Antropocentrisch: de mens is het middelpunt van het bestaan.
Ecocentrisch: het ecosysteem is het middelpunt van het bestaan
Beschrijven van visies op verduurzaming, en de maatregelen ordenen van
ecologisch tot technologisch, van kleinschalig tot grootschalig, van top-down
naar bottom-up en van probleem-vermijdend naar probleem oplossend.
Spectrum maatregelen verduurzaming: Kleinschalige, ecologische, eigen
verantwoordelijkheid, problemen in toekomst vermijden:
- Minder vlees eten, lokale producten kopen
Grootschalige, technologische (technological fix), verantwoordelijkheid van bedrijven
en overheden, toekomst verbeteren
- Zonnepanelen, zonnepanelenpark, windmolenpark
Delta’s: veel SDG’s verbonden met overstromingen
Stelling: plannen voor verandering van velden (melkveehouderij) naar
rietvelden (rietteelt) draagt bij aan DO.
o Voor: rietteelt stopt bodemdaling (planet), toename biodiversiteit land
(planet), toename biodiversiteit oppervlaktewater helder water riet
zuivert water (planet), riet zorgt voor cultuurhistorische beleving
(people)
o Tegen: riet levert boer minder op dan melkveehouderij, maar subsidie
(prosperity), boeren weinig betrokken in planvorming (partnership)
Uitleggen wat veelgebruikte definities en modellen zijn van duurzaamheid en
duurzame ontwikkeling, en deze ordenen van ecocentrisch tot
antropocentrisch.
1. 1987: Brundtland rapport (antropocentrisch): “Duurzame ontwikkeling is
een ontwikkeling die tegemoetkomt aan de noden van het heden, zonder de
mogelijkheden van toekomstige generaties om in hun behoeften te voorzien te
beperken”
o Positief: definitie is toekomstgericht
o Negatief: 1) economische groei stimuleren en gezondhouden van
planeet is gaat lastig met elkaar, 2) antropocentrisch, 3) wordt geen
rekening mee gehouden dat de aarde een eindige planeet is, 4) te vaag
= wat moet bewaard/versterkt worden?
, 2. PPP(profit) model (midden): Duurzame ontwikkeling die rekening houdt met:
welzijn, natuurlijk milieu en winstgevendheid van bedrijf
3. PPP(prosperity) model (midden): Duurzame ontwikkeling die rekening houdt
met: welzijn, natuurlijk milieu en welvaart.
- Welzijn (people)
o Gelijkheid, gelijkwaardigheid, rechtvaardigheid
4. Planetaire grenzen (ecocentrisch): duurzame ontwikkeling die zorgt dat we
binnen de planetaire grenzen blijven
5. SDG’s (midden): duurzame ontwikkeling die bijdraagt aan het behalen van de
SDG’s.
Uitleggen hoe het denken over duurzame ontwikkeling is veranderd in de loop
der tijd
1) 19e en begin 20e eeuw
a. 19e en begin 20e eeuw: Industrialisatie + urbanisatie = waardering
landelijk leven/schoonheid natuur behoudt (preservation)
b. Industrialisatie exploitatie grondstoffen uitputting beheer
(conservation/resource management)
c. Ontginning grootschalige milieuproblemen
2) Opkomst milieubeweging (1960 – 1970)
a. Verandering focus ontbossing naar focus milieuverontreiniging en gezondheid
a. Silent Spring, Carson & Club van Rome
b. activisme
c. milieu conferentie
3) Beweging voor duurzame ontwikkeling (jaren 80)
a. Brundtland rapport
b. Verschillende definities
4) Mileniumdoelen en duurzame ontwikkelingsdoelen SDG’s (Jaren 2000)
a. 5P raamwerk (planet, people, prosperity, partnership & peace)
b. Sustainable development goals (SDG’s)
De student kan de verschillen uitleggen tussen de concepten van ‘government’ (overheid) en
‘governance’ (arena van besluitvorming).
Government: overheid, organisatie & politieke autoriteit in een gebied
Governance: arena van besluitvorming, actoren & samenspel tussen actoren
Water governance: georganiseerde collectieve actie, sociaal mechanisme + institutionele
omstandigheden, in welke en door welke besluiten over water worden gemaakt. Alle interactie rondom
overheid, controle en macht.
, Sociaal mechanisme: regelmatigheden ins sociale omgang en gevolg en oorzaa dynamiek in onze
samenleving.
