Samenvatting Hoofdstuk 1 , Beauty level boek 2, het menselijke lichaam

ANFYS Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 1

- Cellen komen voor in levende organismes zoals: mensen, dieren en planten.
- Een cel is het kleinste zelfstandige onderdeel van een levend organisme.
- Elke cel heeft functies voor belangrijke levensverrichtingen zoals : groei, voortplanting, beweging,
stofwisseling en prikkelbaarheid
Het lichaam bestaat uit miljoenen cellen die samen weefsels vormen. Deze weefsels vormen weer
organen en alle organen vormen ons lichaam. Er zijn ook organismen die uit maar een cel staan 
voorbeelden: de amoebe ( een dierlijke cel) of bacterien ( een plantaardige cel)

Bouw van de cel
Bestaat uit : celmembraan, een cellichaam , en een celkern
Het cellichaam en de celkern bestaan elk uit verschillende
onderdelen.

Het celmembraan:
Het is een heel dun vliesje on de cel. Dit is zo dun dat hij bepaalde
stoffen kan doorlaten. Dit wordt half doorlaatbaar of
semipermeabel genoemd. De stoffen kunnen zowel de cel in als
de cel uit. Zo worden er voedingsstoffen en zuurstof opgenomen
en afvalstoffen afgegeven.

Het cellichaam:
Bestaat uit cytoplasma. Het cytoplasma bestaat voor 75% uit water. Voor de rest bestaat het uit
voedingsstoffen, zoals : eiwitten, koolhydraten, mineralen en lipoiden ( vetachtige stoffen). De stoffen in
het cytoplasma zijn belangrijk voor de celstofwisseling en de energievoorziening in het lichaam .

- Organellen: in het cellichaam zitten verschillende organellen. Dat zijn de onderdelen van de cel
met een speciale functie. Voorbeelden van organellen zijn mitochondrien , ribosomen en
vacuolen. Mitochondrien spelen een belangrijke rol bij de energievoorziening, ribosomen zorgen
voor opbouw van eiwitten en vacuolen slaan vocht op. De celkern is ook een organel.
- Cytoplasma wordt minder vloeibaar in de cellen als we ouder worden.

Celkern:
Binnen in de cel zit de celkern ( nucleus). De celkern is , net als de cel zelf, omgeven door een wand. Dat is
de kernwand of het kernmembraan. Binnen de kerwand zit kernplasma. Het kernplasma heeft dezelfde
samenstelling als het cytoplasma. Het kernplasma en het cytoplasma heten samen het protoplasma. In de
celkern worden alle levensprocessen van de cel geregeld zoals: stofwisseling en groei. In de celkern zit ook
de stof chromatine, in de vorm van chromatinekorrels. Als de celkern zich deelt, vormen deze
chromatinekorrels lange draden Dit zijn chromosomen bestaan uit DNA. In bepaalde delen van het DNA
zit erfelijke informatie, de genen. De genen zorgen voor het doorgeven van erfelijke eigenschappen. Een
menselijke celkern bevat 46 chromosomen, verdeeld over 23 paren.

Functie
- Witte bloed cellen kunnen bewegen .
- Spier cellen zijn met elkaar verbonden en kunnen zich niet verplaatsen.
- De functies van de cel , ook wel levensverrichtingen, zijn verdeeld in animale levensverrichtingen
en vegetatieve levensverrichtingen




1

, Animale levensverrichtingen:
Dit zijn functies die er voor zocht dat de cel kan reageren op verandering van de omgeving. Deze
levensverrichtingen zijn: prikkelbaarheid, prikkelverwerking en beweging. Een cel kan bijvoorbeeld
reageren op : mechanische en chemische prikkels, hormonen en prikkels vanuit de omgeving zoals
warmte ,kou, druk en licht. Daarnaast kunnen het cellichaam en onderdelen van het cellichaam
veranderen van vorm en plaats. Cellen kunnen zich daardoor bewegen.

Vegatatieve levensverrichtingen:
Vegatatieve levensverrichtingen zijn functies die groei, stofwisseling en voortplanting mogelijk maken.
Groei vindt plaats doordat de grootte van cellen toeneemt of het aantal cellen toeneemt door de
celdeling. Stofwisseling is de opname van voedingsstoffen en zuurstof en de afgifte van afvalstoffen. De
cel heeft voedingsstoffen en zuurstof nodig om goed te kunnen functioneren. Bij de verbranding van
voedingsstoffen komen warmte, energie en afvalstoffen vrij. De warmte zorgt voor een
lichaamstemperatuur van ongeveer 37 graden bij de mens. Afvalstoffen verlaten de cel en worden in het
bloed opgenomen en zo afgevoerd. Voor het voortbestaan van een soort is het belangrijk dat cellen zich
kunnen voortplanten. Bij de mens en de meeste diersoorten gebeurt dit uit de samenstelling zaadcel+
eicel. Het moment van een bevruchting kan je niet zelf regelen en is daarom een vegatatieve
levensverrichting.

Celdeling
Hoe intensiever een cel gebruikt wordt , hoe korter hij leeft. De levensduur verschilt per soort cel, een
huidcel leeft ongeveer 28 dagen en een witte bloedcel leeft maar 4 tot 5 dagen. De meeste cellen
vernieuwen zich zelfstandig door celdeling. Er zijn 2 soorten celdeling: directe celdeling en indirecte
celdeling.

Directe celdeling Indirecte celdeling
De celkern+ cellichaam delen zich tegelijkertijd. Menselijke cellen delen zich altijd door indirecte
De cel wordt in 2 gesplitst en zo ontstaat er een celdeling
nieuwe cel
Komt alleen voor bij eencellige organismen. De celkern deelt zich eerst daarna daar na volgt
pas de deling van het cellichaam

2 vormen : mitose en meiose

Mitose en meiose
Mitose is een
indirecte celdeling, er
ontstaat een exacte
kopie van de
oorspronkelijke cel.
Meiose is een
indirecte celdeling die
alleen plaats vind bij
geslachtscellen.
Halveert het aantal
chromosomen in de
cel. Ook wel
reductiedeling
genoemd. Bestaat uit
2 fases




2