Maatschappijwetenschappen samenvatting
HOOFDSTUK 12
12.1 Context: Prinsjesdag
Staatsvorming = de institutionalisering van politieke macht tot een staat.
Poldermodel = de Nederlandse variant van het consensus- of harmoniemodel. Conflicten
behoren te worden opgelost door compromissen te sluiten in onderhandelingen.
In Nederland heeft niemand de absolutie macht. Ook hebben politieke partijen niet evenveel macht.
Het hangt af van het aantal zetels dat een partij bezit.
Macht = het vermogen om hulpbronnen in te zetten om bepaalde doelstellingen te bereiken en
de handelingsmogelijkheden van anderen te beperken of te vergroten.
Ideologie = een samenhangend geheel van beginselen en denkbeelden, meestal uitmondend in
ideeën over de meest wenselijke maatschappelijke en politieke verhoudingen.
Cultuur
Bij politieke socialisatie gaat het om de besluitvorming in de politieke cultuur. het geheel van politiek
relevante tradities, kennis, opvattingen en oordelen die kenmerkend zijn voor een land etc… Bijvoorbeeld
de Nederlandse overlegcultuur.
Socialisatie = het proces van overdracht en verwerving van de cultuur van de groepen en de
samenleving waar mensen toe behoren. Het proces bestaat uit opvoeding, opleiding en andere
vormen van omgang met anderen.
Cultuur = het geheel van voorstellingen, uitdrukkingsvormen, opvattingen, waarden en normen
die mensen als lid van een groep of samenleving hebben verworven.
Dimensies van hofstede:
- Grote machtsafstand versus kleine machtsafstand
= Mate waarin minder machtige leden verwachten en accepteren dat de macht ongelijk verdeeld
is.
- Individualistisch versus collectivistisch
= Sprake van collectivistisch wanneer het groepsbelang voor het individueel belang wordt gesteld
en individuen vanaf hun geboorte opgenomen worden in sterke hechte groepen.
- Lage onzekerheidsvermijding versus hoge onzekerheidsvermijding
= mate waarin de dragers van een cultuur zich bedreigd voelen door onzekere/onbekende
situaties. Meestal uitgedrukt in behoefte aan voorspelbaarheid (formele/informele regels).
- Langetermijngerichtheid versus kortetermijngerichtheid
Streven naar beloning in de toekomst d.m.v. volhaarding en spaarzaamheid.
Korte termijngerichtheid deugden als respect voor traditie, het voorkomen van gezichtsverlies
en voldoen aan social verplichtingen.
- Masculien versus feminien
Masculien sekserollen tussen mannen en vrouwen duidelijk gescheiden. Kenmerk: leden
stellen zich assertief op.
Feminien streven vaak naar consensus en samenwerking.
Dominante culturen zijn onder te verdelen in subculturen. In- en uitsluitingsprocessen kunnen leiden tot
het verwerven van stereotypen en subculturen.
, Socialisatie
Socialisatie > cultuur eigen maken > continue cultuuroverdracht.
*Internalisering is het iets intern maken of onderdeel maken van het innerlijke.
Enculturatie = aanleren en verwerven van eigen land.
Acculturatie = het aanleren en verwerven van een andere cultuur of elementen daaruit, dan die
waarin iemand is opgegroeid.
Cultuur kan veranderen door de keuze van een individu om delen uit een cultuur wel of niet aan te
nemen.
Economisch kapitaal = financieel bezit of hoog inkomen.
Sociaal kapitaal = connecties, netwerken, de graad van eer en respect.
Cultureel kapitaal = culturele competenties; kennis, houdingen, opvattingen en smaak.
Maatschappelijke positie kan verschillen worden door:
Per sociaal milieu waarin iemand opgroeit kinderen v hooggeschoolden leren langer door.
Combinatie van kenmerken van land of regio waar iemand woont; ene land bied meer kansen
dan een ander land.
De taalgroep
De generatie
De opleiding; meer waardering en beloning als hoger opgeleide.
Sekse
Politieke socialisatie
Sociale omgeving heeft invloed op opvattingen over maatschappij en politiek. Komt door politieke
socialisatie. Internaliseren politiek gedrag en opvattingen op den duur.
Politieke socialisatie = het proces van overdracht en verwerving van de politieke cultuur van de
groepen en samenleving waar mensen toe behoren. Het proces bestaat uit opvoeding, opleiding
en andere vormen van omgang met anderen.
Politieke systeem draagt waarden en normen over en zorgt voor participatiebereidheid. Politieke
socialisatie draagt bij aan het voortbestaan van het politieke systeem net zoals bij socialisatie.
Paradigma’s over (politieke) socialisatie
1. Functionalisme-paradigma
Identiteit is het product van de samenleving. Socialisatie is het middel om cultuur over te dragen
en te laten voort bestaan.
2. Conflict-paradigma
Nadruk ligt op ongelijkheid in de samenleving. Ongelijke machtsverdeling beter in stand
gehouden als alle leden dit als legitiem beschouwen door socialisatie.
3. Sociaalconstructivisme-paradigma
Een individu construeert een beeld vd
werkelijkheid. Het persoonlijke
ontwikkelingsproces wordt beïnvloed door
sociaal, politiek, economisch en cultureel. Hiermee
wordt een identiteit opgebouwd.
4. Rationele-actor-paradigma
Kosten en baten analyse.