Instituties: regels, wetten, normen, rechten, tradities, gebruiken, organisaties, besluitenetc., formeel,
informeel.
Verschil: government verwijst naar de formele instellingen van de overheid, terwijl governance
betrekking heeft op de bredere manier waarop een samenleving of organisatie wordt bestuurd en
beslissingen worden genomen. Governance gaat dus verder dan de formele regels en voorschriften
van de overheid en omvat ook de informele normen en praktijken die de besluitvorming en het bestuur
beïnvloeden. Government = technocratisch, management, deterministisch & lineair.
Governance: politiek, complex & cyclisch.
De student kan uitleggen wat normatieve en empirische perspectieven zijn op water
governance.
Normatief = descriptief: wat bestuur zou moeten zijn; hoe besluiten genomen moeten worden.
- Samenwerking en besluitvorming harmonieuze uitvoering van beleid
- Win-win scenario’s
- Beleid als instrument
- “Good” governance: transpiratie, verantwoordelijkheid, actorparticipatie
- Poldermodel
Empirisch = beschrijvend: wat bestuur is; hoe besluiten worden genomen in de praktijk.
- Identificeren processen van besluitvormen
- Schaarste altijd winnaars en verliezers
- Beleid is ideologie (politieke overtuigingen/standpunten) en moraliteit
- Welke actoren, welke niet betrokken?
- Welke frames gebruikt?
- Welke oplossingen?
De student kan een definitie geven van ‘polycentrisch water governance’.
In plaats van één centraal gezag dat beslissingen neemt, zijn er verschillende overheidsinstanties,
maatschappelijke organisaties en belangengroepen betrokken bij het nemen van beslissingen over
het gebruik en beheer van water participatie + inclusieve aanpak.
De student kan uitleggen hoe waterbeheersvraagstukken worden gekenmerkt door diverse
belangen en actoren, en machtsrelaties in de samenleving.
Waterbeheersvraagstukken zijn complex vanwege de verschillende belangen en actoren die
betrokken zijn, evenals de machtsrelaties die hierbij een rol spelen. Het is belangrijk om hierbij een
inclusieve en participatieve aanpak te hanteren om tot een gezamenlijke oplossing te komen.
Ecocentrisch: het ecosysteem is het middelpunt van het bestaan
Beschrijven van visies op verduurzaming, en de maatregelen ordenen van
ecologisch tot technologisch, van kleinschalig tot grootschalig, van top-down
naar bottom-up en van probleem-vermijdend naar probleem oplossend.
Spectrum maatregelen verduurzaming: Kleinschalige, ecologische, eigen
verantwoordelijkheid, problemen in toekomst vermijden:
- Minder vlees eten, lokale producten kopen
Grootschalige, technologische (technological fix), verantwoordelijkheid van bedrijven
en overheden, toekomst verbeteren
- Zonnepanelen, zonnepanelenpark, windmolenpark
Delta’s: veel SDG’s verbonden met overstromingen
Stelling: plannen voor verandering van velden (melkveehouderij) naar
rietvelden (rietteelt) draagt bij aan DO.
o Voor: rietteelt stopt bodemdaling (planet), toename biodiversiteit land
(planet), toename biodiversiteit oppervlaktewater helder water riet
zuivert water (planet), riet zorgt voor cultuurhistorische beleving
(people)
o Tegen: riet levert boer minder op dan melkveehouderij, maar subsidie
(prosperity), boeren weinig betrokken in planvorming (partnership)
Uitleggen wat veelgebruikte definities en modellen zijn van duurzaamheid en
duurzame ontwikkeling, en deze ordenen van ecocentrisch tot
antropocentrisch.
1. 1987: Brundtland rapport (antropocentrisch): “Duurzame ontwikkeling is
een ontwikkeling die tegemoetkomt aan de noden van het heden, zonder de
mogelijkheden van toekomstige generaties om in hun behoeften te voorzien te
beperken”
o Positief: definitie is toekomstgericht
o Negatief: 1) economische groei stimuleren en gezondhouden van
planeet is gaat lastig met elkaar, 2) antropocentrisch, 3) wordt geen
rekening mee gehouden dat de aarde een eindige planeet is, 4) te vaag
= wat moet bewaard/versterkt worden?
