31-10-2022
TBO4 – Het
ontwikkelen en
legitimeren van
een eigen
vakvisie
LVOLO4.TBO4.VT.22
Tijn Merkx (1142385)
DOCENT: HERMAN VERVELD
KLAS: 4LB
INLEVERDATUM: 31-10-2022
, VOORWOORD
In dit verslag neem ik u als lezer mee in mijn visie en kijk op het mooie vak
bewegingsonderwijs. In dit persoonlijke werkstuk ga ik het hebben over het
ontwikkelen en legitimeren van een eigen vakvisie. Ik vind dat dit een belangrijke
opdracht is die mij helpt om na te denken wat ik als toekomstig
bewegingsonderwijzer belangrijk vind en wil bereiken met het vak. Het helpt ook om
te kunnen verwoorden wat het vak nou echt inhoudt en betekent voor mij en waarom
ik vind dat het vak moet blijven bestaan.
Om tot een goede vakvisie te komen hebben Crum & Stegeman (1986) het over vier
hoofdvragen die me als bewegingsonderwijzer helpen om kritisch na te denken over
het vak bewegingsonderwijs:
- De rechtvaardigingsvraag: Waarom zou bewegingsonderwijs als vak een
plaats moeten hebben in het programma van de basisschool?
- De doelstellingsvraag: Welke doelen zouden door bewegingsonderwijs
moeten worden nagestreefd?
- De methodevraag: Hoe kunnen of moeten bewegingsonderwijsleersituaties
worden ingericht opdat de gestelde doelen worden bereikt?
- De evaluatievraag: Hoe kan de kwaliteit van het gegeven onderwijs worden
bepaald?
(Crum & Stegeman, 1986).
In dit werkstuk ga ik verder in op deze (hoofd)vragen waarbij ik als schrijver kritisch
nadenk over het vak bewegingsonderwijs en hoe ik het voor mij zie als toekomstig
onderwijzer.
In de afgelopen jaren op de Calo heb ik veel lessen en opdrachten gehad voor het
vak TBO. Zowel van Herman Verveld en Gerben Bakker. Ik wil via deze weg beide
docenten bedanken voor de begeleiding in de afgelopen jaren. De feedback en input
uit de lessen hebben mij geholpen om een vakvisie te schrijven waar ik trots op ben!
Ook wil ik graag mijn moeder bedanken voor het nalezen van mijn verslag om de
nodige spelling/taalfouten te verbeteren!
Tijn Merkx,
Vierdejaars student aan de Calo, te Zwolle
1
, INLEIDING
In dit verslag ga ik in op de 4 (hoofd)vragen die hierboven in het voorwoord staan
beschreven. Ook zal duidelijk worden wat mijn eigen visie over bewegingsonderwijs
is en wat ik wil bereiken in mijn lessen bewegingsonderwijs. In dit verslag onderbouw
ik mijn visie aan de hand van literatuur.
Hoofdstuk 1 zal in het teken staan van mijn eigen kernzin en de daarin benoemde
kernpunten. Deze kernpunten omschrijf ik nog verder en geef daarbij aan waarom ik
deze belangrijk vind. Vervolgens kies ik een typering die in mijn ogen het beste
aansluit op mijn eigen vakvisie en vergelijk ik mijn vakvisie met verschillende
invalshoeken. Ik sluit dit hoofdstuk af met twee paragrafen waarbij ik in ga op mijn
manier van beoordelen/waarderen en hoe ik kijk naar digitalisering van het
bewegingsonderwijs.
In het tweede hoofdstuk ga ik vervolgens mijn eigen vakleerplan ontwerpen. Deze
vindt u uiteindelijk in de bijlage en in het verslag zelf leest u waarom ik kies voor een
bepaald ordeningsprincipe, mijn verdeling van onderwijstijd, de onderwijskundig-
didactische principes, de sociologische uitgangspunten en de pedagogische
uitgangspunten.
Ik sluit het verslag af met het derde hoofdstuk waar ik antwoord geef op de vraag:
“Waarom verdient het vak een plaats in het schoolcurriculum?” Dit doe ik aan de
hand van een stappenplan.
