Samenvatting TMM - presentaties week 4 t/m 8

TAAL, MENS EN MAATSCHAPPIJ SAMENVATTING
WETENSCHAPSGESCHIEDENIS WEEK 4 T/M 8
Grammatica
- Roorda
 Linguïst, lexicograaf, filosoof, taalkundige
 Interesse in Javaans
 Gesproken vs. geschreven taal
 Organisch proces vs. instinct
 Invloed op zinsontleding (redekundig)
 1852: Over de deelen der rede en de rede-ontleding, of de logische analyse der taal,
tot grondslag voor wetenschappelijke taalstudie
- Den Hertog
 Grammaticaonderwijs op basisschool en middelbare school
 Zinsontleding
 1892-1896: De Nederlandsche Spraakkunst
 Didactisch
 Begin wetenschappelijke beoefening Nederlandse grammatica
 Directe invloed is nog merkbaar
- De Vooys
 Onderwijzer
 Verbetering moedertaalonderwijs
 Vereenvoudigen van de taal
 1947: Nederlandse Spraakkunst
 Spreektaal over schrijftaal
 Uiterlijke woordgeschiedenis
 Woordsoorten, woordvorming, woordbetekenis etc.
- Algemene Nederlandse Spraakkunst
 1984, 1997
 Duidelijke grammaticale handleiding
 Belgisch-Nederlands Interuniversitair Centrum voor Neerlandistiek
 Descriptief
 Zelf oordeel vormen
 Niet normatief
 Géén inleiding, praktisch leerboek of beginnersboek

TIJDLIJN:
Roorda – Logische Analyse (1852)
Den Hertog – De Nederlandsche Spraakkunst (1892-1896)
De Vooys – Nederlandsche Spraakkunst (1947)
WNT (1984/1997)



Structuralisme
- De Saussure
 1916: Cours de linguistique Generale
 Wat is het object van taalkunde?
 Basis voor de huidige taalwetenschap
 Grondlegger van structuralisme

, - Bloomfield
 Amerikaans structuralisme
 1933: Language
 Inheemse Amerikaanse talen
 Taalspecifieke beschrijving
 Anti-mentalistisch: waarneembare verschijnselen
 Op basis van corpora
- Reichling
 Focus op het woord
 Taal als manier van denken
 Semiologisch, pragmatisch en cognitief
 1935: Het woord. Een studie omtrent de grondslag van taal en taalgebruik
 Syntaxis onderschikt aan woord
 Woord als basis van alles
 Structuur van het woord
- De Groot
 1928: congres in Den Haag, geboorte van structuralistische fonologie
 Jakobson en Troebetskoj (Praagse school)
 1949: Structurele Syntaxis
 Woordgroepen
- Paardekoper
 Volledige beschrijving ABN
 1963: Beknopte ABN syntaksis
 Methode Paardekoper
- Chomsky
 Grondlegger generatieve taalkunde
 UG (Universele grammatica)
 Taalkunde als onderdeel van menselijke biologie
 Meest invloedrijke taalwetenschapper 20e eeuw
 1957: Syntactic Structures
 Begin van generatieve grammatica

TIJDLIJN:
Saussure – Cours de linguistique generale (1916)
Bloomfield – Language (1933)
Reichling – Het woord (1935)
De Groot – Structurele syntaxis (1947)
Chomsky – Syntactic structures (1957)
Paardekoper – Beknopte ABN syntaksis (1963)

Dialectologie
- Van Ginneken
 Filologisch-historisch onderzoek
 1913-1914: Handboek der Nederlandsche Taal
 1935: Ras en taal
 Controversieel: ras bepaalt taal volgens Van Ginneken
- Kloeke
 Taalgeograaf en historisch taalkundige
 Veel bezig met Duits en Nederlands