m&o samenvatting (boek: organiseren & managen, Andre Weber en Aldert Doelen)

Organiseren & managen tentamenstof

H1. Hoofdpunten van organiseren en managen

1.1 Organiseren
Organisatie is een aantal mensen dat zich als eenheid naar de buitenwereld
presenteert en door middel van onderlinge samenwerking bepaalde
doelstellingen wil bereiken.

Organiseren is het maken van afspraken over doelen, taakverdeling, coördinatie,
beloning en communicatie.

De vier bouwstenen van de organisatie zijn:
1. aantal mensen
2. gemeenschappelijke doelen
3. die bereikt worden door middel van taakverdeling en coördinatie
4. in een cultuur die onder meer tot uiting komt in de manier waarop aan
communicatie vorm wordt gegeven

1.2 Managen
Managen omvat alle activiteiten die nodig zijn om de organisatie draaiende te
houden.

Managers in een organisatie hebben de volgende kerntaken:
1. bewaken van de externe afstemming  strategie
 afstemming tussen interne activiteiten en omgeving (kansen en
bedreigingen)  externe partijen
 DESTEP: demografische, economische, sociaal-maatschappelijke,
technologische, ecologische, politieke
2. bewaken van de interne afstemming van activiteiten  sturing
3. bewaken van het bouwwerk  structuur
 voortdurend nagaan of het geheel van taakverdeling, coördinatie,
bedrijfscultuur en interne communicatie optimaal is

Deze hoofdtaken hangen samen met drie niveaus van management:
1. top  strategie
 hoogste orgaan van organisatie
 externe afstemming en algemene bewaking van structuur en sturing
2. midden  sturing
 het creëren en bewaken van zo goed mogelijke omstandigheden
waarin het werk wordt gedaan
 stuurt meerdere operationele managers aan
 schakel tussen topmanagement en operationele managers + hun
medewerkers
 onderlinge overleg op horizontaal niveau
3. operationeel  structuur
 aansturing van dagelijkse werkzaamheden

,  staat het dichtst bij uitvoerend personeel / heeft zowel
leidinggevende als uitvoerende taak
1.3 Twee algemene organisatieproblemen

1. Leefbaarheid
Om als organisatie te kunnen bestaan moet er een goede leefbaarheid zijn:
een evenwicht tussen de doelen van de organisatie
(omzet/winst/marktaandeel) en de doelen van de medewerkers (rechtvaardig
inkomen/zekerheid/gezelligheid etc.)
2. Controleerbaarheid
Medewerkers moeten kunnen nagaan wat werknemers op andere
afdelingen doen  daarom is interne communicatie een belangrijk item in
het dagelijks leven van de organisatie.

1.4 Visies van managers op hoofdtaken en problemen
Er zijn 5 visies:
- klassieke organisatiekunde
- gedragskundige benadering
- het revisionisme
- de systeembenadering
- de contingentiebenadering

Klassieke organisatiekunde
Hierbij gaat het voornamelijk om de rol van de manager in de hiërarchie. Er zijn
twee bekende klassieke theorieën die hierbij horen.

1. Scientific management van Frederick Taylor
Deze werd ontwikkeld om problemen te voorkomen of zo goed mogelijk op
te lossen. De theorie bestaat uit deze punten:
- ontwikkel de beste manier van het uitvoeren van een taak door de
arbeider
- selecteer, train, onderwijs en ontwikkel iedere arbeider
- stimuleer de arbeider met prestatiebeloning om zijn taak op de enig juiste
manier uit te voeren
- verdeel het werk en de verantwoordelijkheid over het management en de
arbeiders

Deze visie werd vaak als ‘onmenselijk’ gezien, was echter niet zo bedoeld
 bedoeling was het bewaken van het welzijn van de arbeider

2. Algemeen management van Henri Fayol
Eerste complete, samenhangende visie op organisatiekunde. Bij deze visie
gaat het over algemeen management, de kerntaken van management
volgens Fayol zijn:
- plannen: het zo goed mogelijk in kaart brengen van de toekomst + op
basis hiervan een actieplan genereren
- organiseren: opbouwen van de organisatiestructuur, personeelsbestand en
middelen

, - bevelen: personeel aan het werk houden
- coördineren: bij elkaar brengen en harmoniseren van alle activiteiten en
inspanningen in de organisatie
- controleren: nagaan of alles binnen de organisatie volgens de vastgestelde
regels en gegeven bevelen gebeurt

14 managementprincipes werden gegeven  eenheid van bevel was de
belangrijkste, deze hield in dat iedereen maar 1 directe baas boven zich zou
moeten hebben

Gedragskundige benadering (=human relations)
De belangrijkste aanzet tot deze benadering vormde de Hawthorne-onderzoeken
 Elton Mayo. Conclusie van het onderzoek was dat menselijke verhoudingen +
sociale behoeften van werknemers evenals de technische aspecten van cruciaal
belang zijn voor onderneming.

- human relations: communicatie met medewerkers staat centraal
- gelijkwaardigheid tussen arbeiders en managers




Revisionisme
Deze stroming is een verzameling van organisatietheorieën die streefden naar
een samenvoeging van de klassieke en gedragskundige organisatietheorie.
Hierbij zijn er drie visies.

1. Likert en zijn ‘linking pin’-principe
Streefde als eerste naar een samenvoeging van de twee stromingen.
- organisatie bestaat uit elkaar overlappende groepen die bij elkaar
gehouden worden door personen die als verbindende schakel functioneren
(vakinhoudelijk gebied en relationeel gebied)

2. McGregors X- en Y-theorie