coachen bij Stress en Burn-out
coaching
Deel 1 Theoretisch kader
Wat is stress?
‘’Wanneer er meer van je gevraagd wordt dan je waar kunt maken.’’
Toestand van psychische spanning als gevolg van een prikkel die aanleiding is voor zowel psychische
als fysiologische reactie. Prikkel / stressor roept stress op als betrokkene niet de mogelijkheden heeft
er adequaat op te reageren. Externe prikkels en interne verwerking daarvan.
Externe prikkel: klant wordt boos. Interne verwerking is hoe je dit interpreteert.
Stress is een prikkel die aanzet tot actie.
Stress betekent druk
Stress treedt op als de belasting hoger is dan de belastbaarheid
Stress betreft breed scala van negatieve gevoelen en reacties die ontstaan tijdens
bedreigende of uitdagende situaties in het leven
Overspannenheid
Toestand van aahoudende fysieke en/of psychische spannignsklachten, ontstaan door chronische
belasting en stress waardoor iemand niet meer tot rust komt, het gevoel heeft het niet meer aan te
kunnen en minder goed functioneert.
Verschil met stress:
Duurt langer dan drie maanden
Er spanningsklachten optreden
Functioneren raakt aangetast
Burn-out
Geen officiele diagnose. Ernstige emotionele uitputting waarbij distantie optreedt. Ervaren van
onverschilligheid of emtionele afstand tot werksituatie. Waarbij je het gevoel krijgt niet meer te
kunnen wat je altijd kon
- Uiputting zowel fysiek als mentaal
- Cognitieve ontregeleing zoals geheugenproblemen, aandachts en concentratiestoornissen
- Emotionele ontregeleing: oncontroleerbare, heftige emotione reacties
- Depressieve stemming: zich somber en teneergeslagen voelen, niet zijnde een depressie
- Metnale distantie: sterke weerstand tegen werk
,Duur burn-out
Lijdenlast van getroffene, kosten, druk op collega’s en het gezin, de druk op de te behalen
organisatiedoelen en de wettelijke verplichtingen zijn voldoende motvering om stress –
burnoutcoaching te starten. Voorwaarden dat coahc specialist is in problematiek en dat de vorm en
intensiteit van begeleiding past bij wat coache op dat moment in herstelproces nodig heeft.
Voorbeeld: als coachee helemaal uitgeput is, is rust en werken aan fysiek herstel zinniger dan
aanleren nieuwe vaardigheden.
Doelen coaching
Voorkomen vnan of verkorten van ziekteverzuim
Herstel energie, veerkracht, vitaliteit
Inzicht in eigen stressbronnen
Bewustwording van eigen manieren omgaan stress
Versterken van de strescoping (vaardigheden omgaan met stress)
Leren herkennen van en omgaan met stressverhogende gedachten
Helpen aanpakken van stressverhogende factoren
Persoonlijke / profesionele groei door exploreren, ontwikkelen en toepassen eigen
mogelijkheden
Voorkomen terugval na herstel
Mismatch / verstoorde work life balans
Mens
Persoonlijkheid
Talenten
Drijveren
Belangstelling
Normen en waarden
Levensmissie
Levensfase
Ingrijpende
levensgebeurtenissenénergieniveau
Mentale en fysieke gezondheid
Privéomstandigheden
Werk
Arbeidsinhoud
Arbeidsomstandigheden
Arbeidsorganisatie
Arbeidsvoorwaarden
Arbeidsverhoudingen
, Coachmodellen
GROW Model
Focus op mogelijkheden in plaats van de problemen
Oplossingsgericht coachen
Meer gericht op oplossingen dan op de problemen.
Doelen (wat wil je bereiken?) > Realiteit (Wat gebeurt er nu?) > Opties (wat kun je doen?) > Wil (wat
ga je doen?)
Stappen bij oplossingsgericht coachen:
1. Aandacht geven en contact leggen
2. Wat is de kern van probleem en op welke manier heb je er last van?
3. Doelen stellen door vragen te stellen
4. Hulp of krachtbronnen inschakelen: welke talenten heb je? Wie kan je om hulp vragen?
5. Positieve uitzonderingen probleemsituatie? Zijn er perioden geweest waarin het niet
speelde?
6. Vertrouwen geven door complimenten te geven
7. Als coach schalen instellen van 0 (erg) tot 10 (doelen zijn bereikt)
8. Helpen bij visualiseren doelen
Progressiegericht coachen
Uitgaan van intentie tot verbeteren. Werken vanuit autonome overtuiging. Je
doet iets omdat je het boeiend, belangrijk of waardevol vindt. De zeven
stappen:
1. Nut vaststellen: wanneer zou het voor u nuttig zijn geweest?
2. Verbeterbehoefte: wat wilt u dat beter gaat?
3. Gewenste toekomst: hoe wilt u dat het wordt?
4. Vaststellen uitgangspunt: waar staat u nu van 0 tot 10?
5. Analyse van eerder succes: is er een moment geweest dat u hoger scoorde dan nu?
6. Keuze één stap vooruit: wat kunt en wilt u doen om één stap vooruit te komen>
7. Ervaren nut: wat neemt u mee uit ons gesprek?
Kracht gericht coachen
Gericht op het gevoel en het aanpakken van belemmerende overtuigingen:
Focus op kwaliteiten en kracht
Stimuleren van reflectie op successen en minder aandacht besteden aan wat er niet goed gaat. Veel
positieve feedback geven, bijvoorbeeld kernkwaliteiten benoemen