Samenvatting kennistoets
Onderzoek:
EBP, validiteit en betrouwbaarheid en ethiek:
Betrouwbaarheid: de mate waarin het resultaat onafhankelijk van toeval is. Als je het onderzoek op
dezelfde manier over zou doen, dan zou dit dezelfde resultaten moeten opleveren.
De volgende aspecten zijn van belang:
- Bij kwantitatief onderzoek:
Het aantal waarnemingen: bepaal de juiste omvang van de steekproef. Als de steekproef
te klein is, is het onderzoek niet betrouwbaar.
Fishing: onnodig alles met elkaar in verband brengen.
De betrouwbaarheid van het meetinstrument: zorg voor een betrouwbaar
meetinstrument. Je kunt bij een vragenlijst kijken hoe betrouwbaar de meting is door
meerdere vragen op te nemen die hetzelfde moeten meten. Ook kun je de vragenlijst in
tweeën knippen en kijken of de scores van beide helften die hetzelfde zouden moeten
meten ook overeenkomen.
- Bij kwalitatief onderzoek:
De interbeoordelaarsbetrouwbaarheid: train bij observaties de observatoren goed in het
gebruik van het observatieformulier. Door meerdere observatoren te gebruiken en te
berekenen in hoeverre die het met elkaar eens zijn, kun je de
interbeoordelaarsbetrouwbaarheid berekenen.
De intrabeoordelaarsbetrouwbaarheid: geeft de overeenkomst tussen de uitkomsten van
dezelfde metingen, uitgevoerd door dezelfde beoordelaar, weer.
Validiteit: de mate waarin de uitkomsten van je onderzoek door systematische fouten kan zijn
beïnvloed.
Drie hoofdvormen van validiteit worden onderscheiden:
1. Interne validiteit: Is er een alternatieve verklaring voor het gevonden verband/ de gevonden
resultaten?
2. Constructvaliditeit: heb je gemeten wat je wilde meten.
3. Externe validiteit: zijn de resultaten die je gevonden hebt in de onderzoeksgroep ook
generaliseerbaar naar de hele populatie of zelfs daarbuiten?
Evidence Based Practice (EBP):
Evidence Based Practice: het zorgvuldig, expliciet en oordeelkundig gebruik maken van het huidige
beste bewijsmateriaal om beslissingen te nemen met individuele cliënten (en/of hun naasten) over
goede of gewenste zorg of behandeling. De ervaringen, voorkeuren, wensen en verwachtingen van de
cliënt spelen bij de besluitvorming een centrale rol.
Het belangrijkste doel van evidence based practice is kwalitatief goede zorg te (blijven) bieden.
, Evidence: de reden om ergens in te geloven (minder hard dan ‘bewijs’).
Bewijs: kennis die gebaseerd is op (de resultaten van) wetenschappelijk onderzoek.
Ethische Commissie Onderzoek van de HAN:
Een Medisch Ethische Toetsings Commissie (METC) beoordeelt of wetenschappelijk onderzoek onder
de WET Medisch-wetenschappelijk Onderzoek met mensen (WMO) valt. Het doel van de toetsing is
het waarborgen van de rechten, veiligheid en het welzijn van de proefpersonen die deelnemen aan
dit onderzoek. Een onderzoek (onderzoeksprotocol) mag pas na een positief oordeel van een erkende
METC worden uitgevoerd.
Onderzoek valt onder de WMO als het aan onderstaande twee voorwaarden voldoet:
1. Er is sprake van medisch-wetenschappelijk onderzoek: medisch-wetenschappelijk onderzoek
is onderzoek dat als doel heeft het beantwoorden van een vraag op het gebied van ziekte en
gezondheid. Het onderzoek beoogt bij te dragen aan medische kennis die ook geldend is voor
populaties buiten de directe onderzoekspopulatie.
2. Personen worden aan handelingen onderworpen of hen worden gedragsregels opgelegd: In
de praktijk valt onderzoek met mensen alleen onder de wet als er op een of andere manier
inbreuk wordt gemaakt op de lichamelijke en/ of psychische integriteit van proefpersonen.
Onderzoeken die niet onder de WMO vallen mogen gedaan worden zonder een beoordeling van de
METC, maar moeten zich wel aan de gedragscode houden.
De Ethische Commissie Onderzoek (ECO) van de HAN beoordeelt je onderzoeksvoorstel wanneer je
onderzoek gaat doen met mensen of gegevens van mensen. Ga je onderzoek doen dat onder de
WMO valt, dan ben je wettelijk verplicht om je onderzoeksvoorstel voor te leggen aan een METC.
Belangrijke punten uit de gedragscode:
- Onderzoeksprotocol moet precies omschrijven wat je doet en hoe je dit gaat doen.
- Deelname door respondenten moet vrijwillig zijn.
- Aan de deelnemers vooraf duidelijk uitleggen wat het doel en de werkwijze van het
onderzoek is.
- Gegevens van deelnemers rechtmatig verkrijgen en deze vertrouwelijk verwerken.
- De methode gebruiken die risico op psychische of lichamelijke schade voorkomt.
Onderzoeken bij wilsonbekwamen en kinderen is in principe verboden, omdat zij door hun
kwetsbaarheid extra bescherming nodig hebben tegen deze ingrijpende handelingen.
Bloedglucose en bloeddruk:
Bloedglucose:
Bloedglucose meten m.b.v. een glucosemeter. Met een prikker een prikje in de vinger zetten, dan de
glucosemeter met een strip hier tegenaan zetten. De meter geeft dan het bloedglucosegehalte aan.
Normale bloedglucosewaarden:
- Nuchter: lager dan 6,1 mmol/l (de voorgaande 8 uur is niets gegeten en niets anders
gedronken dan water).
