Samenvatting Functioneren van Organisaties: Mintzberg, H., Organisatiestructuren, 2013, Pearson Benelux.

Functioneren van organisaties (Mintzberg)

Hoofdstuk 1: Het ontwerp van de organisatie: de basisprincipes

Organisatiestructuur: Het totaal van verschillende manieren waarop het werk in afzonderlijke taken
is verdeeld(arbeidsverdeling) en de wijze waarop deze taken vervolgens worden gecoördineerd
(coördinatie)

Arbeidsverdeling: hoe verdelen we de taken die verricht moeten worden.
Coördinatie: hoe stemmen we deze taken op elkaar af.

Hoe de werkzaamheden te coördineren?  5 coördinatie mechanismen:
1. Onderlinge aanpassing
 Taken vaak via informele contacten op elkaar afgestemd(informele communicatie)
 Onderlinge afspraken nauwelijks schriftelijk vastgelegd
 Hiërarchische verschillen spelen geen rol
De coördinatie vorm vooral in:
 Kleine, eenvoudige organisaties
 Zeer ingewikkelde organisaties, onvoorziene situaties.

2. Direct toezicht (supervisie)
Één persoon neemt de verantwoording op zich voor het werk dat anderen verrichten.
 Geeft instructies
 Houdt toezicht op werk dat anderen verrichten (bewaakt)
 Meer paar handen gecoördineerd door één paar hersenen.

3. Standaardisatie van werkprocessen
De coördinatie van het werk/de taken wordt verkregen door de inhoud van het werk van
tevoren specifiek te omschrijven. Bijvoorbeeld onderhoudsbeurt aan de hand van een
checklist of een montage instructie van een IKEA kast.

4. Standaardisatie van output
Coördinatie van het werk/ de taken wordt verkregen door vooraf te specificeren wat het
resultaat/uitkomst moet zijn (je bent dan vrij in hoe je dat resultaat bereikt)
Bijvoorbeeld: aantallen producten, innerlijke/uiterlijke kenmerken van een product,
afspraken met een divisiemanager over te behalen omzet.

5. Standaardisatie van kennis & vaardigheden
Coördinatie van het werk/taken vindt plaats middels de vooraf opgedane kennis en
vaardigheden (vaak opgedaan buiten de organisatie, bijvoorbeeld: opleidingsinstituten).
Bijvoorbeeld een operatiekamer  samenwerking tussen een chirurg en anesthesist.

De 5 coördinatie mechanismen bestaan vaak naast elkaar. Maar doorgaans is één coördinatie
mechanisme dominant.

, Waar bestaat een organisatie uit? 5 organisatieonderdelen:
1. Uitvoerende kern(uitvoerders, operators)
Zijn alle medewerkers die direct bij het primaire proces betrokken zijn. Zijn vormen ‘het
hart’ van iedere organisatie; namen het ‘eigenlijke werk’ op zich. Kerntaken:
 Zorgen voor de input die nodig is voor de productie
 Veranderen deze input in een output
 Verdelen (distribueren) deze output (verkoop/fysiek/distributie)
 Verlenen directe ondersteunende diensten aan input, transformatie en output.

2. Strategische top (directie)
Houden toezicht op effectieve uitvoering missie en voldoen aan behoeften van hen die
macht/controle over de organisatie hebben (bijvoorbeeld belangengroeperingen).
Kerntaken:
 Houdt toezicht op de gang van zaken binnen de organisatie (direct toezicht
uitoefenen)
 Ziet toe op een goede relatie van de organisatie met de omgeving;
 Ontwikkelt de strategie van de organisatie (o.a. het verbinden van organisatie en
omgeving).

3. Midden kader (middenmanagement)
Kerntaken:
 Doorgeven van informatie over het uitvoerend niveau aan managers boven hem
(feedback informatie)
 Mengen in de beslissingenstroom (regels en plannen, te verdelen middelen,
voorstellen tot verandering, goed te keuren besluiten).
 Strategiebepaling voor zijn eenheid (rekening houdend met de
organisatiestrategie)

4. Technische staf (analisten)
Invloed uitoefenen op het werk van anderen. Houden zich bezig met standaardiseren,
omschrijven, controlevoorschriften opstellen etc. Drie soorten analisten:
 Arbeidsanalisten: standaardiseren van werkprocessen (ingenieurs)
 Plannings- en controle analisten: standaardiseren van output (accountants,
productieplanners)
 Personeelsanalisten: standaardiseren van vaardigheden (trainers)

5. Ondersteunende staf
Geven steun aan het werk, maar hebben geen direct invloed op de alledaagse
werkzaamheden: Ze zorgen ervoor dat de organisatie minder afhankelijk wordt van derden,
ondersteunen de mensen die in een van de overige delen van de organisatie werken.
Bijvoorbeeld: bibliotheek, sportcentrum, bedrijfsarts, kantine, PR, postkamer, onderzoek &
ontwikkeling en juridische zaken.