Auteursrecht in hoofdlijnen – N. van Lingen – 6e druk
Hoofdstuk 1 Aard en functie van het auteursrecht
1.1 Inleiding; wat is auteursrecht?
Auteursrecht is de door de wet aan een auteur verleende waarborg van
zeggenschap over het door hem gemaakte werk.
Het auteursrecht bestaat uit twee delen, namelijk:
1. Het exploitatierecht. Alleen de auteur heeft het recht te beslissen over wat
er met zijn werk gebeurd. Hij mag het werk exploiteren. Dit recht is
overdraagbaar.
2. Het persoonlijkheidsrecht (ook wel morele recht of droit moral genoemd).
Dit recht beschermd de relatie tussen de auteur en zijn werk. Anderen mogen
bijvoorbeeld niet zomaar wijzigingen aanbrengen aan het werk van iemand
anders. Dit recht is niet overdraagbaar.
De verschillende rechtsbronnen die van toepassing zijn bij het recht zijn:
1. Jurisprudentie.
2. De wet. In dit geval de auteurswet.
3. De gewoonte. Speelt bij auteursrecht bijna geen rol.
4. Het verdrag. Bijvoorbeeld de Berner Conventie.
Intellectueel eigendom is een verzamelbegrip voor auteursrecht, naburige
rechten en industrieel eigendom.
Rechtsgronden grondslag auteursrecht, de verschillende benaderingen van het
auteursrecht:
1. Billijkheid. De auteur wordt geloond nadat hij werk heeft gemaakt.
2. Utiliteit. Bevordert de voortgang van kunst en wetenschappen.
3. Absoluut verbodsrecht. Niemand anders mag dit na maken.
1.2 Auteursrecht in de digitale wereld
De Auteursrechtrichtlijn zorgt ervoor dat Europese lidstaten worden verplicht hun
nationale wetgeving te voorzien in drie exclusieve rechten voor auteurs (en
naburige rechthebbende zoals uitvoerende kunstenaars, filmproducenten,
omroeporganisaties).
De drie exclusieve rechten zijn:
1. Reproductierecht. Het uitsluitende recht om reproductie van hun werk toe te
staan of te verbieden.
2. Recht van mededeling aan het publiek. Uitsluitende recht voor de
mededeling van hun werken aan het publiek, en van de beschikbaarstelling van
hun werken voor het publiek.
3. Distributierecht. Uitsluitende recht om distributie van hun werken toe te
staan of te verbieden.
1.3 Wettelijke regeling
De belangrijkste wettelijke regelingen wat betreft het auteursrecht zijn:
1. De auteurswet (Aw).
, 2. Berner Conventie (BC).
3. Universele Auteursrecht Conventie (UAC).
De twee bovenstaande verdragen, BC en UAC, zorgen ervoor dat bijvoorbeeld
een werk van een Duitse auteur in Nederland op dezelfde wijze beschermd wordt
als het werk van een Nederlandse auteur. Ook in Nederland mag een Duits werk
dus niet worden uitgegeven zonder toestemming van de auteur.
1.4 Ontstaan van auteursrecht, omvang en beperkingen
Aan het ontstaan van auteursrecht is geen enkele formaliteit als voorwaarde
verbonden. Alleen al door het creëren van een werk ontstaat daarop auteursrecht
voor de maker. Dit werk hoeft niet per se stoffelijk te zijn, het moet alleen
zintuigelijk waarneembaar zijn (improvisatie geldt bv. ook).
Je kunt je werk wel laten registreren bij de belastingdienst. Mocht er iets bij de
rechter moeten komen dan sta je in dit geval sterker. Deze registratie is dus
alleen een hulpmiddel.
Beperkingen van het auteursrecht zijn:
1. Het auteursrecht vervalt na 70 jaar na overlijden van de maker.
2. Citeren mag.
3. Niet-commercieel onderwijs is een uitzondering.
4. Het materiaal mag ook in nieuws komen zonder consequenties.
5. Parodie is een uitzondering (bv. De tv kantine).
Rechthebbenden van het auteursrecht:
1. De maker;
- Eén of meerdere makers (art. 26 AW). Is het splitsbaar? Ja: ieder eigen deel.
Nee: Joint Copyright.
- De maker van een verzamelwerk (art. 5 AW).
- Makers en vervaardigers (art. 6 AW).
2. Een ander dan de werkelijke maker;
- De werkgever (art. 7 AW).
