Hoofdstuk 4 – Energieverbruik en vermoeidheid
40% van de vrijgekomen energie wordt gebruikt voor ATP. De overige 60% wordt omgezet in
warmte. Het meten van de warmteproductie van je lichaam is dus een manier om de hoeveelheid
en de snelheid van de energieproductie te schatten directe calorimetrie (calorimeter), het is
geen bruikbare methode voor metingen tijdens inspanning alleen voor tijdens rust. Indirecte
calorimetrie omvat het meten van O2-opname en CO2-productie, het berekenen van de RER (de
verhouding tussen deze 2 gassen) en het vergelijken van de RER-waarde met standaardwaarden
om de voedingsstoffen die worden geoxideerd te bepalen en dan de verbruikte energie per
opgenomen liter zuurstof te berekenen.
Werkelijk opgenomen O2 = VO2/werkelijk opgenomen CO2 = VCO2
Informatie die nodig is:
Volume ingeademde lucht (VI)
Volume uitgeademde lucht (VE)
Het % zuurstof in de ingeademde lucht (FIO2)
Het % CO2 in de ingeademde lucht (FICO2)
Het % zuurstof in de uitgeademde lucht (FEO2)
Het % CO2 in de uitgeademde lucht (FECO2)
O2-opname: VO2 = (VI x FIO2) - (VE x FEO2)
CO2-opname: VCO2 = (VE x FICO2) – (VI x FECO2)
Het volume ingeademde lucht is alleen gelijk aan het volume uitgeademde lucht als het volume van
de zuurstofopname gelijk is aan het volume geproduceerde CO2.
De ratio tussen de waarden van VO2 en VCO2 is de respiratoire gaswisselingsverhouding
(RER). RER = VCO2/VO2. Per brandstof is de RER verschillend.
De RER-waarde in rust is 0,78 tot 0,80. De RER-waarde voor oxidatie van vet is 0,70 en voor
koolhydraten 1,0.
Isotopen kunnen worden gebruikt om de metabole snelheid over langere tijdsperioden te bepalen.
Ze worden geïnjecteerd of ingenomen. De snelheid waarmee ze worden verwijderd kan worden
gebruikt om de CO2-productie te berekenen en van daaruit ook het calorieverbruik.
Metabole snelheid: snelheid waarmee het lichaam energie verbruikt.
Als je VO2 weet , kun je het energieverbruik berekenen kcal/dag = liters O2 opgenomen per dag
x kcal gebruikt per liter O2
Basaal metabolisme: snelheid van energieverbruik van een individu in rust liggend op de rug,
gemeten onmiddellijk na minstens 8 uur slaap en minstens 12 uur vasten.
Die waarde geeft de minimum hoeveelheid energie weer om essentiële fysiologische functies te
verrichten.
Factoren die basaalmetabolisme beïnvloeden:
Leeftijd
Lichaamstemperatuur
Stress
Hormonen
Lichaamsoppervlak
Rustmetabolisme is iets anders, hier hoeft het slapen en vasten niet.
VO2-drift: de langzame toename om VO2 tijdens langdurige, submaximale inspanning met een
constant geleverd uitwendig vermogen
Maximale zuurstofopname/VO2-max: piekwaarde die aeroob vermogen wordt genoemd.
Omdat de individuele behoefte aan lichaamsenergie varieert met lichaamsgrootte, wordt de VO2-
max uitgedrukt in lichaamsgewicht, in millimeters zuurstofopname per kilogram lichaamsgewicht
per minuut (ml/kg/min). Deze verschilt tussen mannen en vrouwen (komt doordat vrouwen meer
vetmassa hebben en minder hemoglobine in het bloed). VO2-max is niet gelijk aan je beste
prestatie, je presteert altijd op minder dan 100% van je VO2-max.
De meest voorkomende methoden voor het schatten van de anaerobe bijdrage zijn het kijken naar
het overschot aan zuurstofopname na de inspanning (EPOC) of de melkzuurdrempel. Omdat de
zuurstofvraag en de zuurstofafgifte verschillen tijdens de overgang van rust naar inspanning, heeft
je lichaam een zuurstoftekort, zelf bij lage inspanningsniveaus. Tijdens de eerste minuten van
herstel daalt de zuurstofopname niet meteen, ondanks dat je spieren niet langer actief werken. In
plaats daarvan blijft de zuurstofopname tijdelijk verhoogd. Dit heet het overschot aan
zuurstofopname na de inspanning (EPOC).
Lactaatdrempel (LD): punt waarop lactaat zich in het bloed begint op te hopen boven rustniveau
tijdens inspanning met toenemende intensiteit waar de snelheid van lactaatproductie de snelheid
van lactaatverwijdering overtreft. Lactaatophoping draagt bij aan toenemende vermoeidheid. De
lactaatdrempel vertegenwoordigt een duidelijke verschuiving naar de anaerobe glycolyse, die
lactaat vormt anaerobe drempel.
