Samenvatting Gera en Sneller Hoofdstuk 5 Naturalisme circa 1885 - circa 1918
Hoofdstuk 6 Modernisme circa 1890 - circa 1945
Hoofdstuk 7 Postmodernisme na 1945
Hoofdstuk 5 Naturalisme circa 1885 - circa 1918
1. Historische achtergrond blz. 105
Politieke ontwikkeling kenmerken:
19de-eeuws liberalisme leidt in NL en België tot oprichting verschillende politieke organisaties
Door groei economie (industrialisering) en bevolking, ook groei industrieel proletariaat*
Deze levensbeschouwelijke, ideologische organisaties werden pijlers van politieke systeem eind 19-de eeuw
In NL orthodox-protestants, katholiek- en sociaaldemocratische groeperingen
In België katholieken, liberalen en socialisten
+ steeds meer organisaties met neutrale uitgangspositie
Massapers stimuleerde deelname van brede lagen van bevolking m.b.t. maatschappelijke menings- en
besluitvorming
Vakbonden en politieke partijen verwierven een plaats en sociale wetten kwamen tot stand, gericht op
bovengemiddelde, geschoolde arbeider en niet pro proletariaat
België kiesrecht mannen 1893 (1919 ‘one man, one vote’), vrouwen in 1948
NL kiesrecht mannen 1917, 1919 vrouwen
Eind 19de-eeuw, begin 20ste België:
Kolonisatie van Midden-Afrika door België door Europese mogendheden goedgekeurd in Confer. van Berlijn
Koning Leopold II 1835-1909 werd soeverein van Kongo
Zendingswerk en Belgische ondernemingen begonnen met ontginning van delfstoffen
Oude bondgenootschap tussen kerk, zakenwereld en monarchie worden in Afrika weer aangehaald
Door machtsmisbruik wordt Kongo in 1908 Vrijstaat en overgenomen door Belgische staat
Eind 19de-eeuw, begin 20ste NL:
Gezag vestigde in alle hoeken van Nederlands-Indië (oorlog in Atjeh was wreed 1873, generaal Van Heutz)
Eind 19de-eeuw ontwikkelde zich ethische politiek (verheffing inheemsen door onderwijs, zending en missie)
In NL modernisering samenleving
Hoge vlucht van (natuur)wetenschappelijk onderzoek (groot aantal Nobelprijswinnaars)
1909 regeringsleider Beernaert ontvangt Nobelprijs voor de Vrede
Eerste wereldoorlog 1914 gevolgen:
België raakte betrokken, doordat Duitsers over Belgisch grondgebied baar Frankrijk trokken’
De schok van de oorlog radicaliseerde de Vlaamse Beweging
De Duisters trachtten met hun Flamingenpolitik de Vlamingen voor zich te winnen
Duitsers vernederlandsten de Gentse universiteit en legden administratieve scheiding aan tussen Vlaanderen
en Wallonië en tastten daarmee de integriteit van de Belgische staat aan
NL neutraal in Eerste Wereldoorlog
Wel opvang grote stromen Belgen en voedsel aanvoer stagneerde, sociale spanningen liepen daardoor op
Voor NL en België maakte oorlog einde aan sterke economische groei en dynamiek
*Proletariaat: Arbeidersklasse, Klasse van bezitloze arbeiders, Marxistisch begrip
1
Hoofdstuk 6 Modernisme circa 1890 - circa 1945
Hoofdstuk 7 Postmodernisme na 1945
Hoofdstuk 5 Naturalisme circa 1885 - circa 1918
1. Historische achtergrond blz. 105
Politieke ontwikkeling kenmerken:
19de-eeuws liberalisme leidt in NL en België tot oprichting verschillende politieke organisaties
Door groei economie (industrialisering) en bevolking, ook groei industrieel proletariaat*
Deze levensbeschouwelijke, ideologische organisaties werden pijlers van politieke systeem eind 19-de eeuw
In NL orthodox-protestants, katholiek- en sociaaldemocratische groeperingen
In België katholieken, liberalen en socialisten
+ steeds meer organisaties met neutrale uitgangspositie
Massapers stimuleerde deelname van brede lagen van bevolking m.b.t. maatschappelijke menings- en
besluitvorming
Vakbonden en politieke partijen verwierven een plaats en sociale wetten kwamen tot stand, gericht op
bovengemiddelde, geschoolde arbeider en niet pro proletariaat
België kiesrecht mannen 1893 (1919 ‘one man, one vote’), vrouwen in 1948
NL kiesrecht mannen 1917, 1919 vrouwen
Eind 19de-eeuw, begin 20ste België:
Kolonisatie van Midden-Afrika door België door Europese mogendheden goedgekeurd in Confer. van Berlijn
Koning Leopold II 1835-1909 werd soeverein van Kongo
Zendingswerk en Belgische ondernemingen begonnen met ontginning van delfstoffen
Oude bondgenootschap tussen kerk, zakenwereld en monarchie worden in Afrika weer aangehaald
Door machtsmisbruik wordt Kongo in 1908 Vrijstaat en overgenomen door Belgische staat
Eind 19de-eeuw, begin 20ste NL:
Gezag vestigde in alle hoeken van Nederlands-Indië (oorlog in Atjeh was wreed 1873, generaal Van Heutz)
Eind 19de-eeuw ontwikkelde zich ethische politiek (verheffing inheemsen door onderwijs, zending en missie)
In NL modernisering samenleving
Hoge vlucht van (natuur)wetenschappelijk onderzoek (groot aantal Nobelprijswinnaars)
1909 regeringsleider Beernaert ontvangt Nobelprijs voor de Vrede
Eerste wereldoorlog 1914 gevolgen:
België raakte betrokken, doordat Duitsers over Belgisch grondgebied baar Frankrijk trokken’
De schok van de oorlog radicaliseerde de Vlaamse Beweging
De Duisters trachtten met hun Flamingenpolitik de Vlamingen voor zich te winnen
Duitsers vernederlandsten de Gentse universiteit en legden administratieve scheiding aan tussen Vlaanderen
en Wallonië en tastten daarmee de integriteit van de Belgische staat aan
NL neutraal in Eerste Wereldoorlog
Wel opvang grote stromen Belgen en voedsel aanvoer stagneerde, sociale spanningen liepen daardoor op
Voor NL en België maakte oorlog einde aan sterke economische groei en dynamiek
*Proletariaat: Arbeidersklasse, Klasse van bezitloze arbeiders, Marxistisch begrip
1
