Inleiding tot de anatomie en fysiologie
Levende wezens verrichten de volgende basale functies:
- Reactievermogen
Organismen reageren op veranderingen in hun omgeving (prikkelbaarheid). Als de
verandering aanhoudt kunnen ze zich ook aanpassen (aanpassingsvermogen).
- Groei
Organismen nemen gedurende het leven in omvang toe door celdeling. In
meercellige organismen kunnen cellen zich specialiseren, zodat ze bepaalde functies
kunnen vervullen (differentiatie)
- Voortplanting
- Beweging
Dit kan zowel inwendige beweging, transport van voedingsstoffen en bloed, zijn,
maar ook uitwendige beweging.
- Stofwisseling
Alle chemische reacties in het lichaam, nodig voor het reactievermogen, de groei en
de voortplanting. Het is hiervoor essentieel om stoffen uit de omgeving op te nemen,
te verbruiken en vervolgens de afvalstoffen weer uit te scheiden. De opname,
vervoer en verbruik van zuurstof wordt bijvoorbeeld respiratie genoemd.
Anatomie
Anatomie (opensnijden) = de besturing van inwendige en uitwendige structuren en de
fysieke relaties tussen lichaamsdelen
- Macroscopische anatomie
Er worden kenmerken onderzocht die met het blote oog zichtbaar zijn. Dit wordt
onderverdeeld in 3 vormen:
1. Uitwendige anatomie: de algemene vorm en oppervlaktestructuren
2. Regionale anatomie: oppervlaktestructuren en inwendige structuren in een
bepaald gebied van het lichaam
3. Systemische anatomie: de structuur van belangrijke orgaanstelsels (een groep
organen met een gezamenlijke functie)
- Microscopische anatomie
Er worden structuren bestudeerd die niet zonder vergroting zichtbaar zijn. Dit kun je
onderverdelen in 2 vormen:
1. Cytologie (celleer): de inwendige structuur van afzonderlijke cellen
2. Histologie: groepen gespecialiseerde cellen en cel producten die samenwerken bij
het uitvoeren van specifieke functies, ook wel weefsels genoemd. (Verschillende
weefsels vormen samen organen.)
, Fysiologie
Fysiologie = wordt bestudeerd hoe levende organismen hun levensfuncties verrichten, de
leer van het functioneren van de anatomische structuren.
Je hebt bijvoorbeeld celfysiologie, orgaanfysiologie en systemische fysiologie (stelsels).
Ook hebben we veel te maken met pathologische fysiologie (pathologie). Dit is het
bestuderen van de effecten van aandoeningen op het functioneren van organen of stelsels
DUS: Alle fysiologische functies worden door anatomische structuren uitgevoerd!
Organisatieniveaus
- Chemisch/moleculair niveau
Atomen verbinden zich met elkaar tot moleculen met een complexe vorm.
Molecuul
- Celniveau
Verschillende moleculen vertonen interactie, zodat grotere structuren ontstaan. Elk
type structuur heeft een specifieke functie in de cel.
Cel
- Weefselniveau
Weefsel bestaat uit gelijke cellen die samenwerken om een specifieke functie uit te
voeren.
Hartspierweefsel
- Orgaanniveau
Een orgaan bestaat uit twee of meer specifieke weefsels die samenwerken om een
specifieke functie uit te voeren.
Hart
- Orgaanstelselniveau
Organen werken samen in orgaanstelsels.
Bloedvatenstelsel
- Organismeniveau
Alle orgaanstelsels in het lichaam werken samen om het leven en gezondheid in
stand te houden.
Organisme, de mens
Orgaanstelsels
- De huid
Beschermt het lichaam tegen gevaren vanuit de omgeving, speelt een rol bij het
reguleren van de lichaamstemperatuur.
Huidlaag, haarfollikels, zweetklieren, nagels, zintuigen, onderhuidse laag
- Het beenderstelsel
Biedt stevigheid, zorgt voor bescherming van weefsels, opslag mineralen voor de
vorming van bloed
Beenderen, kraakbeen, gewrichten, beenmerg
Levende wezens verrichten de volgende basale functies:
- Reactievermogen
Organismen reageren op veranderingen in hun omgeving (prikkelbaarheid). Als de
verandering aanhoudt kunnen ze zich ook aanpassen (aanpassingsvermogen).