- De rechtspersoon, bedrijven (art. 8 AW).
Hoofdstuk 1 Aard en functie van het auteursrecht
1.1 Inleiding; wat is auteursrecht?
Auteursrecht is de door de wet aan een auteur verleende waarborg van
zeggenschap over het door hem gemaakte werk.
Het auteursrecht bestaat uit twee delen, namelijk:
1. Het exploitatierecht. Alleen de auteur heeft het recht te beslissen over wat
er met zijn werk gebeurd. Hij mag het werk exploiteren. Dit recht is
overdraagbaar.
2. Het persoonlijkheidsrecht (ook wel morele recht of droit moral genoemd).
Dit recht beschermd de relatie tussen de auteur en zijn werk. Anderen mogen
bijvoorbeeld niet zomaar wijzigingen aanbrengen aan het werk van iemand
anders. Dit recht is niet overdraagbaar.
De verschillende rechtsbronnen die van toepassing zijn bij het recht zijn:
1. Jurisprudentie.
2. De wet. In dit geval de auteurswet.
3. De gewoonte. Speelt bij auteursrecht bijna geen rol.
4. Het verdrag. Bijvoorbeeld de Berner Conventie.
Intellectueel eigendom is een verzamelbegrip voor auteursrecht, naburige
rechten en industrieel eigendom.
Rechtsgronden grondslag auteursrecht, de verschillende benaderingen van het
auteursrecht:
1. Billijkheid. De auteur wordt geloond nadat hij werk heeft gemaakt.
2. Utiliteit. Bevordert de voortgang van kunst en wetenschappen.
3. Absoluut verbodsrecht. Niemand anders mag dit na maken.
1.2 Auteursrecht in de digitale wereld
De Auteursrechtrichtlijn zorgt ervoor dat Europese lidstaten worden verplicht hun
nationale wetgeving te voorzien in drie exclusieve rechten voor auteurs (en
naburige rechthebbende zoals uitvoerende kunstenaars, filmproducenten,
omroeporganisaties).
De drie exclusieve rechten zijn:
1. Reproductierecht. Het uitsluitende recht om reproductie van hun werk toe te
staan of te verbieden.
2. Recht van mededeling aan het publiek. Uitsluitende recht voor de
mededeling van hun werken aan het publiek, en van de beschikbaarstelling van
hun werken voor het publiek.
3. Distributierecht. Uitsluitende recht om distributie van hun werken toe te
staan of te verbieden.
1.3 Wettelijke regeling
De belangrijkste wettelijke regelingen wat betreft het auteursrecht zijn:
1. De auteurswet (Aw).
, 2. Berner Conventie (BC).
3. Universele Auteursrecht Conventie (UAC).
De twee bovenstaande verdragen, BC en UAC, zorgen ervoor dat bijvoorbeeld
een werk van een Duitse auteur in Nederland op dezelfde wijze beschermd wordt
als het werk van een Nederlandse auteur. Ook in Nederland mag een Duits werk
dus niet worden uitgegeven zonder toestemming van de auteur.
1.4 Ontstaan van auteursrecht, omvang en beperkingen
Aan het ontstaan van auteursrecht is geen enkele formaliteit als voorwaarde
verbonden. Alleen al door het creëren van een werk ontstaat daarop auteursrecht
voor de maker. Dit werk hoeft niet per se stoffelijk te zijn, het moet alleen
zintuigelijk waarneembaar zijn (improvisatie geldt bv. ook).
Je kunt je werk wel laten registreren bij de belastingdienst. Mocht er iets bij de
rechter moeten komen dan sta je in dit geval sterker. Deze registratie is dus
alleen een hulpmiddel.
Beperkingen van het auteursrecht zijn:
1. Het auteursrecht vervalt na 70 jaar na overlijden van de maker.
2. Citeren mag.
3. Niet-commercieel onderwijs is een uitzondering.
4. Het materiaal mag ook in nieuws komen zonder consequenties.
5. Parodie is een uitzondering (bv. De tv kantine).
Rechthebbenden van het auteursrecht:
1. De maker;
- Eén of meerdere makers (art. 26 AW). Is het splitsbaar? Ja: ieder eigen deel.
Nee: Joint Copyright.
- De maker van een verzamelwerk (art. 5 AW).
- Makers en vervaardigers (art. 6 AW).
2. Een ander dan de werkelijke maker;
- De werkgever (art. 7 AW).
- De rechtspersoon, bedrijven (art. 8 AW).
