Arbeids- en organisatiepsychologie hoorcolleges

Arbeids- en organisatiepsychologie -Hoorcolleges-


Tentamen:
 H1 t/m H8
 College 1 t/m 6
 40 MC vragen


College 1.

Het individu in de organisatie
Wat is Arbeids- en organisatiepsychologie: De arbeids- en
organisatiepsychologie richt zich op het gedrag van de werkende mens
 Een A&O psycholoog bestudeert hoe het werk en de organisatie invloed
hebben op het gedrag van de mens en andersom
 Psychologie toegepast op de werkvloer

Inbreng en opbrengsten : ruilrelatie
Inbreng Opbrengsten
Tijd Salaris, secundaire
arbeidsvoorwaarden
Inspanning Interessant werk
Kennis Opleiding, training en
loopbaanperspectief
Vaardigheden Waardering en status
Sociale steun Sociale contacten

Gevolg ruilrelatie: Wederzijdse afhankelijkheid
Meyer & Allen (1997)
 Affectieve-
 Normatieve-
 Continuïteitsbetrokkenheid

Welke factoren bepalen betrokkenheid?
 Persoonskenmerken
 Relationele factoren
 Aard van het werk

Arbeidssatisfactie hangt samen met:
 Kenmerken van het werk
 Sociale omgeving: bijv. steun
 Aard van de beloningen

Billijkheid: redelijke verhouding tussen inspanning en opbrengsten
 Algemeen vergelijkingsniveau
 Vergelijkingsniveau met alternatieven

Oplossingen voor onbillijkheid
Waargenomen onbillijkheidSpanning  Reduceren onbillijkheid
 Verandering inbreng
 Opbrengsten verbeteren
 Verandering waardering kosten en baten
 Andere referentiegroep kiezen

,Arbeids- en organisatiepsychologie -Hoorcolleges-


 Veranderen van baan
Werk anders organiseren (Het nieuwe werken):
4 principes
1. Flexibiliteit in tijd, plaats, ruimte en manier van werken
2. Sturen op resultaten
3. Goede ICT ondersteuning
4. Flexibele arbeidsverhoudingen en contractvormen

Relatie individu- organisatie verandert:
 Minder sociale omgeving
 Invloed op ruilrelatie
 Invloed op betrokkenheid

Functiebeschrijvingen
 Vakspecifieke eisen
 Ervaringseisen
 Opleidingseisen
 Persoonsgebonden eisen (competenties)

Selectie voor werk
1. Ongestructureerd interview
2. Gestructureerd interview
3. Intelligentie test
4. Persoonlijkheidstest (BIG5)
5. Specifieke arbeidsproef
6. Assessment

Personeel inpassen in de organisatie
Waarden binnen de organisatie: Congruentie leidt tot betrokkenheid:
 Harder werken, beter presteren, extra inzet en minder verloop
Socialisatie: Beïnvloeding door:
 Gedragingen en normen
 Anticiperende socialisatie
Internalisatie

Methoden van inpassen
 Informeren en begeleiden (mentorsysteem)
 Voordoen (identificeren)
 Belonen en straffen
 Scholen


College 2.

Groepen, samenwerken & overleggen
Waarom leven en werken we in een groep?
 Groepen hebben verschillende functies voor een mens
 Evolutionaire en biologische functie: verhoogde overlevingskans,
veiligheid, bescherming
 Psychologische functie: steun, status en informatie
 Cognitieve functie: twee kunnen meer dan één

, Arbeids- en organisatiepsychologie -Hoorcolleges-



Voorwaarden een groep:
 Directe interactie tussen twee of meer mensen
 Gemeenschappelijke doelen
 Wederzijdse afhankelijkheid
 Gevoel een groep te zijn

Soorten groepen
Formele groepen:
 Bestuurlijke groepen: College van bestuur HvA
 Uitvoerende groepen: Docenten, secretariaat
 Zelfstuderende teams: kernteams
 Virtuele groepen: Skype, appcontact projectgroep
Informele groepen:
 Spontane groepen
 Belangengroepen: opleidingscommissie TP

Ontwikkeling van een groep: (bijv. projectgroep)
 Oriëntatiefase: Iedereen tast elkaar af
 Conflictfase: Conflict over onderwerp, hoofdvraag , te laat komen etc.
 Stabilisatiefase: onderwerp, hoofdvraag is gekozen, streven naar het
doel
 Prestatiefase: hard werken aan het project, peerranking
 Beëindigingsfase: Het project is af of de samenwerking is echt
onhoudbaar

Structurele kenmerken van een groep in een organisatie
1. Groepsrollen
 Functioneel: Taakgericht en groepsgericht
 Disfunctioneel: Zelfgericht
2. Groepsnormen (ontwikkeling normen (Feldman, 1984))
 Beginsituatie
 Verleden
 Expliciete uitspraken: ‘’wat ik meestal doe’’
 Kritieke gebeurtenissen
3. Status en invloed
 De verwachtingstheorie van Berger, Conner en Fisek (1974) stelt dat
wanneer groepsleden met elkaar gaan samenwerken, ze bepaalde
verwachtingen hebben over het eigen gedrag in de groep en het
gedrag van de andere groepsleden. Deze verwachtingen baseren zij
op de volgende twee onderdelen:
 Gedragingen in het verleden: Werk gerelateerde ervaringen
speelt hierbij o.a. een rol
 Statuskenmerken: Hetzij bewust of onbewust heeft ieder
groepslid een beeld van de status van zichzelf en anderen
( kennis, ervaring, teamleider etc.)
 Hoe deze verwachtingen kunnen zorgen voor het ontstaan van een
vast patroon van ongelijke inbreng, invloed en status staat in het
boek beschreven. De auteurs stellen dat vooral de communicatie in
groepen belangrijk is. Ze analyseren als volgt: