Juridisch kader van EV
Kapstokartikel art. 2:362 lid 1 doel jaarrekening
De jaarrekening geeft volgens normen die in het maatschappelijk verkeer als aanvaardbaar worden
beschouwd een zodanig inzicht dat een verantwoord oordeel kan worden gevormd omtrent het vermogen
en het resultaat, alsmede voor zover de aard van een jaarrekening dat toelaat, omtrent de solvabiliteit
en de liquiditeit van de rechtspersoon.
inzichtsvereiste
Degrogatiebepaling afwijken van BW2 Titel 9
Als het kaptstokartikel niet het vereiste inzicht geeft, dan geeft lid 4 van het artikel aan:
1. Moet je eerst aanvullende toelichting geven
2. Als dat niet helpt moet je afwijken van de regels en toelichten
Let op: de toelichting mag geen correctie zijn op de balans / WV
Vraag geef een voorbeeld? nauwelijks voorbeeld, niet voldoende ruimte voor afwijken
IFRS geeft aan dat je alleen in extreme omstandigheden moet afwijken komt nauwelijks voor.
RJ = invulling van de wet. Is geen wet, maar richtlijnen. In de JR niet noemen ‘voldoet aan RJ’, maar
‘voldoet aan BW2 Titel 9’.
Jaarrekening
BW2 Titel 9:
- Balans
- Winst- en verliesrekening
- Toelichtingen
- Nog toe te voegen (geen onderdeel JR)
o Bestuursverslag
o Overige gegevens
Controleverklaring
Statutaire bepalingen inzake resultaatbestemming en zeggenschap
RJ:
- Balans
- Winst- en verliesrekening
- Kasstroomoverzicht
- Overzicht totaalresultaat rechtspersoon (OCI)
o Heeft niet te maken met operationele activiteiten
o Bijv. koersresultaten, herwaarderingen, mutaties rechtstreeks verwerkt in EV
o Waarom? WV moet prestaties management zichtbaar zijn. Anders WV vertroebeld.
- Toelichtingen
IFRS:
- + Mutatie overzicht eigen vermogen
o Transacties met aandeelhouders (aandelenuitgifte, dividend etc.)
Besluit modellen jaarrekening
- Stelselwijziging bij wisseling.
1 | nieuwe perspectieven
, # Geconsolideerde jaarrekening Vennootschappelijke jaarrekening
1 Titel 9 Boek 2 BW Titel 9 Boek 2 BW
2 IFRS Titel 9 Boek 2 BW
(zonder toepassing van de optie om de
waarderingsgrondslagen te hanteren die in de
geconsolideerde jaarrekening zijn toegepast)
3 IFRS Titel 9 Boek 2 BW
(met toepassing van de optie om de
waarderingsgrondslagen te hanteren die in de
geconsolideerde jaarrekening zijn toegepast)
4 IFRS IFRS
Stramien
Doel stramien:
Informatie verschaffen over financiële positie, resultaten en wijzigingen in de financiële positie, die
nuttig is voor gebruikers voor het nemen van economische beslissingen. Tevens dient de JR voor het
afleggen van verantwoording door het bestuuur (verantwoordingsfunctie).
Grondbeginselen:
- Continuïteitsbeginsel
Houdt in dat activa/passiva wordt gewaardeerd o.b.v. de veronderstelling dat de onderneming
zijn activiteiten langer dan 1 jaar kan voortzetten.
- Toerekeningsbeginsel (accrual accounting)
Houdt in dat transacties worden verwerkt in de periode waarop ze betrekking hebben (niet bij
geldontvangst/uitgave)
o Realisatieprincipe
Opbrengsten mag pas verantwoorden op het moment dat het gerealiseerd is (economische
risico’s zijn overgedragen)
o Matchingsprincipe
Kosten worden aan opbrengsten gematched
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
o Voorzichtigheidsprincipe
Verliezen nemen, zodra ze worden voorzien
o Stelselmatigheidsprincipe
Soortgelijke posten moeten op soortgelijke wijze worden verwerkt. Eenmaal gekozen
grondslagen moet men handhaven.
