Inleiding Bestuursrecht
Alle aantekeningen – hoor- en werkcolleges
,Bestuursrecht – HC 1
Onderscheid bijzonder bestuursrecht en algemeen bestuursrecht
Algemeen bestuursrecht
- Bestuursrecht: recht van, voor en tegen het openbaar bestuur
Instrumenten van het openbaar bestuur
Regels over organisatie van het bestuur
Verweren tegen het bestuur
Openbaar bestuur:
- De uitvoerende macht (trias politica)
Maar bestuur is meer dan uitvoering van wetten!
- Vage definitie: Het van overheidswege behartigen van het algemeen belang
- Meer toegespitste definitie: Het eenzijdig vaststellen van de rechtspositie van andere
rechtssubjecten (‘openbaar gezag’)
Hoofdzaken van bestuursrecht (boek)
- Organisatie: wie is bevoegd om het probleem op te lossen?
- Bevoegdheden: hoe kan het orgaan dit probleem oplossen?
- Normering: aan welke normen moet het orgaan zich houden?
- Handhaving: wat kan het orgaan doen als de regels niet worden nageleefd?
- Rechtsbescherming: wat kan de burger doen om hiertegen op te treden?
Twee uitgangspunten
Legaliteitsvereiste:
- Bestuursbevoegdheden moeten berusten op een wettelijke grondslag
- Bestuursbevoegdheden moeten worden uitgeoefend in overeenstemming met de wet
Specialiteitsbeginsel:
- Bevoegdheden mogen slechts worden uitgeoefend ter behartiging van het specifieke
belang waarvoor de wettelijke regeling is vastgesteld
Bestuursrechtelijke normstelling
Algemene wetten en bijzondere wetten:
- Algemene wet bestuursrecht
- Omgevingswet / Dienstenwet / …
- Telecommunicatiewet / Wet op de kansspelen / …
Verticaal gelede normstelling: normstelling van een bepaalde activiteit vindt plaats op
verschillende niveaus (bv. van wet in formele zin tot beschikking)
Horizontaal gelede normstelling: normstelling van een bepaalde activiteit vindt plaats op
basis van meerdere wetten (en daarop gebaseerde lagere regelgeving)
Algemene wet bestuursrecht
‘De wet stelt algemene regels van bestuursrecht vast.’ (art. 107 lid 2 Gw)
- Voorbereidingen vanaf 1983, inwerkingtreding 1994
, - Aanbouwwet: totstandkoming in tranches (samenhangende wetgevingspakketten)
(aanvankelijk)
- Doelstellingen:
Harmonisatie van bestuursrechtelijke wetgeving
Vereenvoudiging en systematisering van wetgeving
Codificatie van normen die in de rechtspraak zijn ontwikkeld
Treffen van voorzieningen die een algemene regeling behoeven
Awb en andere wetgeving
Verhouding van wetgeving:
- De bijzondere wet gaat voor de algemene wet
- De hogere wet gaat voor de lagere wet
Vier categorieën van Awb-bepalingen:
- Dwingend recht: alleen afwijking bij wet in formele zin mogelijk
- Regelend recht: ook afwijking in lagere wetgeving (‘bij wettelijk voorschrift’) mogelijk
Tenzij bij wettelijk voorschrift anders is bepaald
- Aanvullend recht: hoofdregel in (lagere) wetgeving, vangnet in Awb
- Facultatief recht: alleen van toepassing indien dit expliciet is bepaald
, Bestuursrecht – WC 1
Opdrachten
1. In het bestuursrecht heeft het legaliteitsvereiste twee aspecten.
a. Welke twee aspecten zijn dat?
Bestuursbevoegdheden moeten berusten op een wettelijke grondslag en
bestuursbevoegdheden moeten worden uitgeoefend in overeenstemming met de wet.
Onderscheid belastend/begunstigend overheidsoptreden (boek Michiels)
b. Leg uit waarom artikel 4:23 lid 3 sub d Awb naar uw oordeel wel of juist niet in strijd is
met het legaliteitsvereiste.
In lid 3 staan de uitzonderingen waarbij er geen wettelijk voorschrift nodig is. In sub d
staat dat dit niet nodig is bij een incidenteel geval, mits de subsidie voor ten hoogste
vier jaren wordt verstrekt. Niet in strijd met het legaliteitsvereiste, omdat een
subsidiering begunstigend en niet belastend is.
Wel in strijd met legaliteitsvereiste: ook voor subsidies is wettelijke grondslag nodig.
Dit artikel “ontneemt” die verplichting.