, 2. PPP(profit) model (midden): Duurzame ontwikkeling die rekening houdt met:
welzijn, natuurlijk milieu en winstgevendheid van bedrijf
3. PPP(prosperity) model (midden): Duurzame ontwikkeling die rekening houdt
met: welzijn, natuurlijk milieu en welvaart.
- Welzijn (people)
o Gelijkheid, gelijkwaardigheid, rechtvaardigheid
4. Planetaire grenzen (ecocentrisch): duurzame ontwikkeling die zorgt dat we
binnen de planetaire grenzen blijven
5. SDG’s (midden): duurzame ontwikkeling die bijdraagt aan het behalen van de
SDG’s.
Uitleggen hoe het denken over duurzame ontwikkeling is veranderd in de loop
der tijd
1) 19e en begin 20e eeuw
a. 19e en begin 20e eeuw: Industrialisatie + urbanisatie = waardering
landelijk leven/schoonheid natuur behoudt (preservation)
b. Industrialisatie exploitatie grondstoffen uitputting beheer
(conservation/resource management)
c. Ontginning grootschalige milieuproblemen
2) Opkomst milieubeweging (1960 – 1970)
a. Verandering focus ontbossing naar focus milieuverontreiniging en gezondheid
a. Silent Spring, Carson & Club van Rome
b. activisme
c. milieu conferentie
3) Beweging voor duurzame ontwikkeling (jaren 80)
a. Brundtland rapport
b. Verschillende definities
4) Mileniumdoelen en duurzame ontwikkelingsdoelen SDG’s (Jaren 2000)
a. 5P raamwerk (planet, people, prosperity, partnership & peace)
b. Sustainable development goals (SDG’s)
De student kan de verschillen uitleggen tussen de concepten van ‘government’ (overheid) en
‘governance’ (arena van besluitvorming).
Government: overheid, organisatie & politieke autoriteit in een gebied
Governance: arena van besluitvorming, actoren & samenspel tussen actoren
Water governance: georganiseerde collectieve actie, sociaal mechanisme + institutionele
omstandigheden, in welke en door welke besluiten over water worden gemaakt. Alle interactie rondom
overheid, controle en macht.
, Sociaal mechanisme: regelmatigheden ins sociale omgang en gevolg en oorzaa dynamiek in onze
samenleving.
Instituties: regels, wetten, normen, rechten, tradities, gebruiken, organisaties, besluitenetc., formeel,
informeel.
Verschil: government verwijst naar de formele instellingen van de overheid, terwijl governance
betrekking heeft op de bredere manier waarop een samenleving of organisatie wordt bestuurd en
beslissingen worden genomen. Governance gaat dus verder dan de formele regels en voorschriften
van de overheid en omvat ook de informele normen en praktijken die de besluitvorming en het bestuur
beïnvloeden. Government = technocratisch, management, deterministisch & lineair.
Governance: politiek, complex & cyclisch.
De student kan uitleggen wat normatieve en empirische perspectieven zijn op water
governance.
Normatief = descriptief: wat bestuur zou moeten zijn; hoe besluiten genomen moeten worden.
- Samenwerking en besluitvorming harmonieuze uitvoering van beleid
- Win-win scenario’s
- Beleid als instrument
- “Good” governance: transpiratie, verantwoordelijkheid, actorparticipatie
- Poldermodel
Empirisch = beschrijvend: wat bestuur is; hoe besluiten worden genomen in de praktijk.
- Identificeren processen van besluitvormen
- Schaarste altijd winnaars en verliezers
- Beleid is ideologie (politieke overtuigingen/standpunten) en moraliteit
- Welke actoren, welke niet betrokken?
- Welke frames gebruikt?
- Welke oplossingen?
De student kan een definitie geven van ‘polycentrisch water governance’.
In plaats van één centraal gezag dat beslissingen neemt, zijn er verschillende overheidsinstanties,
maatschappelijke organisaties en belangengroepen betrokken bij het nemen van beslissingen over
het gebruik en beheer van water participatie + inclusieve aanpak.
De student kan uitleggen hoe waterbeheersvraagstukken worden gekenmerkt door diverse
belangen en actoren, en machtsrelaties in de samenleving.
Waterbeheersvraagstukken zijn complex vanwege de verschillende belangen en actoren die
betrokken zijn, evenals de machtsrelaties die hierbij een rol spelen. Het is belangrijk om hierbij een
inclusieve en participatieve aanpak te hanteren om tot een gezamenlijke oplossing te komen.
