4 – Publieke gezondheidszorg.
HC – Ethiek van preventie
Definitie begrippen i.r.t. preventie
Paternalisme: betekent dat de vrijheid van de patiënt beperkt wordt, omdat de arts vindt dat dat in het
belang is van de patiënt.
Sterk paternalisme: vrijheid wordt beperkt bij een patiënt die wilsbekwaam is, tegen zijn wil in.
Zwak paternalisme: gedwongen behandeling die wordt toegepast op een patiënt die wilsonbekwaam is. De
behandeling is erop gericht om de wilsbekwaamheid te herstellen of om schade aan de persoon of diens
omgeving te voorkomen.
Nudging: het gedrag van een persoon op een eenvoudige wijze te sturen, zonder de keuzevrijheid te
beperken.
Autonomie: de zorgprofessional dient respect te hebben voor de patiënt zijn opvattingen, keuzes en
leefwijze. Dit is belangrijk, omdat mensen zonder dwang van anderen beslissingen moeten kunnen
nemen over welk zorg zij wel en niet willen. Belangrijk bij autonomie, is dat de patiënt wilsbekwaam is.
Zelfbeschikking: het recht van de patiënt om zelf te beslissen over het eigen lichaam en leven.
GC – Volksgezondheidszorg, infectieziektebestrijding en hygiëne-zorg
Wet publieke gezondheid en de landelijke en regionale organisatie van publieke gezondheidszorg
De publieke gezondheidszorg is de zorgsector waar preventie(behoud) van de gezondheid van de bevolking
centraal staat.
“Het bevorderen van de volksgezondheid en gelijke kansen op gezondheid, door collectieve interventies
gericht op gezondheidsbescherming, gezondheidsbevordering en ziektepreventie.”
Wet Publieke Gezondheid (WPG)
Wet die de organisatie van publieke gezondheidszorg, bestrijding van infectieziektecrises en de isolatie van
personen/vervoersmiddelen die een internationaal gezondheidsgevaar kunnen opleveren regelt. Ook regelt
de wet de jeugd en ouderengezondheidszorg.
Iedere gemeente heeft op basis van deze wet de taak om te zorgen voor een stabiele en goed
samenwerkende openbare gezondheidszorg. Deze zorg moet goed aansluiten op de gezondheidszorg die
artsen bieden en de geneeskundige hulpverlening bij rampen. Ook heeft de gemeente als taak de centrale
aansturing van infectieziektebestrijding op lokaal niveau.
De publieke gezondheidszorg is vooral preventief, ter bescherming van de gezondheid van alle inwoners
van Nederland.
WG 1 – De verpleegkundige binnen de publieke gezondheidszorg
Landelijke organisatie van infectieziektebestrijding
Het Rijksinstituut voor de Volksgezondheid en Milieu signaleert landelijke ontwikkelingen van een
infectieziekte. Bij landelijke dreigingen kan het bureau van de Landelijke Coördinatiestructuur
Infectieziektebestrijding (LCI) gezaghebbende deskundigen raadplegen in het Outbreak Management Team,
en de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) adviseren over de beste vorm van bestrijding.
De minister bepaalt het beleid en is eindverantwoordelijke. Het ministerie van VWS schept de voorwaarden.
Regionale organisatie van infectieziektebestrijding
De GGD signaleert regionale ontwikkelingen. Het melden van infectieziekten, zoals in de Infectieziektenwet,
is essentieel. Alleen hierdoor kan een GGD meldingen verzamelen en verbanden leggen. Hierdoor kunnen
ontwikkelingen gesignaleerd worden. Deze signaleringen kunnen zo nodig meteen via elektronische
berichtenservice verspreid worden naar andere collega’s in het land. De GGD in een gemeente voeren de
infectieziektebestrijding uit in opdracht van de gemeenteraad. Burgemeesters kunnen een individu dwingen
om bijvoorbeeld in quarantaine te gaan.
Ethische dillema’s i.r.t. publieke gezondheid
Soms moeten medische principes boven ethische principes gezet worden. Bij epidemieën en uitbraken van
infectieziekten bijvoorbeeld. In deze gevallen is de volksgezondheid van belang en kan de autonomie van
een individu schaden. Dit is omwille van een groter publiek.
