Hoofdstuk 5: Veranderend mens- en wereldbeeld
⭐️
Kenmerkende aspecten:
⭐️
18: Het begin van de Europese overzeese expansie
19: Het veranderende mens- en wereldbeeld van de renaissance en het begin van een
⭐️
nieuwe wetenschappelijke belangstelling
⭐️
20: De hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de klassieke oudheid
21: De protestantse Reformatie die splitsing van de christelijke kerk tot gevolg had
Paragraaf 1: de renaissance
Rond 1500 eindigen de middeleeuwen en begint de vroegmoderne tijd.
In de renaissance veranderde het denken van de mensen onder de elite.
↳ vind plaats tussen ongeveer 1300 en 1600
↳ Dit is een verandering van het mens- en wereldbeeld
↳ de mens had allerlei talenten die hij kon ontplooien en daarmee zichzelf verbeteren.
Mensen raakten hierdoor meer geïnteresseerd in het leven op aarde.
3 kenmerken van de verandering:
1. Het veranderende mensbeeld
2. Hernieuwde interesse in de klassieke oudheid
3. Nieuwe ontwikkelingen in de kunst
Middeleeuwen:
Relatie met god is het allerbelangrijkst
Het leven op aarde in onbelangrijk
De kerk en haar regels staan voorop
Renaissance:
De mens staat meer centraal
Ideaalbeeld was de ontwikkelde mens, (universele mens / uomo universale). Dit was een
mens die zich volledig ontplooid had. Leonardo da Vinci was zo iemand. Hij hield zich bezig
met het menselijk lichaam, de natuur. Ook maakte hij schetsen en schilderijen en ontwierp
gebouwen en apparaten. Dit waren allerlei dingen die te maken hadden met een diepe
interesse in de mens.
Fam de Medici was een onwijs machtige familie in de renaissance. Ze waren grondleggers
van banken in Florence. Ook hadden ze invloed op het gebied van kunst. Zij werden onder
andere zo machtig omdat ze het beheer kregen over het vermogen van de paus. De macht
van de medici’s was het grootst onder Lorenzo il Magnifico.
Maria de Medici was was uitgehuwelijkt aan de zoon van een andere machtige familie, maar
Maria overleed voor haar 17de verjaardag.
, Het portret van Maria bleef in haar vaders slaapkamer hangen tot zijn dood → dit was een
voorbeeld van de mens die centraal staat.
In de klassieke oudheid was hernieuwde interesse ontstaan.
De renaissance wordt ook wel de wedergeboorte van de klassieke oudheid genoemd.
Antieke literatuur, bouwkunst, poëzie en geschiedenis werd bestudeerd door humanisten.
Deze humanisten bouwden voort op schrijvers uit de klassieke oudheid die na de val van het
Romeinse Rijk in vergetelheid waren geraakt.
Ook de kunst veranderde. Kunstenaars uit de renaissance gingen het onderwerp dat ze
uitbeelden het echte leven weerspiegelde. Ze gingen werken met perspectief, licht en
schaduw. Ze hadden veel meer aandacht voor de anatomie van het menselijk lichaam.
De renaissance is ontstaan in Italië.
Er is geen scherpe breuk tussen de middeleeuwen en de renaissance. Veel mensen die
belangstelling hadden voor het leven op aarde bleven geloven in God en probeerden de
klassieke en de christelijke cultuur met elkaar te verbinden.
Rijke burgers in Italië voelden zich verwant aan de Romeinen want de cultuur was nog
zichtbaar in Italië.
Tijdens handel met de Arabieren kwamen klassieke teksten boven water, deze waren
bewaard gebleven en vertaald. Hierdoor groeide de interesse in de klassieke oudheid.
Hoe verspreidde de renaissance over Europa?:
- Boekdrukkunst ontstaan in 1450, hierdoor konden kunstenaars en geleerden
eenvoudig kennisnemen van de oude teksten en verplaatste het centrum van de
kunst en wetenschap naar Europa.
- Humanisten zoals bijv. Erasmus gingen kijken naar latijnse bijbelvertalingen →
hierdoor kwam kritiek op de kerk. Erasmus vertaalde namelijk het nieuwe testament
uit het grieks en kwam hierdoor tot de conclusie dat priesters en monniken zich niet
gedroegen volgens Christus’ idealen. Hij wilde hier verandering in brengen maar hij
wilde niet dat de christelijke geloofsgemeenschap uit elkaar zou vallen.
