Politieke besluitvorming
1. Wat is politiek?
Politiek: een process van omzetting van verlangens, wensen en eisen vanuit de samenleving in
bindende besluiten.
Politiek probleem: als een situatie die een grote groep mensen ongewenst vindt, die ontstaan is
door maatschappelijke ontwikkelinge, die te maken hebben met tegengestelde belangen en die
mensen (mede) door overheidsingrijpen veranderd willen zien.
Publieke agenda: problemen die de aandacht krijgen van burgers.
Poltieke agenda: door media bemoeienis kunnen problemen omegezet worden tot politieke
problemen.
Overheidsbeleid: de genomen besluiten van en de getroffen maatregelen door de overheid.
Easton`s definitie van politiek: het besluitvormingsproces over de vraag hoe schaarse middelen
verdeeld moeten worden, waarbij de manier van besluiten nemen en de inhoud ervan “gezag moet
hebben” en daarmee steun krijgen van een meerderheid van de bevolking.
collectieve goederen: goederen die van algemeen belang geacht worden, die moeilijk vie da markt
kunnen worden aangeboden, maar die in principe voor iedereen beschikbaar zijn.
taken van de overheid:
garanderen van openbare orde en veiligheid
garanderen van mensenrechten
onderhouden buitenlandse betrekkingen
scheppen van werkgelegenheid, scoiale zekerheid etc.
zorgen voor welzijn, onderwijs etc.
2 visies over taakverdeling in samenleving:
liberaal individualistische visie: vrijheid van de mens, overheid zo weinig mogelijk doen
sociaal collectivistische visie: sociale gelijkheid, overheid ingrijpen nodig
macht: het vermogen om het gedrag van anderen, eventueel tegen hun zin, te beinvloeden
politieke macht: het vermogen de politieke besluitvorming te bepalen.
gezag: mensen acceptren de macht of zeggenschap van andere als legitiem
visies over politieke macht:
klassieke democratietheorie: het primaat ligt bij het volk; wat het volk wil. Burgers
participeren actief.
representatiedemocratie: burgerts leggen hun primaat in handen van gekozen politici
pluralistische democratie: verschillende groepen burgers in de samenleving die elk hun eigen
belangen vertegenwoordigen d.m.v maatschappelijke organisaties.
elitetheorie: elite kunnen alle politiek macht naar zich toe trekken en heben de touwtjes in
handen.
2. Democratie en rechtsstaat
rechtsstaat: een staat waarin de rechten en plichten van zowel de inwoners als van de overheid zijn
vastgelegd zodat burgers beschermd worden tegen machtsmisbruik door de overheid.
democratische rechtsstaat: een staat waarin de macht door of namens het volk wordt uitgeofend
binnen de grenzen van de grondwet, zodat individuele grondrechten worden beschermd.
Kenmerken:
trias politica (wetegevende, uitvoerende, rechterlijke)
grondrechten (klassieke: vrijheid en gelijkheid, sociale: werk, school etc)
1. Wat is politiek?
Politiek: een process van omzetting van verlangens, wensen en eisen vanuit de samenleving in
bindende besluiten.
Politiek probleem: als een situatie die een grote groep mensen ongewenst vindt, die ontstaan is
door maatschappelijke ontwikkelinge, die te maken hebben met tegengestelde belangen en die
mensen (mede) door overheidsingrijpen veranderd willen zien.
Publieke agenda: problemen die de aandacht krijgen van burgers.
Poltieke agenda: door media bemoeienis kunnen problemen omegezet worden tot politieke
problemen.
Overheidsbeleid: de genomen besluiten van en de getroffen maatregelen door de overheid.
Easton`s definitie van politiek: het besluitvormingsproces over de vraag hoe schaarse middelen
verdeeld moeten worden, waarbij de manier van besluiten nemen en de inhoud ervan “gezag moet
hebben” en daarmee steun krijgen van een meerderheid van de bevolking.
collectieve goederen: goederen die van algemeen belang geacht worden, die moeilijk vie da markt
kunnen worden aangeboden, maar die in principe voor iedereen beschikbaar zijn.
taken van de overheid:
garanderen van openbare orde en veiligheid
garanderen van mensenrechten
onderhouden buitenlandse betrekkingen
scheppen van werkgelegenheid, scoiale zekerheid etc.
zorgen voor welzijn, onderwijs etc.
2 visies over taakverdeling in samenleving:
liberaal individualistische visie: vrijheid van de mens, overheid zo weinig mogelijk doen
sociaal collectivistische visie: sociale gelijkheid, overheid ingrijpen nodig
macht: het vermogen om het gedrag van anderen, eventueel tegen hun zin, te beinvloeden
politieke macht: het vermogen de politieke besluitvorming te bepalen.
gezag: mensen acceptren de macht of zeggenschap van andere als legitiem
visies over politieke macht:
klassieke democratietheorie: het primaat ligt bij het volk; wat het volk wil. Burgers
participeren actief.
representatiedemocratie: burgerts leggen hun primaat in handen van gekozen politici
pluralistische democratie: verschillende groepen burgers in de samenleving die elk hun eigen
belangen vertegenwoordigen d.m.v maatschappelijke organisaties.
elitetheorie: elite kunnen alle politiek macht naar zich toe trekken en heben de touwtjes in
handen.
2. Democratie en rechtsstaat
rechtsstaat: een staat waarin de rechten en plichten van zowel de inwoners als van de overheid zijn
vastgelegd zodat burgers beschermd worden tegen machtsmisbruik door de overheid.
democratische rechtsstaat: een staat waarin de macht door of namens het volk wordt uitgeofend
binnen de grenzen van de grondwet, zodat individuele grondrechten worden beschermd.
Kenmerken:
trias politica (wetegevende, uitvoerende, rechterlijke)
grondrechten (klassieke: vrijheid en gelijkheid, sociale: werk, school etc)