Kwalitatieve kenmerken
- Begrijpelijkheid: hierbij wordt veronderstelt dat gebruikers een redelijke kennis hebben van
economische activiteiten en verslaggeving;
- Relevantie: betreft de mate waarin informatie de economische beslissingen van gebruikers
beïnvloedt. Hiermee hangen samen het realisatieprincipe, het matchingsprincipe en het
materialiteitsprincipe.
- Betrouwbaarheid: vrij te zijn van wezenlijke onjuistheden en vooroordelen en dient een getrouwe
weergave te zijn van de werkelijkheid. Hiermee hangen samen het beginsel van ‘substance over
form’ (economische realiteit gaat boven juridische vorm), en het voorzichtigheidsprincipe.
o Getrouwe weerave (wezen gaat boven de vorm)
o Onpartijdigheid (vrij van bias)
- Vergelijkbaarheid: gebruikers moeten in staat zijn om de jaarrekeningen van ondernemingen in de
tijd en die tussen ondernemingen onderling te vergelijken. Hiermee hangt samen het
stelselmatigheidsprincipe.
2 | nieuwe perspectieven
,Definities
Aciva:
- Gebeurtenis in het verleden voortgekomen middel
- Beschikkingsmacht
- Toekomstige economische voordelen
Beschikkingsmacht: als vrijwel alle voordelen overgaan
Vreemd vermogen:
- In feite of in recht afdwingbare verplichting
- Gebeurtenis in het verleden
- Uitstroom van middelen
Baten:
- Vermeerdering economisch potentieel
- Instroom activa / vermindering vreemd vermogen
- toename eigen vermogen anders dan door bijdragen aandeelhouders (agiostorting)
Lasten:
- vermindering economisch potentieel
- uitstroom activa / vermeerdering vreemd vermogen
- Afname eigen vermogen anders dan door bijdragen aandeelhouders (dividenduitkering)
Verwerking
- Waarschijnlijk economische voordelen/nadelen
- Betrouwbare schatting waarde
Waardering
- Historische kostprijs
o Verkrijgingsprijs: bedrag betaald voor actief
o Vervaardigingsprijs: verkrijgingsprijs + overige direct toe te rekenen kosten
Vaak historische kostprijs of lagere opbrengstwaarde
- Actuele waarde
o Directe opbrengstwaarde: waarde waarvoor het actief kan worden verkocht -/-
verkoopkosten
o Reële waarde (RJ), marktwaarde (BW), Fair Value (IFRS): dit is de transactie tussen twee
goed geïnformeerde partijen die onafhankelijk van elkaar zijn en bereid zijn tot het
handelen over een goede marktprijs.
Bepalen o.b.v.:
(1) marktnoteringen (beurskoers)
(2) prijzen van vergelijkbare producten
(3) waarderingsmodellen
o Bedrijfswaarde (value in use / indirecte opbrengstwaarde): contante waarde van de
toekomstige kasstromen
o Actuele kostprijs: de actuele inkoop- of vervaardigingsprijs van het betreffende actief in
de oorspronkelijke staat waarin het is verkregen -/- afschrijvingen
Posten salderen
Saldering is in algemene zin uitsluitend toegestaan (verplicht) indien:
- Recht heb om het contractueel gesaldeerd af te wikkelen
- Voornemen om het saldo simultaan af te wikkelen
3 | nieuwe perspectieven
, Hoofdonderwerp 1: opbrengstverantwoording
Stap 1: Beginselen
Belangrijk bij opbrengstverantwoording toerekeningsbeginsel (bestaat uit realisatie en matchting) in het
bijzonder het realisatiebeginsel. Dit beginsel houdt in dat opbrengsten gerealiseerd worden zodra ze aan
de criteria van opbrengstverantwoording voldoen.
Stap 2: Onderscheid IFRS RJ
Onderscheid IFRS en RJ. RJ: risk & rewards , IFRS kijkt naar ‘control’
Stap 3: RJ
Van belang is dat er sprake moet zijn van vermeerdering van het economisch potentieel en daarnaast
moet het voor eigen rekening en risico zijn. Alleen bedragen, waarover hij belangrijke rechten op
economische voordelen heeft, mogen als opbrengst worden verantwoord. Hier is sprake van het principaal
en agent principe. Om opbrengst te verantwoorden moet je principaal zijn. Dit houdt in dat als je
bedragen ontvang voor eigen rekening en risico je principaal bent en je de opbrengst mag verantwoorden.
