Tijdvak Periode Typering
600 v.Chr. - 200 v.Chr. Oude Grieken basis van het wetenschappelijk denken
Geboorte- sterfdatum Denkers Denkwijze Methode
ca. 470 v.Chr. - 400 Socrates Scepticisme (skeptomai = onderzoeken) Ik weet alleen zeker dat ik niets weet
v.Chr.
427 v.Chr. - 347 v.Chr. Plato Rationalisme Deductie, kennis is aangeboren, we hoeven het alleen te herinneren
384 v.Chr. - 322 v.Chr. Aristoteles Empirisme Inductie, kennis komt tot ons via zintuigen. Tabula rasa
200 v.Chr. - 500 n.Chr. Romeinse Rijk praktische filosofie
Latijn wordt de voertaal ipv Grieks. De Griekse filosofen worden niet meer kritisch bekeken
500 - 1500 middeleeuwen dogmatisch aristotelisch-christelijk wereldbeeld
De kerk krijgt een grote invloed. Kerkelijke dogma’s worden met antieke filosofie vermengd. alwetende God als veroorzaker van alles.
1500 - 1700 wetenschappelijke revolutie mechanisering van het wereldbeeld
1543 Copernicus Start van wetenschappelijke revolutie Boek: De revolutionibus orbium coelestium
1561 - 1626 Francis Bacon combinatie van rationalisme en empirisme de kennis die wij opdoen via onze zintuigen raakt volgens Bacon
fundamenteel vertekend.(idolen) geen tabula rasa
1596 - 1650 René Descartes rationalisme; cogito ergo sum De enige zekere conclusie van Descartes is dat hij overal aan twijfelt. God
nodig om het bestaan van de fysieke wereld te kunnen bewijzen. het idee
van God en bepaalde morele grondslagen waren aangeboren.
1632 - 1704 John Locke empirisme; primaire en secundaire De mens wordt geboren zonder voorkennis. Waarneming is sensatie en
kwaliteiten reflectie daarop. Primaire en secundaire kwaliteiten.
1700 - 1800 Verlichting opkomst van het kritisch denken
1685 - 1753 George Berkeley idealisme; esse est percipi de werkelijkheid bevindt zich slechts in de ervaring en ons bewustzijn is
bepalend is voor de werkelijkheid,
1711 - 1776 David Hume empirisme; wetenschap als mensenwerk Waarnemingstheorie. The copy principle: de ideeën die bij ons achterblijven
zijn uitsluitend kopieën van de wereld zoals die zich aan ons voordoet via de
zintuigen. Inductie is feilbaar.
1724 - 1804 Immanuel Kant transcendentaal idealisme; synthetisch a synthese tussen rationalisme, empirisme en idealisme ‘Copernicaanse
priori wending’ Analytische en synthetische uitspraken. a-priori- en a-posteriori-
uitspraken. noumenale wereld en fenomenale wereld.
1800 - heden moderne tijd industriële en digitale revolutie
1839 - 1914 Charles Peirce pragmatisme; truth is what works de mens is op zoek naar (innerlijke) stabiliteit. Die stabiliteit wordt
nagestreefd door overtuigingen over de wereld op te bouwen die kunnen
dienen als een strategie voor ons handelen. doubt-inquiry model. fixation of
belief.
Logisch positivisten Logisch Empirisme streefden naar een objectieve wetenschap (middels observatie en inductie)
Een uitspraak is pas waardevol als deze voldoet aan het verificatiecriterium
600 v.Chr. - 200 v.Chr. Oude Grieken basis van het wetenschappelijk denken
Geboorte- sterfdatum Denkers Denkwijze Methode
ca. 470 v.Chr. - 400 Socrates Scepticisme (skeptomai = onderzoeken) Ik weet alleen zeker dat ik niets weet
v.Chr.
427 v.Chr. - 347 v.Chr. Plato Rationalisme Deductie, kennis is aangeboren, we hoeven het alleen te herinneren
384 v.Chr. - 322 v.Chr. Aristoteles Empirisme Inductie, kennis komt tot ons via zintuigen. Tabula rasa
200 v.Chr. - 500 n.Chr. Romeinse Rijk praktische filosofie
Latijn wordt de voertaal ipv Grieks. De Griekse filosofen worden niet meer kritisch bekeken
500 - 1500 middeleeuwen dogmatisch aristotelisch-christelijk wereldbeeld
De kerk krijgt een grote invloed. Kerkelijke dogma’s worden met antieke filosofie vermengd. alwetende God als veroorzaker van alles.
1500 - 1700 wetenschappelijke revolutie mechanisering van het wereldbeeld
1543 Copernicus Start van wetenschappelijke revolutie Boek: De revolutionibus orbium coelestium
1561 - 1626 Francis Bacon combinatie van rationalisme en empirisme de kennis die wij opdoen via onze zintuigen raakt volgens Bacon
fundamenteel vertekend.(idolen) geen tabula rasa
1596 - 1650 René Descartes rationalisme; cogito ergo sum De enige zekere conclusie van Descartes is dat hij overal aan twijfelt. God
nodig om het bestaan van de fysieke wereld te kunnen bewijzen. het idee
van God en bepaalde morele grondslagen waren aangeboren.
1632 - 1704 John Locke empirisme; primaire en secundaire De mens wordt geboren zonder voorkennis. Waarneming is sensatie en
kwaliteiten reflectie daarop. Primaire en secundaire kwaliteiten.
1700 - 1800 Verlichting opkomst van het kritisch denken
1685 - 1753 George Berkeley idealisme; esse est percipi de werkelijkheid bevindt zich slechts in de ervaring en ons bewustzijn is
bepalend is voor de werkelijkheid,
1711 - 1776 David Hume empirisme; wetenschap als mensenwerk Waarnemingstheorie. The copy principle: de ideeën die bij ons achterblijven
zijn uitsluitend kopieën van de wereld zoals die zich aan ons voordoet via de
zintuigen. Inductie is feilbaar.
1724 - 1804 Immanuel Kant transcendentaal idealisme; synthetisch a synthese tussen rationalisme, empirisme en idealisme ‘Copernicaanse
priori wending’ Analytische en synthetische uitspraken. a-priori- en a-posteriori-
uitspraken. noumenale wereld en fenomenale wereld.
1800 - heden moderne tijd industriële en digitale revolutie
1839 - 1914 Charles Peirce pragmatisme; truth is what works de mens is op zoek naar (innerlijke) stabiliteit. Die stabiliteit wordt
nagestreefd door overtuigingen over de wereld op te bouwen die kunnen
dienen als een strategie voor ons handelen. doubt-inquiry model. fixation of
belief.
Logisch positivisten Logisch Empirisme streefden naar een objectieve wetenschap (middels observatie en inductie)
Een uitspraak is pas waardevol als deze voldoet aan het verificatiecriterium
