Moduledoelen - Module 10
1. Kwetsbare groepen in de Nederlandse maatschappij identificeren en hun
specifieke problematiek in de geboortezorg benoemen
Urgente situatie waar directe interventie nodig is:
- Huiselijk geweld
- Dak- thuisloosheid
- Middelenmisbruik/verslaving
- Acute psychiatrische problematiek
Risicofactoren:
- Leefstijl: voeding, bewegen, middelengebruik
- Financiële problematiek
- Niet -acute psychische problematiek
- Medische factoren/belaste anamnese
- (Licht) verstandelijke beperking
- Lage opleiding
- Woonomgeving (postcode/fysieke woonsituatie)
Beschermende factoren
- Stabiel gezinsklimaat
- Ontvangen warmte/affectie eigen ouder
- Steun sociale netwerk
- Bereidheid hulp te accepteren
- Stabiele woonsituatie
- Gezondheidsvaardigheden
- Opvoedvaardigheden
- Veerkracht/motivatie
Het concept kwetsbaarheid tijdens de zwangerschap is een complex en veelzijdig begrip.
Om meer inzicht te krijgen in de complexiteit van kwetsbaarheid gebruiken we voor
kwetsbare zwangeren het model van Briscoe et al. In dit model interacteren bedreigingen,
herstelmogelijkheden en barrières met elkaar. Willen de interventies die ontwikkeld zijn voor
kwetsbare zwangeren optimaal gebruikt worden, dan is meer aandacht nodig voor barrières
die de toegang tot de juiste zorg of hulp in de weg staan. Barrières kunnen ontstaan vanuit
de verloskundige (vooroordelen, houding), vanuit de cliënt (afstandelijk, accepteert geen
hulp) of vanuit een logistiek punt (wachttijden).
Factoren die invloed hebben op gezondheid
- Endogene factoren
- Erfelijke of biologische kenmerken
- Exogene factoren
- Demografische, fysieke omgeving, SES en leefstijl
- Epigenetica
- Exogene factoren die invloed hebben op endogene factoren (hongerwinter,
chronische stress)
, Maatschappelijke risicofactoren
Maternale en perinatale sterfte daalt, maar ongelijkheden in perinatale sterfte tussen
bijvoorbeeld verschillende SES blijven bestaan. Verhoogde kans op perinatale morbiditeit,
mortaliteit, ongunstige opgroei omstandigheden:
- Inwoners achterstandswijken
- Zwangeren met een lage SES
- Tienermoeders
- Laaggeletterden
- Migranten/asielzoekers/ongedocumenteerden
- Zwangeren met een (licht) verstandelijke beperking
- Zwangeren met psychische klachten
Postcode belangrijker dan genetische code
In achterstandswijken is er vaker sprake van risicostapeling van meerdere, soms kleine
medische en niet-medische risicofactoren. Bij deze wijken is er vaker sprake van partus
prematurus, SGA, congenitale afwijkingen en slechte start. De sociale economische status
wordt afgeleid uit het inkomen, opleidingsniveau en beroep, ook het sociale netwerk is
belangrijk.
Sociale risicofactoren:
- Laag inkomen/werkloosheid
- Financiële problemen/schulden
- Werk gerelateerde stress, psychische problemen
- Relatie problemen, huiselijk geweld
- Gebrek aan sociale steun/leven in isolement
- Etniciteit: migranten status, taalbeheersing, culturele verschillen
- Lage gezondheidsvaardigheden
Leefstijlfactoren:
- Roken, Alcohol, Drugs
- Medicijngebruik
- Voeding
Lage SES heb je vaker:
- Slechtere (psychische) gezondheid
- Huiselijk en seksueel geweld
- Roken en ruim alcoholgebruik
- Slechtere voeding
- Ongeplande zwangerschap
- Laaggeletterdheid
- Minder gezondheidsvaardigheden: inadequaat zorggebruik
1. Kwetsbare groepen in de Nederlandse maatschappij identificeren en hun
specifieke problematiek in de geboortezorg benoemen
Urgente situatie waar directe interventie nodig is:
- Huiselijk geweld
- Dak- thuisloosheid
- Middelenmisbruik/verslaving
- Acute psychiatrische problematiek
Risicofactoren:
- Leefstijl: voeding, bewegen, middelengebruik
- Financiële problematiek
- Niet -acute psychische problematiek
- Medische factoren/belaste anamnese
- (Licht) verstandelijke beperking
- Lage opleiding
- Woonomgeving (postcode/fysieke woonsituatie)
Beschermende factoren
- Stabiel gezinsklimaat
- Ontvangen warmte/affectie eigen ouder
- Steun sociale netwerk
- Bereidheid hulp te accepteren
- Stabiele woonsituatie
- Gezondheidsvaardigheden
- Opvoedvaardigheden
- Veerkracht/motivatie
Het concept kwetsbaarheid tijdens de zwangerschap is een complex en veelzijdig begrip.
Om meer inzicht te krijgen in de complexiteit van kwetsbaarheid gebruiken we voor
kwetsbare zwangeren het model van Briscoe et al. In dit model interacteren bedreigingen,
herstelmogelijkheden en barrières met elkaar. Willen de interventies die ontwikkeld zijn voor
kwetsbare zwangeren optimaal gebruikt worden, dan is meer aandacht nodig voor barrières
die de toegang tot de juiste zorg of hulp in de weg staan. Barrières kunnen ontstaan vanuit
de verloskundige (vooroordelen, houding), vanuit de cliënt (afstandelijk, accepteert geen
hulp) of vanuit een logistiek punt (wachttijden).
Factoren die invloed hebben op gezondheid
- Endogene factoren
- Erfelijke of biologische kenmerken
- Exogene factoren
- Demografische, fysieke omgeving, SES en leefstijl
- Epigenetica
- Exogene factoren die invloed hebben op endogene factoren (hongerwinter,
chronische stress)
, Maatschappelijke risicofactoren
Maternale en perinatale sterfte daalt, maar ongelijkheden in perinatale sterfte tussen
bijvoorbeeld verschillende SES blijven bestaan. Verhoogde kans op perinatale morbiditeit,
mortaliteit, ongunstige opgroei omstandigheden:
- Inwoners achterstandswijken
- Zwangeren met een lage SES
- Tienermoeders
- Laaggeletterden
- Migranten/asielzoekers/ongedocumenteerden
- Zwangeren met een (licht) verstandelijke beperking
- Zwangeren met psychische klachten
Postcode belangrijker dan genetische code
In achterstandswijken is er vaker sprake van risicostapeling van meerdere, soms kleine
medische en niet-medische risicofactoren. Bij deze wijken is er vaker sprake van partus
prematurus, SGA, congenitale afwijkingen en slechte start. De sociale economische status
wordt afgeleid uit het inkomen, opleidingsniveau en beroep, ook het sociale netwerk is
belangrijk.
Sociale risicofactoren:
- Laag inkomen/werkloosheid
- Financiële problemen/schulden
- Werk gerelateerde stress, psychische problemen
- Relatie problemen, huiselijk geweld
- Gebrek aan sociale steun/leven in isolement
- Etniciteit: migranten status, taalbeheersing, culturele verschillen
- Lage gezondheidsvaardigheden
Leefstijlfactoren:
- Roken, Alcohol, Drugs
- Medicijngebruik
- Voeding
Lage SES heb je vaker:
- Slechtere (psychische) gezondheid
- Huiselijk en seksueel geweld
- Roken en ruim alcoholgebruik
- Slechtere voeding
- Ongeplande zwangerschap
- Laaggeletterdheid
- Minder gezondheidsvaardigheden: inadequaat zorggebruik