Als je bedragen ontvangt voor derden, als agent, mag je de opbrengsten niet verantwoorden. Zij zijn
namelijk geen vermeerdering van het economisch potentieel en verhogen het eigen vermogen niet.
Indicatoren principaal:
- Primaire verantwoordelijkheid voor levering/uitvoering (verplichting)
- Voorraadrisico
- Vrijheid bepalen prijs
- Kredietrisico (enkel RJ)
Teruggrijpen op definitie en verwerking.
Dus je mag pas opbrengsten verantwoorden als er sprake is (bent principaal):
- Vermeerdering economisch potentieel
- Instroom activa / vermindering vreemd vermogen
- toename eigen vermogen anders dan door bijdragen aandeelhouders (agiostorting)
En mag pas worden verwerkt als (algemeen):
- waarschijnlijk toekomstige economische voordelen
- waarde betrouwbaar kan worden vastgesteld
Wordt onderscheid gemaakt tussen de verkoop van goederen en verkoop van diensten.
Opbgrengsten uit verkoop van goederen mag verwerkt worden als voldoet aan de voorwaarden:
- beschikt over alle belangrijke rechten op economische voordelen
- geen beschikkingsmacht meer over verkochte goederen
- waarschijnlijk toekomistige economische voordelen
- opbrengsten betrouwbaar in te schatten
- Kosten betrouwbaar in te schatten
Opbrengsten uit verkoop van diensten (opbrengst verantwoord je gedurende een periode: POC).
Opgesplitst in diensten die op een betrouwbare manier kunnen worden bepaald en niet betrouwbaar
kunnen worden bepaald
- betrouwbaar:
o prestatie moet geleverd zijn
o Waarschijnlijk toekomstige economische voordelen
o dienstverlening betrouwbaar in te schatten
o Opbrengsten betrouwbaar in te schatten
o Kosten betrouwbaar in te schatten
4 | nieuwe perspectieven
Kapstokartikel art. 2:362 lid 1 doel jaarrekening
De jaarrekening geeft volgens normen die in het maatschappelijk verkeer als aanvaardbaar worden
beschouwd een zodanig inzicht dat een verantwoord oordeel kan worden gevormd omtrent het vermogen
en het resultaat, alsmede voor zover de aard van een jaarrekening dat toelaat, omtrent de solvabiliteit
en de liquiditeit van de rechtspersoon.
inzichtsvereiste
Degrogatiebepaling afwijken van BW2 Titel 9
Als het kaptstokartikel niet het vereiste inzicht geeft, dan geeft lid 4 van het artikel aan:
1. Moet je eerst aanvullende toelichting geven
2. Als dat niet helpt moet je afwijken van de regels en toelichten
Let op: de toelichting mag geen correctie zijn op de balans / WV
Vraag geef een voorbeeld? nauwelijks voorbeeld, niet voldoende ruimte voor afwijken
IFRS geeft aan dat je alleen in extreme omstandigheden moet afwijken komt nauwelijks voor.
RJ = invulling van de wet. Is geen wet, maar richtlijnen. In de JR niet noemen ‘voldoet aan RJ’, maar
‘voldoet aan BW2 Titel 9’.
Jaarrekening
BW2 Titel 9:
- Balans
- Winst- en verliesrekening
- Toelichtingen
- Nog toe te voegen (geen onderdeel JR)
o Bestuursverslag
o Overige gegevens
Controleverklaring
Statutaire bepalingen inzake resultaatbestemming en zeggenschap
RJ:
- Balans
- Winst- en verliesrekening
- Kasstroomoverzicht
- Overzicht totaalresultaat rechtspersoon (OCI)
o Heeft niet te maken met operationele activiteiten
o Bijv. koersresultaten, herwaarderingen, mutaties rechtstreeks verwerkt in EV
o Waarom? WV moet prestaties management zichtbaar zijn. Anders WV vertroebeld.
- Toelichtingen
IFRS:
- + Mutatie overzicht eigen vermogen
o Transacties met aandeelhouders (aandelenuitgifte, dividend etc.)