- Groei
Organismen nemen gedurende het leven in omvang toe door celdeling. In
meercellige organismen kunnen cellen zich specialiseren, zodat ze bepaalde functies
kunnen vervullen (differentiatie)
- Voortplanting
- Beweging
Dit kan zowel inwendige beweging, transport van voedingsstoffen en bloed, zijn,
maar ook uitwendige beweging.
- Stofwisseling
Alle chemische reacties in het lichaam, nodig voor het reactievermogen, de groei en
de voortplanting. Het is hiervoor essentieel om stoffen uit de omgeving op te nemen,
te verbruiken en vervolgens de afvalstoffen weer uit te scheiden. De opname,
vervoer en verbruik van zuurstof wordt bijvoorbeeld respiratie genoemd.
Anatomie
Anatomie (opensnijden) = de besturing van inwendige en uitwendige structuren en de
fysieke relaties tussen lichaamsdelen
- Macroscopische anatomie
Er worden kenmerken onderzocht die met het blote oog zichtbaar zijn. Dit wordt
onderverdeeld in 3 vormen:
1. Uitwendige anatomie: de algemene vorm en oppervlaktestructuren
2. Regionale anatomie: oppervlaktestructuren en inwendige structuren in een
bepaald gebied van het lichaam
3. Systemische anatomie: de structuur van belangrijke orgaanstelsels (een groep
organen met een gezamenlijke functie)
- Microscopische anatomie
Er worden structuren bestudeerd die niet zonder vergroting zichtbaar zijn. Dit kun je
onderverdelen in 2 vormen:
1. Cytologie (celleer): de inwendige structuur van afzonderlijke cellen
2. Histologie: groepen gespecialiseerde cellen en cel producten die samenwerken bij
het uitvoeren van specifieke functies, ook wel weefsels genoemd. (Verschillende
weefsels vormen samen organen.)
, Fysiologie
Fysiologie = wordt bestudeerd hoe levende organismen hun levensfuncties verrichten, de
leer van het functioneren van de anatomische structuren.
Je hebt bijvoorbeeld celfysiologie, orgaanfysiologie en systemische fysiologie (stelsels).
Ook hebben we veel te maken met pathologische fysiologie (pathologie). Dit is het
bestuderen van de effecten van aandoeningen op het functioneren van organen of stelsels
DUS: Alle fysiologische functies worden door anatomische structuren uitgevoerd!
Organisatieniveaus
- Chemisch/moleculair niveau
Atomen verbinden zich met elkaar tot moleculen met een complexe vorm.
Molecuul
- Celniveau
Verschillende moleculen vertonen interactie, zodat grotere structuren ontstaan. Elk
type structuur heeft een specifieke functie in de cel.
Cel
- Weefselniveau
Weefsel bestaat uit gelijke cellen die samenwerken om een specifieke functie uit te
voeren.
Hartspierweefsel
- Orgaanniveau
Een orgaan bestaat uit twee of meer specifieke weefsels die samenwerken om een
specifieke functie uit te voeren.
Hart
- Orgaanstelselniveau
Organen werken samen in orgaanstelsels.
Bloedvatenstelsel
- Organismeniveau
Alle orgaanstelsels in het lichaam werken samen om het leven en gezondheid in
stand te houden.
Organisme, de mens
Orgaanstelsels
- De huid
Beschermt het lichaam tegen gevaren vanuit de omgeving, speelt een rol bij het
reguleren van de lichaamstemperatuur.
Huidlaag, haarfollikels, zweetklieren, nagels, zintuigen, onderhuidse laag
- Het beenderstelsel
Biedt stevigheid, zorgt voor bescherming van weefsels, opslag mineralen voor de
vorming van bloed
Beenderen, kraakbeen, gewrichten, beenmerg