Paragraaf 2: Europeanen ontdekken de wereld
Ontdekkingsreizen:
Oorzaken:
1. Handelsroutes via land naar Azië werden minder toegankelijk.
- Het Ottomaanse rijk verhoogde zijn belasting
- Het Mongoolse Rijk stortte ineen, dit rijk zorgde voor rust en veiligheid tussen
Europa en Azië. Dit wordt de pax mongolica genoemd. Het rijk beschermde
⭐️
Kenmerkende aspecten:
⭐️
18: Het begin van de Europese overzeese expansie
19: Het veranderende mens- en wereldbeeld van de renaissance en het begin van een
⭐️
nieuwe wetenschappelijke belangstelling
⭐️
20: De hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de klassieke oudheid
21: De protestantse Reformatie die splitsing van de christelijke kerk tot gevolg had
Paragraaf 1: de renaissance
Rond 1500 eindigen de middeleeuwen en begint de vroegmoderne tijd.
In de renaissance veranderde het denken van de mensen onder de elite.
↳ vind plaats tussen ongeveer 1300 en 1600
↳ Dit is een verandering van het mens- en wereldbeeld
↳ de mens had allerlei talenten die hij kon ontplooien en daarmee zichzelf verbeteren.
Mensen raakten hierdoor meer geïnteresseerd in het leven op aarde.
3 kenmerken van de verandering:
1. Het veranderende mensbeeld
2. Hernieuwde interesse in de klassieke oudheid
3. Nieuwe ontwikkelingen in de kunst
Middeleeuwen:
Relatie met god is het allerbelangrijkst
Het leven op aarde in onbelangrijk
De kerk en haar regels staan voorop
Renaissance:
De mens staat meer centraal
Ideaalbeeld was de ontwikkelde mens, (universele mens / uomo universale). Dit was een
mens die zich volledig ontplooid had. Leonardo da Vinci was zo iemand. Hij hield zich bezig
met het menselijk lichaam, de natuur. Ook maakte hij schetsen en schilderijen en ontwierp
gebouwen en apparaten. Dit waren allerlei dingen die te maken hadden met een diepe
interesse in de mens.
Fam de Medici was een onwijs machtige familie in de renaissance. Ze waren grondleggers
van banken in Florence. Ook hadden ze invloed op het gebied van kunst. Zij werden onder
andere zo machtig omdat ze het beheer kregen over het vermogen van de paus. De macht
van de medici’s was het grootst onder Lorenzo il Magnifico.
Maria de Medici was was uitgehuwelijkt aan de zoon van een andere machtige familie, maar
Maria overleed voor haar 17de verjaardag.
, Het portret van Maria bleef in haar vaders slaapkamer hangen tot zijn dood → dit was een
voorbeeld van de mens die centraal staat.
In de klassieke oudheid was hernieuwde interesse ontstaan.
De renaissance wordt ook wel de wedergeboorte van de klassieke oudheid genoemd.
Antieke literatuur, bouwkunst, poëzie en geschiedenis werd bestudeerd door humanisten.
Deze humanisten bouwden voort op schrijvers uit de klassieke oudheid die na de val van het
Romeinse Rijk in vergetelheid waren geraakt.
Ook de kunst veranderde. Kunstenaars uit de renaissance gingen het onderwerp dat ze
uitbeelden het echte leven weerspiegelde. Ze gingen werken met perspectief, licht en
schaduw. Ze hadden veel meer aandacht voor de anatomie van het menselijk lichaam.
De renaissance is ontstaan in Italië.
Er is geen scherpe breuk tussen de middeleeuwen en de renaissance. Veel mensen die
belangstelling hadden voor het leven op aarde bleven geloven in God en probeerden de
klassieke en de christelijke cultuur met elkaar te verbinden.
Rijke burgers in Italië voelden zich verwant aan de Romeinen want de cultuur was nog
zichtbaar in Italië.
Tijdens handel met de Arabieren kwamen klassieke teksten boven water, deze waren
bewaard gebleven en vertaald. Hierdoor groeide de interesse in de klassieke oudheid.
Hoe verspreidde de renaissance over Europa?:
- Boekdrukkunst ontstaan in 1450, hierdoor konden kunstenaars en geleerden
eenvoudig kennisnemen van de oude teksten en verplaatste het centrum van de
kunst en wetenschap naar Europa.
- Humanisten zoals bijv. Erasmus gingen kijken naar latijnse bijbelvertalingen →
hierdoor kwam kritiek op de kerk. Erasmus vertaalde namelijk het nieuwe testament
uit het grieks en kwam hierdoor tot de conclusie dat priesters en monniken zich niet
gedroegen volgens Christus’ idealen. Hij wilde hier verandering in brengen maar hij
wilde niet dat de christelijke geloofsgemeenschap uit elkaar zou vallen.
Paragraaf 2: Europeanen ontdekken de wereld
Ontdekkingsreizen:
Oorzaken:
1. Handelsroutes via land naar Azië werden minder toegankelijk.
- Het Ottomaanse rijk verhoogde zijn belasting
- Het Mongoolse Rijk stortte ineen, dit rijk zorgde voor rust en veiligheid tussen
Europa en Azië. Dit wordt de pax mongolica genoemd. Het rijk beschermde
