Anatomie Fysiologie & Pathologie Les 1 – Kennis maken met klinisch redeneren
Leerdoelen
De student:
1. Verwoordt welke deelvaardigheden nodig zijn voor een verantwoorde klinische redenatie.
2. Laat zien welke leermiddelen mogelijk gebruikt kunnen worden binnen de lessen AFP.
3. Benoemt de relatie tussen klinisch redeneren en methodisch handelen.
4. Is zich bewust van de relatie tussen kennis van biomedisch domein en het klinische
besluitvormingsproces.
Methodisch leren is het handelen volgens een weldoordachte manier
Klinisch redeneren is het continue procesmatig gegevens verzamelen en analyseren gericht op het
vaststellen van vragen en problemen van de zorgvrager, en het kiezen van daarbij passende zorgresultaten en
interventies. Observeren door middel van zintuigen en komen tot argumenten.
3 Dingen uitvoeren bij patiënten
1. Observeren
2. Meten
3. Uitvragen
Het model van Tanner, an integrative model of clinical judgement
Verpleegkundig proces
1. Opstellen van anamnese, de gegevens verzamelen
2. Diagnosestelling, symptomen
3. Zorgdoelen vaststellen, vaststellen gewenste resultaten
4. Plannen en uitvoeren van interventies
5. Evalueren
Anatomie Fysiologie & Pathologie les 2 – Basis parameters
Leerdoelen
De student:
1. Heeft kennis en maakt gebruik van medische terminologie;
2. Kent de normaalwaarden van relevante basisparameters;
3. Selecteert relevante observatieparameters aan de hand van aangeboden casus
4. Relateert observatieparameters aan orgaanfuncties;
5. Kent de redeneerhulpmiddelen ABCDE, (M)EWS, SBAR en DENWIS
ABCDE
De ABCDE-methode is een werkwijze waarbij hulp wordt verleend met het principe "treat first what kills first".
Met andere woorden: eerst de primaire (levensbedreigende) en vervolgens de secundaire c.q. tertiaire (niet-
direct c.q. niet-levensbedreigende) letsels en stoornissen. Deze handelwijze heeft belangrijke voordelen omdat
- naast een duidelijke houvast - door het volgen van deze methodiek (bijna) alle letsels en stoornissen ermee
kunnen worden onderkend en behandeld.
A – airway (luchtweg en oxygenatie) beoordelen of er een vrije adem weg is. Kun je vaststellen als iemand
spreekt.
B – Breathing (ademhaling en ventilatie) is er een spontane ademhaling en wat is de frequentie? Gebruikt
iemand zijn buik of borst ademhalingsspieren? Is er sprake van een borst ademhaling is er een zuurstof te kort.
C – Circulation (circulatie en shock management) is er een (regulaire) hartslag, frequentie? Is de pols
even goed gevuld? Iemands kleur en tempratuur. Bloeddruk meten (altijd slagaderlijk)
D – Disability (onbekwaamheid als gevolg van neurologische achteruitgang) Is iemand alert, verbaal,
reageert die? Goed kijken naar pupil (reflex). GLUCOSE
E – Exposure (Blootstelling en onderzoek) iemand uitkleden en omgeving in de gaten houden
(lichaamstempratuur) is het koud voeg warmte toe. Is het warm voeg kou toe.
,(M)EWS Modified Early Warning System
In ziekenhuizen gelden verschillende namen (EWS, MEWS, VSS, SIT) en precieze samenstellingen van de score,
maar zij bevatten allen de vitale functies waarop gescoord wordt. De exacte scoretabel verschilt per instelling.