2
, Inhoudsopgave
Voorwoord............................................................................................................ 1
Inleiding.............................................................................................................. 2
Hoofdstuk 1: Vakvisie...............................................................................................4
1.1 Kernzin........................................................................................................ 5
1.2 Kernpunten................................................................................................... 5
1.2.1 Beter leren bewegen op eigen niveau:..............................................................5
1.2.2 Bijdragen aan een duurzame en plezierige deelname aan de sportcultuur:..................5
1.2.3 Ontwikkelen van sociale vaardigheden:............................................................6
1.3 Typering vakvisie............................................................................................ 6
1.4 Mijn vakvisie t.o.v. vier accenten.........................................................................7
1.4.1 Sportgerichtheid:.......................................................................................7
1.4.2 Gezondheidsbevordering:.............................................................................8
1.4.3 Vorming:................................................................................................. 9
1.4.4 Bewegingsbekwaamheid:............................................................................10
1.5 waarderen en rapporteren................................................................................12
1.5.1 Theoretische onderbouwing.........................................................................12
1.5.2 Hoe ziet dat eruit in mijn lessen?..................................................................14
1.5.3 Waarom beoordelen op deze manier?.............................................................15
1.5.4 Waarderingkader......................................................................................15
Niveaubeschrijving speerwerpen..........................................................................18
1.6 Digitalisering................................................................................................ 19
1.6.1 Methodische en didactische kansen en gevaren..................................................19
1.6.2 Pedagogische kansen en gevaren...................................................................19
1.6.3 Digitalisering in mijn lessen.........................................................................20
Hoofdstuk 2: Curriculumontwerp................................................................................21
2.2 onderbouwing van vakleerplan ontwerp................................................................21
2.2.1 ordeningsprincipe.....................................................................................21
2.2.2 verdeling onderwijstijd..............................................................................22
2.2.3 Onderwijs-didactische principes....................................................................22
2.2.4 Sociologisch perspectief.............................................................................25
2.2.5 Pedagogische uitgangspunten.......................................................................25
Hoofdstuk 3: Vaklegitimering....................................................................................28
3.1 Belang van wat je beoogd groot maken................................................................28
3.2 Noodzaak van onderwijs..................................................................................29
3.3 Neveneffecten.............................................................................................. 29
Literatuurlijst...................................................................................................... 30
Bijlage............................................................................................................... 32
3
TBO4 – Het
ontwikkelen en
legitimeren van
een eigen
vakvisie
LVOLO4.TBO4.VT.22
Tijn Merkx (1142385)
DOCENT: HERMAN VERVELD
KLAS: 4LB
INLEVERDATUM: 31-10-2022
, VOORWOORD
In dit verslag neem ik u als lezer mee in mijn visie en kijk op het mooie vak
bewegingsonderwijs. In dit persoonlijke werkstuk ga ik het hebben over het
ontwikkelen en legitimeren van een eigen vakvisie. Ik vind dat dit een belangrijke
opdracht is die mij helpt om na te denken wat ik als toekomstig
bewegingsonderwijzer belangrijk vind en wil bereiken met het vak. Het helpt ook om
te kunnen verwoorden wat het vak nou echt inhoudt en betekent voor mij en waarom
ik vind dat het vak moet blijven bestaan.
Om tot een goede vakvisie te komen hebben Crum & Stegeman (1986) het over vier
hoofdvragen die me als bewegingsonderwijzer helpen om kritisch na te denken over
het vak bewegingsonderwijs:
- De rechtvaardigingsvraag: Waarom zou bewegingsonderwijs als vak een
plaats moeten hebben in het programma van de basisschool?
- De doelstellingsvraag: Welke doelen zouden door bewegingsonderwijs
moeten worden nagestreefd?
- De methodevraag: Hoe kunnen of moeten bewegingsonderwijsleersituaties
worden ingericht opdat de gestelde doelen worden bereikt?
- De evaluatievraag: Hoe kan de kwaliteit van het gegeven onderwijs worden
bepaald?
(Crum & Stegeman, 1986).
In dit werkstuk ga ik verder in op deze (hoofd)vragen waarbij ik als schrijver kritisch
nadenk over het vak bewegingsonderwijs en hoe ik het voor mij zie als toekomstig
onderwijzer.
In de afgelopen jaren op de Calo heb ik veel lessen en opdrachten gehad voor het
vak TBO. Zowel van Herman Verveld en Gerben Bakker. Ik wil via deze weg beide
docenten bedanken voor de begeleiding in de afgelopen jaren. De feedback en input
uit de lessen hebben mij geholpen om een vakvisie te schrijven waar ik trots op ben!