Onderzoek:
EBP, validiteit en betrouwbaarheid en ethiek:
Betrouwbaarheid: de mate waarin het resultaat onafhankelijk van toeval is. Als je het onderzoek op
dezelfde manier over zou doen, dan zou dit dezelfde resultaten moeten opleveren.
De volgende aspecten zijn van belang:
- Bij kwantitatief onderzoek:
Het aantal waarnemingen: bepaal de juiste omvang van de steekproef. Als de steekproef
te klein is, is het onderzoek niet betrouwbaar.
Fishing: onnodig alles met elkaar in verband brengen.
De betrouwbaarheid van het meetinstrument: zorg voor een betrouwbaar
meetinstrument. Je kunt bij een vragenlijst kijken hoe betrouwbaar de meting is door
meerdere vragen op te nemen die hetzelfde moeten meten. Ook kun je de vragenlijst in
tweeën knippen en kijken of de scores van beide helften die hetzelfde zouden moeten
meten ook overeenkomen.
- Bij kwalitatief onderzoek:
De interbeoordelaarsbetrouwbaarheid: train bij observaties de observatoren goed in het
gebruik van het observatieformulier. Door meerdere observatoren te gebruiken en te
berekenen in hoeverre die het met elkaar eens zijn, kun je de
interbeoordelaarsbetrouwbaarheid berekenen.
De intrabeoordelaarsbetrouwbaarheid: geeft de overeenkomst tussen de uitkomsten van
dezelfde metingen, uitgevoerd door dezelfde beoordelaar, weer.
Validiteit: de mate waarin de uitkomsten van je onderzoek door systematische fouten kan zijn
beïnvloed.
Drie hoofdvormen van validiteit worden onderscheiden:
1. Interne validiteit: Is er een alternatieve verklaring voor het gevonden verband/ de gevonden
resultaten?
2. Constructvaliditeit: heb je gemeten wat je wilde meten.
3. Externe validiteit: zijn de resultaten die je gevonden hebt in de onderzoeksgroep ook
generaliseerbaar naar de hele populatie of zelfs daarbuiten?
Evidence Based Practice (EBP):
Evidence Based Practice: het zorgvuldig, expliciet en oordeelkundig gebruik maken van het huidige
beste bewijsmateriaal om beslissingen te nemen met individuele cliënten (en/of hun naasten) over
goede of gewenste zorg of behandeling. De ervaringen, voorkeuren, wensen en verwachtingen van de
cliënt spelen bij de besluitvorming een centrale rol.
Het belangrijkste doel van evidence based practice is kwalitatief goede zorg te (blijven) bieden.
, Evidence: de reden om ergens in te geloven (minder hard dan ‘bewijs’).
Bewijs: kennis die gebaseerd is op (de resultaten van) wetenschappelijk onderzoek.
Ethische Commissie Onderzoek van de HAN:
Een Medisch Ethische Toetsings Commissie (METC) beoordeelt of wetenschappelijk onderzoek onder
de WET Medisch-wetenschappelijk Onderzoek met mensen (WMO) valt. Het doel van de toetsing is
het waarborgen van de rechten, veiligheid en het welzijn van de proefpersonen die deelnemen aan
dit onderzoek. Een onderzoek (onderzoeksprotocol) mag pas na een positief oordeel van een erkende
METC worden uitgevoerd.
Onderzoek valt onder de WMO als het aan onderstaande twee voorwaarden voldoet:
1. Er is sprake van medisch-wetenschappelijk onderzoek: medisch-wetenschappelijk onderzoek
is onderzoek dat als doel heeft het beantwoorden van een vraag op het gebied van ziekte en
gezondheid. Het onderzoek beoogt bij te dragen aan medische kennis die ook geldend is voor
populaties buiten de directe onderzoekspopulatie.
2. Personen worden aan handelingen onderworpen of hen worden gedragsregels opgelegd: In
de praktijk valt onderzoek met mensen alleen onder de wet als er op een of andere manier
inbreuk wordt gemaakt op de lichamelijke en/ of psychische integriteit van proefpersonen.
Onderzoeken die niet onder de WMO vallen mogen gedaan worden zonder een beoordeling van de
METC, maar moeten zich wel aan de gedragscode houden.
De Ethische Commissie Onderzoek (ECO) van de HAN beoordeelt je onderzoeksvoorstel wanneer je
onderzoek gaat doen met mensen of gegevens van mensen. Ga je onderzoek doen dat onder de
WMO valt, dan ben je wettelijk verplicht om je onderzoeksvoorstel voor te leggen aan een METC.
Belangrijke punten uit de gedragscode:
- Onderzoeksprotocol moet precies omschrijven wat je doet en hoe je dit gaat doen.
- Deelname door respondenten moet vrijwillig zijn.
- Aan de deelnemers vooraf duidelijk uitleggen wat het doel en de werkwijze van het
onderzoek is.
- Gegevens van deelnemers rechtmatig verkrijgen en deze vertrouwelijk verwerken.
- De methode gebruiken die risico op psychische of lichamelijke schade voorkomt.
Onderzoeken bij wilsonbekwamen en kinderen is in principe verboden, omdat zij door hun
kwetsbaarheid extra bescherming nodig hebben tegen deze ingrijpende handelingen.
Bloedglucose en bloeddruk:
Bloedglucose:
Bloedglucose meten m.b.v. een glucosemeter. Met een prikker een prikje in de vinger zetten, dan de
glucosemeter met een strip hier tegenaan zetten. De meter geeft dan het bloedglucosegehalte aan.
Normale bloedglucosewaarden:
- Nuchter: lager dan 6,1 mmol/l (de voorgaande 8 uur is niets gegeten en niets anders
gedronken dan water).