40% van de vrijgekomen energie wordt gebruikt voor ATP. De overige 60% wordt omgezet in
warmte. Het meten van de warmteproductie van je lichaam is dus een manier om de hoeveelheid
en de snelheid van de energieproductie te schatten directe calorimetrie (calorimeter), het is
geen bruikbare methode voor metingen tijdens inspanning alleen voor tijdens rust. Indirecte
calorimetrie omvat het meten van O2-opname en CO2-productie, het berekenen van de RER (de
verhouding tussen deze 2 gassen) en het vergelijken van de RER-waarde met standaardwaarden
om de voedingsstoffen die worden geoxideerd te bepalen en dan de verbruikte energie per
opgenomen liter zuurstof te berekenen.
Werkelijk opgenomen O2 = VO2/werkelijk opgenomen CO2 = VCO2
Informatie die nodig is:
Volume ingeademde lucht (VI)
Volume uitgeademde lucht (VE)
Het % zuurstof in de ingeademde lucht (FIO2)
Het % CO2 in de ingeademde lucht (FICO2)
Het % zuurstof in de uitgeademde lucht (FEO2)
Het % CO2 in de uitgeademde lucht (FECO2)
O2-opname: VO2 = (VI x FIO2) - (VE x FEO2)
CO2-opname: VCO2 = (VE x FICO2) – (VI x FECO2)
Het volume ingeademde lucht is alleen gelijk aan het volume uitgeademde lucht als het volume van
de zuurstofopname gelijk is aan het volume geproduceerde CO2.
De ratio tussen de waarden van VO2 en VCO2 is de respiratoire gaswisselingsverhouding
(RER). RER = VCO2/VO2. Per brandstof is de RER verschillend.
De RER-waarde in rust is 0,78 tot 0,80. De RER-waarde voor oxidatie van vet is 0,70 en voor
koolhydraten 1,0.
Isotopen kunnen worden gebruikt om de metabole snelheid over langere tijdsperioden te bepalen.
Ze worden geïnjecteerd of ingenomen. De snelheid waarmee ze worden verwijderd kan worden
gebruikt om de CO2-productie te berekenen en van daaruit ook het calorieverbruik.
Metabole snelheid: snelheid waarmee het lichaam energie verbruikt.
Als je VO2 weet , kun je het energieverbruik berekenen kcal/dag = liters O2 opgenomen per dag
x kcal gebruikt per liter O2
Basaal metabolisme: snelheid van energieverbruik van een individu in rust liggend op de rug,
gemeten onmiddellijk na minstens 8 uur slaap en minstens 12 uur vasten.
Die waarde geeft de minimum hoeveelheid energie weer om essentiële fysiologische functies te
verrichten.
Factoren die basaalmetabolisme beïnvloeden:
Leeftijd
Lichaamstemperatuur
Stress
Hormonen
Lichaamsoppervlak
Rustmetabolisme is iets anders, hier hoeft het slapen en vasten niet.
VO2-drift: de langzame toename om VO2 tijdens langdurige, submaximale inspanning met een
constant geleverd uitwendig vermogen
Maximale zuurstofopname/VO2-max: piekwaarde die aeroob vermogen wordt genoemd.
Omdat de individuele behoefte aan lichaamsenergie varieert met lichaamsgrootte, wordt de VO2-
max uitgedrukt in lichaamsgewicht, in millimeters zuurstofopname per kilogram lichaamsgewicht
per minuut (ml/kg/min). Deze verschilt tussen mannen en vrouwen (komt doordat vrouwen meer
vetmassa hebben en minder hemoglobine in het bloed). VO2-max is niet gelijk aan je beste
prestatie, je presteert altijd op minder dan 100% van je VO2-max.
De meest voorkomende methoden voor het schatten van de anaerobe bijdrage zijn het kijken naar
het overschot aan zuurstofopname na de inspanning (EPOC) of de melkzuurdrempel. Omdat de
zuurstofvraag en de zuurstofafgifte verschillen tijdens de overgang van rust naar inspanning, heeft
je lichaam een zuurstoftekort, zelf bij lage inspanningsniveaus. Tijdens de eerste minuten van
herstel daalt de zuurstofopname niet meteen, ondanks dat je spieren niet langer actief werken. In
plaats daarvan blijft de zuurstofopname tijdelijk verhoogd. Dit heet het overschot aan
zuurstofopname na de inspanning (EPOC).
Lactaatdrempel (LD): punt waarop lactaat zich in het bloed begint op te hopen boven rustniveau
tijdens inspanning met toenemende intensiteit waar de snelheid van lactaatproductie de snelheid
van lactaatverwijdering overtreft. Lactaatophoping draagt bij aan toenemende vermoeidheid. De
lactaatdrempel vertegenwoordigt een duidelijke verschuiving naar de anaerobe glycolyse, die
lactaat vormt anaerobe drempel.