Besluit modellen jaarrekening
- Stelselwijziging bij wisseling.
1 | nieuwe perspectieven
, # Geconsolideerde jaarrekening Vennootschappelijke jaarrekening
1 Titel 9 Boek 2 BW Titel 9 Boek 2 BW
2 IFRS Titel 9 Boek 2 BW
(zonder toepassing van de optie om de
waarderingsgrondslagen te hanteren die in de
geconsolideerde jaarrekening zijn toegepast)
3 IFRS Titel 9 Boek 2 BW
(met toepassing van de optie om de
waarderingsgrondslagen te hanteren die in de
geconsolideerde jaarrekening zijn toegepast)
4 IFRS IFRS
Stramien
Doel stramien:
Informatie verschaffen over financiële positie, resultaten en wijzigingen in de financiële positie, die
nuttig is voor gebruikers voor het nemen van economische beslissingen. Tevens dient de JR voor het
afleggen van verantwoording door het bestuuur (verantwoordingsfunctie).
Grondbeginselen:
- Continuïteitsbeginsel
Houdt in dat activa/passiva wordt gewaardeerd o.b.v. de veronderstelling dat de onderneming
zijn activiteiten langer dan 1 jaar kan voortzetten.
- Toerekeningsbeginsel (accrual accounting)
Houdt in dat transacties worden verwerkt in de periode waarop ze betrekking hebben (niet bij
geldontvangst/uitgave)
o Realisatieprincipe
Opbrengsten mag pas verantwoorden op het moment dat het gerealiseerd is (economische
risico’s zijn overgedragen)
o Matchingsprincipe
Kosten worden aan opbrengsten gematched
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
o Voorzichtigheidsprincipe
Verliezen nemen, zodra ze worden voorzien
o Stelselmatigheidsprincipe
Soortgelijke posten moeten op soortgelijke wijze worden verwerkt. Eenmaal gekozen
grondslagen moet men handhaven.
Kwalitatieve kenmerken
- Begrijpelijkheid: hierbij wordt veronderstelt dat gebruikers een redelijke kennis hebben van
economische activiteiten en verslaggeving;
- Relevantie: betreft de mate waarin informatie de economische beslissingen van gebruikers
beïnvloedt. Hiermee hangen samen het realisatieprincipe, het matchingsprincipe en het
materialiteitsprincipe.
- Betrouwbaarheid: vrij te zijn van wezenlijke onjuistheden en vooroordelen en dient een getrouwe
weergave te zijn van de werkelijkheid. Hiermee hangen samen het beginsel van ‘substance over
form’ (economische realiteit gaat boven juridische vorm), en het voorzichtigheidsprincipe.
o Getrouwe weerave (wezen gaat boven de vorm)
o Onpartijdigheid (vrij van bias)
- Vergelijkbaarheid: gebruikers moeten in staat zijn om de jaarrekeningen van ondernemingen in de
tijd en die tussen ondernemingen onderling te vergelijken. Hiermee hangt samen het
stelselmatigheidsprincipe.
2 | nieuwe perspectieven
,Definities
Aciva:
- Gebeurtenis in het verleden voortgekomen middel
- Beschikkingsmacht
- Toekomstige economische voordelen
Beschikkingsmacht: als vrijwel alle voordelen overgaan
Vreemd vermogen:
- In feite of in recht afdwingbare verplichting
- Gebeurtenis in het verleden
- Uitstroom van middelen
Baten:
- Vermeerdering economisch potentieel
- Instroom activa / vermindering vreemd vermogen
- toename eigen vermogen anders dan door bijdragen aandeelhouders (agiostorting)
Lasten:
- vermindering economisch potentieel
- uitstroom activa / vermeerdering vreemd vermogen
- Afname eigen vermogen anders dan door bijdragen aandeelhouders (dividenduitkering)
Verwerking
- Waarschijnlijk economische voordelen/nadelen
- Betrouwbare schatting waarde
Waardering
- Historische kostprijs
o Verkrijgingsprijs: bedrag betaald voor actief
o Vervaardigingsprijs: verkrijgingsprijs + overige direct toe te rekenen kosten
Vaak historische kostprijs of lagere opbrengstwaarde
- Actuele waarde
o Directe opbrengstwaarde: waarde waarvoor het actief kan worden verkocht -/-
verkoopkosten
o Reële waarde (RJ), marktwaarde (BW), Fair Value (IFRS): dit is de transactie tussen twee
goed geïnformeerde partijen die onafhankelijk van elkaar zijn en bereid zijn tot het
handelen over een goede marktprijs.
