SAMENVATTING
‘ONDERSTEUNING VAN
MENSEN MET ERNSTIGE
MEERVOUDIGE
BEPERKINGEN’
Personen met beperkingen: Diagnostiek
(PABA5235)
, HOOFDSTUK 1
1.1 Mensen met ernstige meervoudige beperkingen: de geschiedenis van een naam
Vroeger werd ouders al snel aangeraden om hun kind met ernstige meervoudige beperkingen (EMB) op te laten
nemen in een voorzienig voor mensen met een verstandelijke beperking. Er werd veronderstelt dat er voor deze
kinderen geen ontwikkeling mogelijk was en zij daarom alleen goede verzorging nodig hadden.
Tegenwoordig biedt het gezin de optimale omgeving voor deze kinderen, een omgeving waarin het hechte
relaties kan aangaan en zich zo goed mogelijk kan ontwikkelen. Gezinsleden zijn daarbij de belangrijkste
mensen voor kinderen met EMB.
Onderzoek toonde aan dat een groot deel van kinderen met EMB cerebrale visusproblemen heeft en dat heeft
er mede toe geleid dat gespecialiseerde centra zijn ontstaan die proberen te onderzoeken hoe de visuele
beperking het leven beïnvloed. Daarnaast is ontdekt dat gedragsproblemen vaak voorkomen, maar dat dit
gedrag wordt gezien als iets wat bij het kind hoort en daarom geen behandeling nodig is. Gedragsproblemen
kunnen gebaseerd zijn op het niet goed begrepen worden, verveling en pijn etc.
Het besef dringt door dat er meer kan en mogelijk is dan dat voorgeen gedacht werd. Zo zijn de mogelijkheden
die worden geboden aan kinderen met EMB om sociale contacten te vormen erg gering. Ook zijn
bewegingsactiviteiten geïntegreerd in de dagelijkse ondersteuning.
Het gaat om een groep kinderen en volwassenen die een aparte subgroep vormen binnen de groep mensen
met een verstandelijke beperking: een groep met een uniek ontwikkelingsprofiel en daarbij passende
ondersteuningsbehoeften.
1974 (Klapwijk) ‘meervoudige gehandicapte kinderen’ met de volgende omschrijving:
‘Er is sprake van meervoudige handicap, wanneer het merendeel van de geboden opvoeding/hulp die bij de ene
beperking is bedacht, in die vorm niet bruikbaar is als gevolg van één of meerdere andere beperkingen.’
De term veranderde van ‘meervoudig complex gestoord’ naar ‘meervoudig complex gehandicapt’ naar
uiteindelijk ‘meervoudige gehandicapten’.
Combinatie van (ernstige beperkingen):
Lichte verstandelijke beperking en een visusbeperking
Matige verstandelijke beperking en een stoornis in het autistisch spectrum
Verstandelijke beperking en een spraakstoornis
Slechthorend én slechtziend
Al snel ontstond er een onderscheid tussen ‘meervoudige gehandicapten’ en ‘ernstig meervoudige
gehandicapten’. Daarnaast werd de term ‘gehandicapten’ verandert in ‘(personen met) beperkingen’.
1990 onderzoek naar personen met (zeer) ernstige verstandelijke en (zeer) ernstige motorische beperkingen
Personen met EMB hebben recht op een situatie waarin zij in relaties met anderen een actieve en
sturende rol spelen en tot optimale ontplooiing van hun mogelijkheden kunnen komen
Instrumenten ontwikkelt om het functioneren, de situatie en kwaliteit te beoordelen
2007 (Vlaskamp) twee sleutelkarakteristieken kenmerkend voor EMB
Ernstige of zeer ernstige verstandelijke beperking
Ernstige of zeer ernstige bewegingsbeperking
Daarnaast werden een derde dimensie (zintuigelijke beperkingen) en vierde dimensie (gezondheidsproblemen)
toegevoegd.
