Hoofdstuk 8 – Burgers en
Stoommachines
8.1 Ontwikkelingen in de eerste helft van de
negentiende eeuw
8.1.1 De Fransen hebben het voor het zeggen
Napoleon: Regeert in het begin van de 19e eeuw en maakt een patriot raadspensionaris van
de Bataafse republiek.
Schimmelpenninck: De nieuwe raadspensionaris van de Bataafse Republiek.
Voert snel zijn wetten door over belastingen, posterijen en onderwijs
Koningkrijk Holland: Na schimmelpennick wordt de broer van Napoleon de koning van het
Koninkrijk Holland. Zijn naam was Lodewijk Napoleon:
Hij kijkt naar de belangen voor Nederland. Hij houdt zelfs plannen tegen van zijn
broer die ten nadelen zijn voor Nederland.
Hij verprutst het doordat hij niet meteen antwoord heeft of de aanval van Engeland.
Dus hij doet afstand. Het koninkrijk Holland wordt nu een deel van het Franse
Kiezerrijk. Met Napoleon aan de leiding.
Franse Keizerrijk:
Streng continentaal stelsel. De hele kust werd bewaakt
Centraal geleide rechtspraak
Wetboeken
Achternamen, aanmelden voor burgerlijke stand
Stelsel van maten en gewichten
Het komt ten einde omdat Napoleon de dienstplicht instelt, zodat ze meekonden op
veldtochten tegen Rusland. Maar hier ondervind hij een nederlaag bij Leipzig (1813). Hij
wordt nog even koning en daarna wordt hij definitief verslagen bij Waterloo (1815).
1795-1813 = De Franse tijd hectische tijd, met veel verschillende beslissingen.
De centraliserende maatregelen uit de inlijvingsperiode (= mensen, dingen enz worden
verbonden door een wet of regel) leggen de basis voor de latere eenheidsstaat
8.1.2 Terugkeer van de Oranjes
In 1813 worden de Fransen verdreven door Pruisische en Russische legers. Nu komt er een
regentendriemanschap. Eén daarvan zegt Oranje Boven, Holland is vrij! Ze willen dus weer
dat de zoon van Willem IV terug komt. Zijn zoon Willem V is bereid om de driemanschap
over te nemen.
In de eerste helft van de 19e eeuw zijn ze vooral opzoek naar de balans tussen het oude (de
republiek) of het nieuwe (de franse tijd). Er komt niet echt een keuze uit, er is behoud en
herstel, maar er is ook plaats voor ontwikkelingen. De grondwet is inmiddels een onderdeel
van het staatbestel.
Soeverein vorst met grondwet: Dit is de zoon van Willen V. Maar hij wordt Willem I van
soeverein vorst genoemd. Dit is een nieuwe benaming en daarom beginnen ze weer met
één.
Of te wel Koning Willem I
Hij accepteert deze functie op voorwaarde dat er een grondwet komt
Stoommachines
8.1 Ontwikkelingen in de eerste helft van de
negentiende eeuw
8.1.1 De Fransen hebben het voor het zeggen
Napoleon: Regeert in het begin van de 19e eeuw en maakt een patriot raadspensionaris van
de Bataafse republiek.
Schimmelpenninck: De nieuwe raadspensionaris van de Bataafse Republiek.
Voert snel zijn wetten door over belastingen, posterijen en onderwijs
Koningkrijk Holland: Na schimmelpennick wordt de broer van Napoleon de koning van het
Koninkrijk Holland. Zijn naam was Lodewijk Napoleon:
Hij kijkt naar de belangen voor Nederland. Hij houdt zelfs plannen tegen van zijn
broer die ten nadelen zijn voor Nederland.
Hij verprutst het doordat hij niet meteen antwoord heeft of de aanval van Engeland.
Dus hij doet afstand. Het koninkrijk Holland wordt nu een deel van het Franse
Kiezerrijk. Met Napoleon aan de leiding.
Franse Keizerrijk:
Streng continentaal stelsel. De hele kust werd bewaakt
Centraal geleide rechtspraak
Wetboeken
Achternamen, aanmelden voor burgerlijke stand
Stelsel van maten en gewichten
Het komt ten einde omdat Napoleon de dienstplicht instelt, zodat ze meekonden op
veldtochten tegen Rusland. Maar hier ondervind hij een nederlaag bij Leipzig (1813). Hij
wordt nog even koning en daarna wordt hij definitief verslagen bij Waterloo (1815).
1795-1813 = De Franse tijd hectische tijd, met veel verschillende beslissingen.
De centraliserende maatregelen uit de inlijvingsperiode (= mensen, dingen enz worden
verbonden door een wet of regel) leggen de basis voor de latere eenheidsstaat
8.1.2 Terugkeer van de Oranjes
In 1813 worden de Fransen verdreven door Pruisische en Russische legers. Nu komt er een
regentendriemanschap. Eén daarvan zegt Oranje Boven, Holland is vrij! Ze willen dus weer
dat de zoon van Willem IV terug komt. Zijn zoon Willem V is bereid om de driemanschap
over te nemen.
In de eerste helft van de 19e eeuw zijn ze vooral opzoek naar de balans tussen het oude (de
republiek) of het nieuwe (de franse tijd). Er komt niet echt een keuze uit, er is behoud en
herstel, maar er is ook plaats voor ontwikkelingen. De grondwet is inmiddels een onderdeel
van het staatbestel.
Soeverein vorst met grondwet: Dit is de zoon van Willen V. Maar hij wordt Willem I van
soeverein vorst genoemd. Dit is een nieuwe benaming en daarom beginnen ze weer met
één.
Of te wel Koning Willem I
Hij accepteert deze functie op voorwaarde dat er een grondwet komt