Ook wil ik graag mijn moeder bedanken voor het nalezen van mijn verslag om de
nodige spelling/taalfouten te verbeteren!
Tijn Merkx,
Vierdejaars student aan de Calo, te Zwolle
1
, INLEIDING
In dit verslag ga ik in op de 4 (hoofd)vragen die hierboven in het voorwoord staan
beschreven. Ook zal duidelijk worden wat mijn eigen visie over bewegingsonderwijs
is en wat ik wil bereiken in mijn lessen bewegingsonderwijs. In dit verslag onderbouw
ik mijn visie aan de hand van literatuur.
Hoofdstuk 1 zal in het teken staan van mijn eigen kernzin en de daarin benoemde
kernpunten. Deze kernpunten omschrijf ik nog verder en geef daarbij aan waarom ik
deze belangrijk vind. Vervolgens kies ik een typering die in mijn ogen het beste
aansluit op mijn eigen vakvisie en vergelijk ik mijn vakvisie met verschillende
invalshoeken. Ik sluit dit hoofdstuk af met twee paragrafen waarbij ik in ga op mijn
manier van beoordelen/waarderen en hoe ik kijk naar digitalisering van het
bewegingsonderwijs.
In het tweede hoofdstuk ga ik vervolgens mijn eigen vakleerplan ontwerpen. Deze
vindt u uiteindelijk in de bijlage en in het verslag zelf leest u waarom ik kies voor een
bepaald ordeningsprincipe, mijn verdeling van onderwijstijd, de onderwijskundig-
didactische principes, de sociologische uitgangspunten en de pedagogische
uitgangspunten.
Ik sluit het verslag af met het derde hoofdstuk waar ik antwoord geef op de vraag:
“Waarom verdient het vak een plaats in het schoolcurriculum?” Dit doe ik aan de
hand van een stappenplan.
2
, Inhoudsopgave
Voorwoord............................................................................................................ 1
Inleiding.............................................................................................................. 2
Hoofdstuk 1: Vakvisie...............................................................................................4
1.1 Kernzin........................................................................................................ 5
1.2 Kernpunten................................................................................................... 5
1.2.1 Beter leren bewegen op eigen niveau:..............................................................5
1.2.2 Bijdragen aan een duurzame en plezierige deelname aan de sportcultuur:..................5
1.2.3 Ontwikkelen van sociale vaardigheden:............................................................6
1.3 Typering vakvisie............................................................................................ 6
1.4 Mijn vakvisie t.o.v. vier accenten.........................................................................7
1.4.1 Sportgerichtheid:.......................................................................................7
1.4.2 Gezondheidsbevordering:.............................................................................8
1.4.3 Vorming:................................................................................................. 9
1.4.4 Bewegingsbekwaamheid:............................................................................10
1.5 waarderen en rapporteren................................................................................12
1.5.1 Theoretische onderbouwing.........................................................................12
1.5.2 Hoe ziet dat eruit in mijn lessen?..................................................................14
1.5.3 Waarom beoordelen op deze manier?.............................................................15
1.5.4 Waarderingkader......................................................................................15
Niveaubeschrijving speerwerpen..........................................................................18
1.6 Digitalisering................................................................................................ 19
1.6.1 Methodische en didactische kansen en gevaren..................................................19
1.6.2 Pedagogische kansen en gevaren...................................................................19
1.6.3 Digitalisering in mijn lessen.........................................................................20
Hoofdstuk 2: Curriculumontwerp................................................................................21
2.2 onderbouwing van vakleerplan ontwerp................................................................21
2.2.1 ordeningsprincipe.....................................................................................21
2.2.2 verdeling onderwijstijd..............................................................................22
2.2.3 Onderwijs-didactische principes....................................................................22
2.2.4 Sociologisch perspectief.............................................................................25
2.2.5 Pedagogische uitgangspunten.......................................................................25
Hoofdstuk 3: Vaklegitimering....................................................................................28
3.1 Belang van wat je beoogd groot maken................................................................28
3.2 Noodzaak van onderwijs..................................................................................29
3.3 Neveneffecten.............................................................................................. 29
Literatuurlijst...................................................................................................... 30
Bijlage............................................................................................................... 32
3