1.2 Huidige omschrijving
Oorzaak en gevolg lopen soms door elkaar. EMB kan opgevat worden als een spectrum, waarbinnen de kern
wordt gevormd door personen met (zeer) ernstige verstandelijke en (zeer) ernstige motorische beperkingen, in
combinatie met veelal zintuigelijke beperkingen én gezondheidsproblemen. De zintuigelijke beperkingen en
gezondheidsproblemen bepalen mede de complexiteit. Deze groep wordt aangeduid met de term ‘personen
‘ONDERSTEUNING VAN
MENSEN MET ERNSTIGE
MEERVOUDIGE
BEPERKINGEN’
Personen met beperkingen: Diagnostiek
(PABA5235)
, HOOFDSTUK 1
1.1 Mensen met ernstige meervoudige beperkingen: de geschiedenis van een naam
Vroeger werd ouders al snel aangeraden om hun kind met ernstige meervoudige beperkingen (EMB) op te laten
nemen in een voorzienig voor mensen met een verstandelijke beperking. Er werd veronderstelt dat er voor deze
kinderen geen ontwikkeling mogelijk was en zij daarom alleen goede verzorging nodig hadden.
Tegenwoordig biedt het gezin de optimale omgeving voor deze kinderen, een omgeving waarin het hechte
relaties kan aangaan en zich zo goed mogelijk kan ontwikkelen. Gezinsleden zijn daarbij de belangrijkste
mensen voor kinderen met EMB.
Onderzoek toonde aan dat een groot deel van kinderen met EMB cerebrale visusproblemen heeft en dat heeft
er mede toe geleid dat gespecialiseerde centra zijn ontstaan die proberen te onderzoeken hoe de visuele
beperking het leven beïnvloed. Daarnaast is ontdekt dat gedragsproblemen vaak voorkomen, maar dat dit
gedrag wordt gezien als iets wat bij het kind hoort en daarom geen behandeling nodig is. Gedragsproblemen
kunnen gebaseerd zijn op het niet goed begrepen worden, verveling en pijn etc.
Het besef dringt door dat er meer kan en mogelijk is dan dat voorgeen gedacht werd. Zo zijn de mogelijkheden
die worden geboden aan kinderen met EMB om sociale contacten te vormen erg gering. Ook zijn
bewegingsactiviteiten geïntegreerd in de dagelijkse ondersteuning.
Het gaat om een groep kinderen en volwassenen die een aparte subgroep vormen binnen de groep mensen
met een verstandelijke beperking: een groep met een uniek ontwikkelingsprofiel en daarbij passende
ondersteuningsbehoeften.
1974 (Klapwijk) ‘meervoudige gehandicapte kinderen’ met de volgende omschrijving:
‘Er is sprake van meervoudige handicap, wanneer het merendeel van de geboden opvoeding/hulp die bij de ene
beperking is bedacht, in die vorm niet bruikbaar is als gevolg van één of meerdere andere beperkingen.’
De term veranderde van ‘meervoudig complex gestoord’ naar ‘meervoudig complex gehandicapt’ naar
uiteindelijk ‘meervoudige gehandicapten’.
Combinatie van (ernstige beperkingen):
Lichte verstandelijke beperking en een visusbeperking
Matige verstandelijke beperking en een stoornis in het autistisch spectrum
Verstandelijke beperking en een spraakstoornis
Slechthorend én slechtziend
Al snel ontstond er een onderscheid tussen ‘meervoudige gehandicapten’ en ‘ernstig meervoudige
gehandicapten’. Daarnaast werd de term ‘gehandicapten’ verandert in ‘(personen met) beperkingen’.
1990 onderzoek naar personen met (zeer) ernstige verstandelijke en (zeer) ernstige motorische beperkingen
Personen met EMB hebben recht op een situatie waarin zij in relaties met anderen een actieve en
sturende rol spelen en tot optimale ontplooiing van hun mogelijkheden kunnen komen
Instrumenten ontwikkelt om het functioneren, de situatie en kwaliteit te beoordelen
2007 (Vlaskamp) twee sleutelkarakteristieken kenmerkend voor EMB
Ernstige of zeer ernstige verstandelijke beperking
Ernstige of zeer ernstige bewegingsbeperking
Daarnaast werden een derde dimensie (zintuigelijke beperkingen) en vierde dimensie (gezondheidsproblemen)
toegevoegd.
1.2 Huidige omschrijving
Oorzaak en gevolg lopen soms door elkaar. EMB kan opgevat worden als een spectrum, waarbinnen de kern
wordt gevormd door personen met (zeer) ernstige verstandelijke en (zeer) ernstige motorische beperkingen, in
combinatie met veelal zintuigelijke beperkingen én gezondheidsproblemen. De zintuigelijke beperkingen en
gezondheidsproblemen bepalen mede de complexiteit. Deze groep wordt aangeduid met de term ‘personen