Kennisweek 4
1
HC – Ethiek van preventie
Definitie begrippen i.r.t. preventie
Paternalisme: betekent dat de vrijheid van de patiënt beperkt wordt, omdat de arts vindt dat dat in het
belang is van de patiënt.
Sterk paternalisme: vrijheid wordt beperkt bij een patiënt die wilsbekwaam is, tegen zijn wil in.
Zwak paternalisme: gedwongen behandeling die wordt toegepast op een patiënt die wilsonbekwaam is. De
behandeling is erop gericht om de wilsbekwaamheid te herstellen of om schade aan de persoon of diens
omgeving te voorkomen.
Nudging: het gedrag van een persoon op een eenvoudige wijze te sturen, zonder de keuzevrijheid te
beperken.
Autonomie: de zorgprofessional dient respect te hebben voor de patiënt zijn opvattingen, keuzes en
leefwijze. Dit is belangrijk, omdat mensen zonder dwang van anderen beslissingen moeten kunnen
nemen over welk zorg zij wel en niet willen. Belangrijk bij autonomie, is dat de patiënt wilsbekwaam is.
Zelfbeschikking: het recht van de patiënt om zelf te beslissen over het eigen lichaam en leven.
GC – Volksgezondheidszorg, infectieziektebestrijding en hygiëne-zorg
Wet publieke gezondheid en de landelijke en regionale organisatie van publieke gezondheidszorg
De publieke gezondheidszorg is de zorgsector waar preventie(behoud) van de gezondheid van de bevolking
centraal staat.
“Het bevorderen van de volksgezondheid en gelijke kansen op gezondheid, door collectieve interventies
gericht op gezondheidsbescherming, gezondheidsbevordering en ziektepreventie.”
Wet Publieke Gezondheid (WPG)
Wet die de organisatie van publieke gezondheidszorg, bestrijding van infectieziektecrises en de isolatie van
personen/vervoersmiddelen die een internationaal gezondheidsgevaar kunnen opleveren regelt. Ook regelt
de wet de jeugd en ouderengezondheidszorg.
Iedere gemeente heeft op basis van deze wet de taak om te zorgen voor een stabiele en goed
samenwerkende openbare gezondheidszorg. Deze zorg moet goed aansluiten op de gezondheidszorg die
artsen bieden en de geneeskundige hulpverlening bij rampen. Ook heeft de gemeente als taak de centrale
aansturing van infectieziektebestrijding op lokaal niveau.
De publieke gezondheidszorg is vooral preventief, ter bescherming van de gezondheid van alle inwoners
van Nederland.
WG 1 – De verpleegkundige binnen de publieke gezondheidszorg
Landelijke organisatie van infectieziektebestrijding
Het Rijksinstituut voor de Volksgezondheid en Milieu signaleert landelijke ontwikkelingen van een
infectieziekte. Bij landelijke dreigingen kan het bureau van de Landelijke Coördinatiestructuur
Infectieziektebestrijding (LCI) gezaghebbende deskundigen raadplegen in het Outbreak Management Team,
en de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) adviseren over de beste vorm van bestrijding.
De minister bepaalt het beleid en is eindverantwoordelijke. Het ministerie van VWS schept de voorwaarden.
Regionale organisatie van infectieziektebestrijding
De GGD signaleert regionale ontwikkelingen. Het melden van infectieziekten, zoals in de Infectieziektenwet,
is essentieel. Alleen hierdoor kan een GGD meldingen verzamelen en verbanden leggen. Hierdoor kunnen
ontwikkelingen gesignaleerd worden. Deze signaleringen kunnen zo nodig meteen via elektronische
berichtenservice verspreid worden naar andere collega’s in het land. De GGD in een gemeente voeren de
infectieziektebestrijding uit in opdracht van de gemeenteraad. Burgemeesters kunnen een individu dwingen
om bijvoorbeeld in quarantaine te gaan.
Ethische dillema’s i.r.t. publieke gezondheid
Soms moeten medische principes boven ethische principes gezet worden. Bij epidemieën en uitbraken van
infectieziekten bijvoorbeeld. In deze gevallen is de volksgezondheid van belang en kan de autonomie van
een individu schaden. Dit is omwille van een groter publiek.
Kennisweek 4
1