Een veelgebruikte EWS-score ziet er als volgt uit:
Parameter Normaalwaarde
Reactievermogen AVPU/EMV ; Bewust zijn A – Alert
V – Verbal
P – Pain > pijnprikkel toedienen
U – Unresponsive
Na AVPU (minder dan A)
EMV bepalen (15 punten) ; Eye motor verbal
response > Normaalscore boven de 8 is goed en
daaronder is niet goed, 3 is de laagste score die je
kunt krijgen>coma
Orientatievermogen; bewust zijn Tijd, plaats, persoon
Pupil reactie Worden snel klein bij veel licht en groot bij weinig
licht. Zijn symmetrisch
Pijnscore Geen pijn is 0
Ademfrequentie; ademhaling/longen 9-14 ongeveer keer per minuut
Ademhalingspatroon; ademhaling/longen Regelmatig, zonder ruis
Ademgeruis; ademhaling/longen Stil
Zuurstof > Saturatie: SpO2; ademhaling/longen 95% tot 100% bij COPD (chronische ontsteking
(druk van de O2) longblaasjes of geen longblaasjes) ligt de waarde
tussen 88% en 92% (Klipje op je vinger, je meet
hoeveel zuurstof in je bloed zit)
Kleur Gezonde kleur, niet bleek of rood
NIBP; MAP (bloeddruk); bloedsomloop/hart 110-140 > niet onder 100 (bovendruk/systole)/70-
90mmHG > niet onder 50 (onderdruk diastole) MAP
is 2x onderdruk + bovendruk: 3
Hartslagfrequentie; pulsaties; bloedsomloop hart 60-100 keer per minuut
Hartritme; bloedsomloop hart Regelmatig (ECG)
Halsvenen/CVD(opzwellen halsaderen); Niet opgezwollen in rust
bloedsomloop
Capillaire refilltijd; bloedsomloop, hoe snel de Snelle terug kleuring huid is 2 seconden
haarvaatjes zich vullen met bloed
Diurese (urineproductie per dag); nieren 4 a 5 keer per dag. 1 tot 1,5 Liter per 24 uur
(katheter)
Huidturgor (uitgedroogd) Huid vormt snel terug
Slijmvliezencontrole; overal met een gat; ademhaling Vochtig en glanzend
Acute gewichtsverandering 2% gewichtstoename/afname in een korte periode
Kerntemperatuur; vitale functies 36,5 en 37,5 graden Celsius Vanaf 38,0 heb je koorts
Peristaltiek/defecatiepatroon; darmen Licht borrelend geluid. 1 à 2 keer per dag ontlasting
SBAR Situation, Background, Assessment, Recommendation > deze methode zorgt ervoor dat je de
communicatie over een patiënt tussen hulpverleners verbeterd. Situatie, achtergrond, beoordeling,
aanbeveling.
, EMV score (Glasgow coma scale)
DENWIS, Dutch Early Nurse Worry Indicator Score. Bestaat uit negen criteria en is er vooral voor de
verpleegkunde zelf. Het is er zodat de verpleegkunde zelf haar eigen ‘’niet pluis’’ gevoel achter na kan gaan.
Leerdoelen
De student:
1. Verwoordt welke deelvaardigheden nodig zijn voor een verantwoorde klinische redenatie.
2. Laat zien welke leermiddelen mogelijk gebruikt kunnen worden binnen de lessen AFP.
3. Benoemt de relatie tussen klinisch redeneren en methodisch handelen.
4. Is zich bewust van de relatie tussen kennis van biomedisch domein en het klinische
besluitvormingsproces.
Methodisch leren is het handelen volgens een weldoordachte manier
Klinisch redeneren is het continue procesmatig gegevens verzamelen en analyseren gericht op het
vaststellen van vragen en problemen van de zorgvrager, en het kiezen van daarbij passende zorgresultaten en
interventies. Observeren door middel van zintuigen en komen tot argumenten.
3 Dingen uitvoeren bij patiënten
1. Observeren
2. Meten
3. Uitvragen
Het model van Tanner, an integrative model of clinical judgement
Verpleegkundig proces
1. Opstellen van anamnese, de gegevens verzamelen
2. Diagnosestelling, symptomen
3. Zorgdoelen vaststellen, vaststellen gewenste resultaten
4. Plannen en uitvoeren van interventies
5. Evalueren
Anatomie Fysiologie & Pathologie les 2 – Basis parameters
Leerdoelen
De student:
1. Heeft kennis en maakt gebruik van medische terminologie;
2. Kent de normaalwaarden van relevante basisparameters;
3. Selecteert relevante observatieparameters aan de hand van aangeboden casus
4. Relateert observatieparameters aan orgaanfuncties;
5. Kent de redeneerhulpmiddelen ABCDE, (M)EWS, SBAR en DENWIS
ABCDE
De ABCDE-methode is een werkwijze waarbij hulp wordt verleend met het principe "treat first what kills first".
Met andere woorden: eerst de primaire (levensbedreigende) en vervolgens de secundaire c.q. tertiaire (niet-
direct c.q. niet-levensbedreigende) letsels en stoornissen. Deze handelwijze heeft belangrijke voordelen omdat
- naast een duidelijke houvast - door het volgen van deze methodiek (bijna) alle letsels en stoornissen ermee
kunnen worden onderkend en behandeld.