Bepalen o.b.v.:
(1) marktnoteringen (beurskoers)
(2) prijzen van vergelijkbare producten
(3) waarderingsmodellen
o Bedrijfswaarde (value in use / indirecte opbrengstwaarde): contante waarde van de
toekomstige kasstromen
o Actuele kostprijs: de actuele inkoop- of vervaardigingsprijs van het betreffende actief in
de oorspronkelijke staat waarin het is verkregen -/- afschrijvingen
Posten salderen
Saldering is in algemene zin uitsluitend toegestaan (verplicht) indien:
- Recht heb om het contractueel gesaldeerd af te wikkelen
- Voornemen om het saldo simultaan af te wikkelen
3 | nieuwe perspectieven
, Hoofdonderwerp 1: opbrengstverantwoording
Stap 1: Beginselen
Belangrijk bij opbrengstverantwoording toerekeningsbeginsel (bestaat uit realisatie en matchting) in het
bijzonder het realisatiebeginsel. Dit beginsel houdt in dat opbrengsten gerealiseerd worden zodra ze aan
de criteria van opbrengstverantwoording voldoen.
Stap 2: Onderscheid IFRS RJ
Onderscheid IFRS en RJ. RJ: risk & rewards , IFRS kijkt naar ‘control’
Stap 3: RJ
Van belang is dat er sprake moet zijn van vermeerdering van het economisch potentieel en daarnaast
moet het voor eigen rekening en risico zijn. Alleen bedragen, waarover hij belangrijke rechten op
economische voordelen heeft, mogen als opbrengst worden verantwoord. Hier is sprake van het principaal
en agent principe. Om opbrengst te verantwoorden moet je principaal zijn. Dit houdt in dat als je
bedragen ontvang voor eigen rekening en risico je principaal bent en je de opbrengst mag verantwoorden.
Als je bedragen ontvangt voor derden, als agent, mag je de opbrengsten niet verantwoorden. Zij zijn
namelijk geen vermeerdering van het economisch potentieel en verhogen het eigen vermogen niet.
Indicatoren principaal:
- Primaire verantwoordelijkheid voor levering/uitvoering (verplichting)
- Voorraadrisico
- Vrijheid bepalen prijs
- Kredietrisico (enkel RJ)
Teruggrijpen op definitie en verwerking.
Dus je mag pas opbrengsten verantwoorden als er sprake is (bent principaal):
- Vermeerdering economisch potentieel
- Instroom activa / vermindering vreemd vermogen
- toename eigen vermogen anders dan door bijdragen aandeelhouders (agiostorting)
En mag pas worden verwerkt als (algemeen):
- waarschijnlijk toekomstige economische voordelen
- waarde betrouwbaar kan worden vastgesteld
Wordt onderscheid gemaakt tussen de verkoop van goederen en verkoop van diensten.
Opbgrengsten uit verkoop van goederen mag verwerkt worden als voldoet aan de voorwaarden:
- beschikt over alle belangrijke rechten op economische voordelen
- geen beschikkingsmacht meer over verkochte goederen
- waarschijnlijk toekomistige economische voordelen
- opbrengsten betrouwbaar in te schatten
- Kosten betrouwbaar in te schatten
Opbrengsten uit verkoop van diensten (opbrengst verantwoord je gedurende een periode: POC).
Opgesplitst in diensten die op een betrouwbare manier kunnen worden bepaald en niet betrouwbaar
kunnen worden bepaald
- betrouwbaar:
o prestatie moet geleverd zijn
o Waarschijnlijk toekomstige economische voordelen
o dienstverlening betrouwbaar in te schatten
o Opbrengsten betrouwbaar in te schatten
o Kosten betrouwbaar in te schatten
4 | nieuwe perspectieven