Onderscheid rekkelijke/strikte opvatting (boek Michiels)
Strikt: legaliteitsvereiste geldt altijd
Rekkelijke: alleen voor belastend overheidsoptreden
2. Lees artikel 2.10 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). In dit artikel
wordt op verschillende plaatsen naar andere voorschriften verwezen.
a. Welke andere voorschriften zijn in het kader van artikel 2.10 Wabo relevant?
Bouwbesluit, Woningwet, bouwverordening, bestemmingsplan, exploitatieplan,
Provinciale/Rijksverordening, Welstandsnota, Wet aanvullende regels wegtunnels.
b. Typeer de normstelling die in artikel 2.10 Wabo tot uitdrukking komt.
Combinatie van horizontaal en verticaal gelede normstelling.
Horizontaal gelede normstelling: wetten die elkaar aanvullen.
Verticaal gelede normstelling: normstelling van een bepaalde activiteit vindt plaats op
verschillende niveaus, waartussen een hiërarchische verhouding bestaat. Het betreft
niet slechts de Wabo.
3. Artikel 6:7 Awb luidt: De termijn voor het indienen van een bezwaar- of beroepschrift
bedraagt zes weken. Artikel 69, lid 1, Vreemdelingenwet 2000 bepaalt: In afwijking van
artikel 6:7 van de Algemene wet bestuursrecht bedraagt de termijn voor het indienen van
een bezwaar- of beroepschrift vier weken. Welke van de volgende stellingen is juist?
a. Artikel 6:7 Awb is een bepaling van dwingend recht. Afwijking hiervan is niet
toegestaan.
b. Artikel 6:7 Awb is een bepaling van facultatief recht. Bestuursorganen beslissen zelf
of zij die bepaling toepassen.
c. Artikel 6:7 Awb is een bepaling van dwingend recht. Afwijking hiervan door de
formele wetgever is toegestaan.
d. Artikel 6:7 Awb is een bepaling van regelend recht. Afwijking hiervan is toegestaan.
4. Op grond van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) van de gemeente Tilburg is
voor het plaatsen van een kraam op de openbare weg een door het college van B&W te
verlenen standplaatsvergunning vereist. Een vergunning wordt geweigerd indien het belang
van de openbare orde en de veiligheid op straat zich tegen vergunningverlening verzet.
Aangezien de heer Van Veen van plan is op de markt te gaan staan met kaas in onder
andere de gemeente Tilburg, vraagt hij een standplaatsvergunning aan. De vergunning wordt
Alle aantekeningen – hoor- en werkcolleges
,Bestuursrecht – HC 1
Onderscheid bijzonder bestuursrecht en algemeen bestuursrecht
Algemeen bestuursrecht
- Bestuursrecht: recht van, voor en tegen het openbaar bestuur
Instrumenten van het openbaar bestuur
Regels over organisatie van het bestuur
Verweren tegen het bestuur
Openbaar bestuur:
- De uitvoerende macht (trias politica)
Maar bestuur is meer dan uitvoering van wetten!
- Vage definitie: Het van overheidswege behartigen van het algemeen belang
- Meer toegespitste definitie: Het eenzijdig vaststellen van de rechtspositie van andere
rechtssubjecten (‘openbaar gezag’)
Hoofdzaken van bestuursrecht (boek)
- Organisatie: wie is bevoegd om het probleem op te lossen?
- Bevoegdheden: hoe kan het orgaan dit probleem oplossen?
- Normering: aan welke normen moet het orgaan zich houden?
- Handhaving: wat kan het orgaan doen als de regels niet worden nageleefd?
- Rechtsbescherming: wat kan de burger doen om hiertegen op te treden?