HOOFDSTUK 12
12.1 Context: Prinsjesdag
Staatsvorming = de institutionalisering van politieke macht tot een staat.
Poldermodel = de Nederlandse variant van het consensus- of harmoniemodel. Conflicten
behoren te worden opgelost door compromissen te sluiten in onderhandelingen.
In Nederland heeft niemand de absolutie macht. Ook hebben politieke partijen niet evenveel macht.
Het hangt af van het aantal zetels dat een partij bezit.
Macht = het vermogen om hulpbronnen in te zetten om bepaalde doelstellingen te bereiken en
de handelingsmogelijkheden van anderen te beperken of te vergroten.
Ideologie = een samenhangend geheel van beginselen en denkbeelden, meestal uitmondend in
ideeën over de meest wenselijke maatschappelijke en politieke verhoudingen.
Cultuur
Bij politieke socialisatie gaat het om de besluitvorming in de politieke cultuur. het geheel van politiek
relevante tradities, kennis, opvattingen en oordelen die kenmerkend zijn voor een land etc… Bijvoorbeeld
de Nederlandse overlegcultuur.
Socialisatie = het proces van overdracht en verwerving van de cultuur van de groepen en de
samenleving waar mensen toe behoren. Het proces bestaat uit opvoeding, opleiding en andere
vormen van omgang met anderen.
Cultuur = het geheel van voorstellingen, uitdrukkingsvormen, opvattingen, waarden en normen
die mensen als lid van een groep of samenleving hebben verworven.
Dimensies van hofstede:
- Grote machtsafstand versus kleine machtsafstand
= Mate waarin minder machtige leden verwachten en accepteren dat de macht ongelijk verdeeld
is.
- Individualistisch versus collectivistisch
= Sprake van collectivistisch wanneer het groepsbelang voor het individueel belang wordt gesteld
en individuen vanaf hun geboorte opgenomen worden in sterke hechte groepen.
- Lage onzekerheidsvermijding versus hoge onzekerheidsvermijding
= mate waarin de dragers van een cultuur zich bedreigd voelen door onzekere/onbekende
situaties. Meestal uitgedrukt in behoefte aan voorspelbaarheid (formele/informele regels).
- Langetermijngerichtheid versus kortetermijngerichtheid
Streven naar beloning in de toekomst d.m.v. volhaarding en spaarzaamheid.
Korte termijngerichtheid deugden als respect voor traditie, het voorkomen van gezichtsverlies
en voldoen aan social verplichtingen.
- Masculien versus feminien
Masculien sekserollen tussen mannen en vrouwen duidelijk gescheiden. Kenmerk: leden
stellen zich assertief op.
Feminien streven vaak naar consensus en samenwerking.
Dominante culturen zijn onder te verdelen in subculturen. In- en uitsluitingsprocessen kunnen leiden tot
het verwerven van stereotypen en subculturen.
, Socialisatie
Socialisatie > cultuur eigen maken > continue cultuuroverdracht.
*Internalisering is het iets intern maken of onderdeel maken van het innerlijke.
Enculturatie = aanleren en verwerven van eigen land.
Acculturatie = het aanleren en verwerven van een andere cultuur of elementen daaruit, dan die
waarin iemand is opgegroeid.
Cultuur kan veranderen door de keuze van een individu om delen uit een cultuur wel of niet aan te
nemen.
Economisch kapitaal = financieel bezit of hoog inkomen.
Sociaal kapitaal = connecties, netwerken, de graad van eer en respect.
Cultureel kapitaal = culturele competenties; kennis, houdingen, opvattingen en smaak.
Maatschappelijke positie kan verschillen worden door:
Per sociaal milieu waarin iemand opgroeit kinderen v hooggeschoolden leren langer door.
Combinatie van kenmerken van land of regio waar iemand woont; ene land bied meer kansen
dan een ander land.
De taalgroep
De generatie
De opleiding; meer waardering en beloning als hoger opgeleide.
Sekse
Politieke socialisatie
Sociale omgeving heeft invloed op opvattingen over maatschappij en politiek. Komt door politieke
socialisatie. Internaliseren politiek gedrag en opvattingen op den duur.
Politieke socialisatie = het proces van overdracht en verwerving van de politieke cultuur van de
groepen en samenleving waar mensen toe behoren. Het proces bestaat uit opvoeding, opleiding
en andere vormen van omgang met anderen.
Politieke systeem draagt waarden en normen over en zorgt voor participatiebereidheid. Politieke
socialisatie draagt bij aan het voortbestaan van het politieke systeem net zoals bij socialisatie.
Paradigma’s over (politieke) socialisatie
1. Functionalisme-paradigma
Identiteit is het product van de samenleving. Socialisatie is het middel om cultuur over te dragen
en te laten voort bestaan.
2. Conflict-paradigma
Nadruk ligt op ongelijkheid in de samenleving. Ongelijke machtsverdeling beter in stand
gehouden als alle leden dit als legitiem beschouwen door socialisatie.
3. Sociaalconstructivisme-paradigma
Een individu construeert een beeld vd
werkelijkheid. Het persoonlijke
ontwikkelingsproces wordt beïnvloed door
sociaal, politiek, economisch en cultureel. Hiermee
wordt een identiteit opgebouwd.
4. Rationele-actor-paradigma
Kosten en baten analyse.