A – airway (luchtweg en oxygenatie) beoordelen of er een vrije adem weg is. Kun je vaststellen als iemand
spreekt.
B – Breathing (ademhaling en ventilatie) is er een spontane ademhaling en wat is de frequentie? Gebruikt
iemand zijn buik of borst ademhalingsspieren? Is er sprake van een borst ademhaling is er een zuurstof te kort.
C – Circulation (circulatie en shock management) is er een (regulaire) hartslag, frequentie? Is de pols
even goed gevuld? Iemands kleur en tempratuur. Bloeddruk meten (altijd slagaderlijk)
D – Disability (onbekwaamheid als gevolg van neurologische achteruitgang) Is iemand alert, verbaal,
reageert die? Goed kijken naar pupil (reflex). GLUCOSE
E – Exposure (Blootstelling en onderzoek) iemand uitkleden en omgeving in de gaten houden
(lichaamstempratuur) is het koud voeg warmte toe. Is het warm voeg kou toe.
,(M)EWS Modified Early Warning System
In ziekenhuizen gelden verschillende namen (EWS, MEWS, VSS, SIT) en precieze samenstellingen van de score,
maar zij bevatten allen de vitale functies waarop gescoord wordt. De exacte scoretabel verschilt per instelling.
Een veelgebruikte EWS-score ziet er als volgt uit:
Parameter Normaalwaarde
Reactievermogen AVPU/EMV ; Bewust zijn A – Alert
V – Verbal
P – Pain > pijnprikkel toedienen
U – Unresponsive
Na AVPU (minder dan A)
EMV bepalen (15 punten) ; Eye motor verbal
response > Normaalscore boven de 8 is goed en
daaronder is niet goed, 3 is de laagste score die je
kunt krijgen>coma
Orientatievermogen; bewust zijn Tijd, plaats, persoon
Pupil reactie Worden snel klein bij veel licht en groot bij weinig
licht. Zijn symmetrisch
Pijnscore Geen pijn is 0
Ademfrequentie; ademhaling/longen 9-14 ongeveer keer per minuut
Ademhalingspatroon; ademhaling/longen Regelmatig, zonder ruis
Ademgeruis; ademhaling/longen Stil
Zuurstof > Saturatie: SpO2; ademhaling/longen 95% tot 100% bij COPD (chronische ontsteking
(druk van de O2) longblaasjes of geen longblaasjes) ligt de waarde
tussen 88% en 92% (Klipje op je vinger, je meet
hoeveel zuurstof in je bloed zit)
Kleur Gezonde kleur, niet bleek of rood
NIBP; MAP (bloeddruk); bloedsomloop/hart 110-140 > niet onder 100 (bovendruk/systole)/70-
90mmHG > niet onder 50 (onderdruk diastole) MAP
is 2x onderdruk + bovendruk: 3
Hartslagfrequentie; pulsaties; bloedsomloop hart 60-100 keer per minuut
Hartritme; bloedsomloop hart Regelmatig (ECG)
Halsvenen/CVD(opzwellen halsaderen); Niet opgezwollen in rust
bloedsomloop
Capillaire refilltijd; bloedsomloop, hoe snel de Snelle terug kleuring huid is 2 seconden
haarvaatjes zich vullen met bloed
Diurese (urineproductie per dag); nieren 4 a 5 keer per dag. 1 tot 1,5 Liter per 24 uur
(katheter)
Huidturgor (uitgedroogd) Huid vormt snel terug
Slijmvliezencontrole; overal met een gat; ademhaling Vochtig en glanzend
Acute gewichtsverandering 2% gewichtstoename/afname in een korte periode
Kerntemperatuur; vitale functies 36,5 en 37,5 graden Celsius Vanaf 38,0 heb je koorts
Peristaltiek/defecatiepatroon; darmen Licht borrelend geluid. 1 à 2 keer per dag ontlasting
SBAR Situation, Background, Assessment, Recommendation > deze methode zorgt ervoor dat je de
communicatie over een patiënt tussen hulpverleners verbeterd. Situatie, achtergrond, beoordeling,
aanbeveling.
, EMV score (Glasgow coma scale)
DENWIS, Dutch Early Nurse Worry Indicator Score. Bestaat uit negen criteria en is er vooral voor de
verpleegkunde zelf. Het is er zodat de verpleegkunde zelf haar eigen ‘’niet pluis’’ gevoel achter na kan gaan.