Twee uitgangspunten
Legaliteitsvereiste:
- Bestuursbevoegdheden moeten berusten op een wettelijke grondslag
- Bestuursbevoegdheden moeten worden uitgeoefend in overeenstemming met de wet
Specialiteitsbeginsel:
- Bevoegdheden mogen slechts worden uitgeoefend ter behartiging van het specifieke
belang waarvoor de wettelijke regeling is vastgesteld
Bestuursrechtelijke normstelling
Algemene wetten en bijzondere wetten:
- Algemene wet bestuursrecht
- Omgevingswet / Dienstenwet / …
- Telecommunicatiewet / Wet op de kansspelen / …
Verticaal gelede normstelling: normstelling van een bepaalde activiteit vindt plaats op
verschillende niveaus (bv. van wet in formele zin tot beschikking)
Horizontaal gelede normstelling: normstelling van een bepaalde activiteit vindt plaats op
basis van meerdere wetten (en daarop gebaseerde lagere regelgeving)
Algemene wet bestuursrecht
‘De wet stelt algemene regels van bestuursrecht vast.’ (art. 107 lid 2 Gw)
- Voorbereidingen vanaf 1983, inwerkingtreding 1994
, - Aanbouwwet: totstandkoming in tranches (samenhangende wetgevingspakketten)
(aanvankelijk)
- Doelstellingen:
Harmonisatie van bestuursrechtelijke wetgeving
Vereenvoudiging en systematisering van wetgeving
Codificatie van normen die in de rechtspraak zijn ontwikkeld
Treffen van voorzieningen die een algemene regeling behoeven
Awb en andere wetgeving
Verhouding van wetgeving:
- De bijzondere wet gaat voor de algemene wet
- De hogere wet gaat voor de lagere wet
Vier categorieën van Awb-bepalingen:
- Dwingend recht: alleen afwijking bij wet in formele zin mogelijk
- Regelend recht: ook afwijking in lagere wetgeving (‘bij wettelijk voorschrift’) mogelijk
Tenzij bij wettelijk voorschrift anders is bepaald
- Aanvullend recht: hoofdregel in (lagere) wetgeving, vangnet in Awb
- Facultatief recht: alleen van toepassing indien dit expliciet is bepaald
, Bestuursrecht – WC 1
Opdrachten
1. In het bestuursrecht heeft het legaliteitsvereiste twee aspecten.
a. Welke twee aspecten zijn dat?
Bestuursbevoegdheden moeten berusten op een wettelijke grondslag en
bestuursbevoegdheden moeten worden uitgeoefend in overeenstemming met de wet.
Onderscheid belastend/begunstigend overheidsoptreden (boek Michiels)
b. Leg uit waarom artikel 4:23 lid 3 sub d Awb naar uw oordeel wel of juist niet in strijd is
met het legaliteitsvereiste.
In lid 3 staan de uitzonderingen waarbij er geen wettelijk voorschrift nodig is. In sub d
staat dat dit niet nodig is bij een incidenteel geval, mits de subsidie voor ten hoogste
vier jaren wordt verstrekt. Niet in strijd met het legaliteitsvereiste, omdat een
subsidiering begunstigend en niet belastend is.
Wel in strijd met legaliteitsvereiste: ook voor subsidies is wettelijke grondslag nodig.
Dit artikel “ontneemt” die verplichting.
Onderscheid rekkelijke/strikte opvatting (boek Michiels)
Strikt: legaliteitsvereiste geldt altijd
Rekkelijke: alleen voor belastend overheidsoptreden
2. Lees artikel 2.10 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). In dit artikel
wordt op verschillende plaatsen naar andere voorschriften verwezen.
a. Welke andere voorschriften zijn in het kader van artikel 2.10 Wabo relevant?
Bouwbesluit, Woningwet, bouwverordening, bestemmingsplan, exploitatieplan,
Provinciale/Rijksverordening, Welstandsnota, Wet aanvullende regels wegtunnels.
b. Typeer de normstelling die in artikel 2.10 Wabo tot uitdrukking komt.
Combinatie van horizontaal en verticaal gelede normstelling.
Horizontaal gelede normstelling: wetten die elkaar aanvullen.
Verticaal gelede normstelling: normstelling van een bepaalde activiteit vindt plaats op
verschillende niveaus, waartussen een hiërarchische verhouding bestaat. Het betreft
niet slechts de Wabo.
3. Artikel 6:7 Awb luidt: De termijn voor het indienen van een bezwaar- of beroepschrift
bedraagt zes weken. Artikel 69, lid 1, Vreemdelingenwet 2000 bepaalt: In afwijking van
artikel 6:7 van de Algemene wet bestuursrecht bedraagt de termijn voor het indienen van
een bezwaar- of beroepschrift vier weken. Welke van de volgende stellingen is juist?
a. Artikel 6:7 Awb is een bepaling van dwingend recht. Afwijking hiervan is niet
toegestaan.
b. Artikel 6:7 Awb is een bepaling van facultatief recht. Bestuursorganen beslissen zelf
of zij die bepaling toepassen.
c. Artikel 6:7 Awb is een bepaling van dwingend recht. Afwijking hiervan door de
formele wetgever is toegestaan.
d. Artikel 6:7 Awb is een bepaling van regelend recht. Afwijking hiervan is toegestaan.
4. Op grond van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) van de gemeente Tilburg is
voor het plaatsen van een kraam op de openbare weg een door het college van B&W te
verlenen standplaatsvergunning vereist. Een vergunning wordt geweigerd indien het belang
van de openbare orde en de veiligheid op straat zich tegen vergunningverlening verzet.
Aangezien de heer Van Veen van plan is op de markt te gaan staan met kaas in onder
andere de gemeente Tilburg, vraagt hij een standplaatsvergunning aan. De vergunning wordt
