Samenvatting Inleiding in het Nederlandse recht H10, ISBN: 9789082849554 Algemene Rechtswetenschap I

ARW – Inleiding in het Nederlands recht – samenvatting H10
Kenmerken burgerlijk procesrecht:
1) Partij-autonomie:
a. Iedereen mag een proces beginnen;
b. Partijen beslissen over welke onderwerpen geprocedeerd wordt;
c. Rechter mag geen uitspraak doen over zaken die niet zijn gevorderd;
d. Partijen mogen het geding altijd beëindigen (ook voor de uitspraak).
2) Lijdelijkheid van de rechter  passiviteit van de rechter; de partijen voeren het proces.
a. Gestelde en niet-betwiste feiten worden als waar aangenomen;
i. Materiële waarheid  de werkelijke toedracht van het geval;
ii. Formele waarheid  toedracht zoals die blijkt uit de door partijen
verstrekte gegevens.
b. 3 belangrijke redenen voor de rechter om actief in te grijpen:
i. Redelijke termijn  rechter moet waken tegen een onredelijke vertraging
 termijnen stellen voor proceshandelingen.
ii. Aanvulling van rechtsgronden  rechter mag eiser niet afwijzen omdat
eiser zijn vordering juridisch onjuist onderbouwt.
iii. Mondelinge behandeling  informele zitting; vaak voor bereiken
schikking.
3) Er is verplichte procesvertegenwoordiging [niet bij kanton]  verplichte
vertegenwoordiging door advocaat. Niet zelf optreden in een procedure. Redenen:
a. Doelmatigheid  efficiënter proces.
b. Eerlijk proces  individuen kunnen ongelijke kennis hebben, advocaten in beginsel
niet.
c. Werk rechter vereenvoudigd  “voorbewerkte” argumenten.
4) Het proces verloopt schriftelijk  stukken vormen het procesdossier.
5) Procedure is niet kosteloos  kosten van procederen komen bij de partijen terecht.
a. In beginsel betaalt de “verliezende” partij.
6) Zo nodig een toevoeging  raad voor rechtsbijstand is bevoegd om een toevoeging te
verlenen aan iemand die vraagt om door de overheid gefinancierde rechtsbijstand.
a. In geval van niet zelf kunnen betalen;
Bevoegdheid burgerlijke rechter:
 Rechter kan worden gevraagd of hij bevoegd is tot een bepaalde zaak  behandeld in:
o Art. 112 GW (burgerlijk recht)  “berechting van geschillen over burgerlijke rechten
en schuldvorderingen.”
o Art. 113 GW (strafrecht)
o Art. 115 GW (bestuusrecht)
 Zuiver privaatrechtelijk  geschil tussen twee personen / een persoon en een
overheidsorgaan dat als privaat persoon handelt.
 Publiekrechtelijke taak  geschillen over onderwerpen die voortvloeien uit typische
overheidstaken (bijv. wegenaanleg, bruggenbouw, defensie, etc.)
 Fundamentum petendi  in geschillen met een overheidsorgaan is de burgerlijke rechter
alleen bevoegd als die rechtsverhouding zuiver privaatrechtelijk is. (tot 1915 het geval)
 Objectum litis  de vraag of de burgerlijke rechter bevoegd is gaat om de vraag of de eiser
zijn vordering baseert op een regel van burgerlijk recht.
o Gevolg: ook geschillen met een publiekrechtelijk karakter door burgerlijke rechter.
 DUS: verschillende rechtsverhoudingen kunnen aanleiding geven tot een geschil over
burgerlijke rechten en schuldvorderingen (ook tussen twee publiekrechtelijke partijen)

,  Soms is de burgerlijke rechter in laatste instantie bevoegd; als geen andere rechter bevoegd is.
 Schellen en deuropeners-arrest  de eiser wordt bij de burgerlijke rechter geweigerd als de
wet voor de beslechting van het geschil een andere rechtsgang (zoals bestuursrechter)
aanwees.
 Procesinleiding  naam voor een dagvaardig van een online proces bij de Hoge Raad.
Dagvaarding:
 Burgerlijk procesrecht
 Dagvaarding  geschrift waarin de eiser de gedaagde oproept om op een bepaalde dag voor
de rechter te verschijnen. Bevat omschrijving van de eis.
 Opgesteld door advocaat van de eiser.
 Betekening  dagvaardig wordt door een deurwaarder in persoon overhandigd. (doel:
gedaagde is op de hoogte van de tegen hem ingestelde vordering)
 Vonnis bij verstek gewezen  als de gedaagde niet heeft gereageerd op de goed afgeleverde
dagvaarding verliest hij de zaak.
Vereisten dagvaarding:
1) Naam en woonplaats eiser (en advocaat)
2) Eis met gronden
Petitum  eis
Fundamentum petendi  grond van de eis
3) Welk gerecht de zaak behandelt
4) Roldatum  dag en uur waarop je moet verschijnen
5) Verweren die de gedaagde vóór het proces noemde (ja maar ik had voorrang!)
6) Bewijsmiddelen eiser (foto’s, brieven, etc.) en namen getuigen
Verzoekschrift:
 Burgerlijk procesrecht
 Woorden als “verzoek” en “verzoekschrift” worden gebruikt
 Oorspronkelijk bedoeld voor zaken zonder geschil
o Bijv. echtscheiding, naamverandering, etc.
 Nu: ook in gevallen van geschil (bijv. alimentatie)
 Procedure:
o Indienen van het verzoekschrift
 Wederpartij heet verweerder
o Verweerschrift indienen (reactie van de verweerder)
o Evt. mondelinge behandeling (poging tot schikking)
o Uitspraak in een beschikking

Procedure bij de burgerlijke rechter:
 Dagvaarding komt binnen bij rechtbank  griffier schrijft zaak in op rol (lijst van “coming
up” zaken)
 Als de advocaat van de gedaagde niet komt, wordt verstek verleent (constatering dat hij er
niet is + vonnis wijzen (vaak in nadeel van de niet op dagende)
 Op tegenspraak  als de gedaagde wel verschijnt; gedaagde voert verweer
 Op de eerste roldatum bepaalt de rolrechter een volgende roldatum. Dan kan de advocaat op
de dagvaarding reageren.
o Conclusie van antwoord  reactie van de gedaagde op de dagvaarding.