Hoofdstuk 2
Van Barmhartigheid tot empowerment – Maatschappelijk werk door de eeuwen heen.
- Maatschappelijk werk bestaat nu zo ongeveer 100 jaar.
2.1 Maatschappelijk werk als armenzorg.
Heilige Geestbanken en Gasthuizen.
Bij de broodbank te Haarlem, werd brood uitgedeeld aan de armen. De broodbank = nu voedselbank.
Alleen de geregistreerde armen mochten hier naar toe. Dit moest je aankunnen tonen.
Broodbanken werken vanaf 1200 als een nieuwe activiteit gezien om iets voor de armen te doen. De tafels
waren aan de Heilige Geest gewijd omdat die als bron van de liefdadigheid werd beschouwd. De gelovigen
konden hier hun voor de armen bestemde gaven als voedsel, kleding en schoeisel afgeven. De opbrengsten
waren deels bestemd voor de armen en deels voor het opdragen van missen voor het zielenheil van de
schenker. Het begin van de hulpverlening zoals die nu is, is begonnen met de Middeleeuwse armenzorg. De
tekst uit Mattheüs 25: 31-40 ₁ was hiervoor de inspiratiebron. Het motief om te helpen komt vanuit de
christelijke plicht om de ander te helpen in nood, maar ook werd de zorg ingegeven door de angst voor sociale
inspanningen.
₁. ‘Wanneer de Mensenzoon komt, omstraald door luister en in gezelschap van alle engelen, zal hij plaatsnemen op zijn
glorijke troon. Dan zullen alle volken voor hem worden samengebracht en zal hij de mensen van elkaar scheiden zoals een
herder de schapen van de bokken scheidt: de schapen zal hij rechts van zich plaatsen, de bokken links. Dan zal de koning
tegen de groep rechts van zich zeggen: “Jullie zijn door mijn Vader gezegend, kom en neem deel aan het koninkrijk dat al
sinds de grondvesting van de wereld voor jullie bestemd is. Want ik had honger en jullie gaven mij te eten, ik had dorst en
jullie gaven mij te drinken. Ik was een vreemdeling, en jullie namen mij op, ik was naakt, en jullie kleedden mij. Ik was ziek
en jullie bezochten mij, ik zat gevangen en jullie kwamen naar mij toe”. Dan zullen de rechtvaardigen hem antwoorden:
“Heer, wanneer hebben wij u hongerig gezien en te eten gegeven, of dorstig en u te drinken gegeven? Wanneer hebben
wij u als vreemdeling gezien en opgenomen, u naakt gezien en gekleed? Wanneer hebben wij gezien dat u ziek was of in
de gevangenis zat en zijn we naar u toe gekomen?”En de koning zal hun antwoorden: Ïk verzeker jullie: alles wat jullie
gedaan hebben voor een van de onaanzienlijksten van mijn broeders of zusters, dat hebben jullie voor mij gedaan.” ‘
De bovengenoemde barmhartigheden staan in een kunstwerk van Caravaggio;
- Abram de Swaan, 1942; Is een Nederlandse socioloog. Hij zei; het probleem
van armen mensen is in leven te blijven en het probleem van rijken zijn
de armen.
Armenzorg een rationele visie.
- Sociale actieprobleem: bezitters van eigendommen hebben last, maar ook
profijt van armen bezitlozen. Armen bezorgen overlast door ziekte
(epidemieën), roof, diefstal en plundering, maar zijn ook potentiële
arbeiders. Dus armenzorg door voedsel, verzorging en onderdak. “eigen
armen” eerst. Identificatieprocessen.
- Door de verstedelijking trokken steeds meer armen naar de stad, en
trokken steeds meer armen naar de stad, en trokken de ‘armen weg uit
de dorpen. Ontstaan van broodbanken en armenhuizen.
- In 1517 was de reformatie van de katholieke kerk.
- In de middeleeuwen was iemand arm omdat hij arm was, zo had god dat
gewild. En bij de verlichting (hangt samen met de Franse revolutie) ging
men meer na denken. Mensen vormen door cultuur en wetenschap ect.
“Wilhelm von Humbold 1767 – 1835.
2.2 Van Armenwet tot Bijstandswet
In de loop van de tijd kwamen er steeds meer nationale wetten en regelingen, ook is er een begin gemaakt
met de invoering van het metrieke stelsel.
Er is een levendige discussie over de armenzorg:
- Men vindt dat armen te royaal bedeeld worden.
- De roep om tot nationale wetgeving te komen wordt steeds luider. Deze wetten zouden een eind
moeten maken aan de versnipperde armenzorg.
Van Barmhartigheid tot empowerment – Maatschappelijk werk door de eeuwen heen.
- Maatschappelijk werk bestaat nu zo ongeveer 100 jaar.
2.1 Maatschappelijk werk als armenzorg.
Heilige Geestbanken en Gasthuizen.
Bij de broodbank te Haarlem, werd brood uitgedeeld aan de armen. De broodbank = nu voedselbank.
Alleen de geregistreerde armen mochten hier naar toe. Dit moest je aankunnen tonen.
Broodbanken werken vanaf 1200 als een nieuwe activiteit gezien om iets voor de armen te doen. De tafels
waren aan de Heilige Geest gewijd omdat die als bron van de liefdadigheid werd beschouwd. De gelovigen
konden hier hun voor de armen bestemde gaven als voedsel, kleding en schoeisel afgeven. De opbrengsten
waren deels bestemd voor de armen en deels voor het opdragen van missen voor het zielenheil van de
schenker. Het begin van de hulpverlening zoals die nu is, is begonnen met de Middeleeuwse armenzorg. De
tekst uit Mattheüs 25: 31-40 ₁ was hiervoor de inspiratiebron. Het motief om te helpen komt vanuit de
christelijke plicht om de ander te helpen in nood, maar ook werd de zorg ingegeven door de angst voor sociale
inspanningen.
₁. ‘Wanneer de Mensenzoon komt, omstraald door luister en in gezelschap van alle engelen, zal hij plaatsnemen op zijn
glorijke troon. Dan zullen alle volken voor hem worden samengebracht en zal hij de mensen van elkaar scheiden zoals een
herder de schapen van de bokken scheidt: de schapen zal hij rechts van zich plaatsen, de bokken links. Dan zal de koning
tegen de groep rechts van zich zeggen: “Jullie zijn door mijn Vader gezegend, kom en neem deel aan het koninkrijk dat al
sinds de grondvesting van de wereld voor jullie bestemd is. Want ik had honger en jullie gaven mij te eten, ik had dorst en
jullie gaven mij te drinken. Ik was een vreemdeling, en jullie namen mij op, ik was naakt, en jullie kleedden mij. Ik was ziek
en jullie bezochten mij, ik zat gevangen en jullie kwamen naar mij toe”. Dan zullen de rechtvaardigen hem antwoorden:
“Heer, wanneer hebben wij u hongerig gezien en te eten gegeven, of dorstig en u te drinken gegeven? Wanneer hebben
wij u als vreemdeling gezien en opgenomen, u naakt gezien en gekleed? Wanneer hebben wij gezien dat u ziek was of in
de gevangenis zat en zijn we naar u toe gekomen?”En de koning zal hun antwoorden: Ïk verzeker jullie: alles wat jullie
gedaan hebben voor een van de onaanzienlijksten van mijn broeders of zusters, dat hebben jullie voor mij gedaan.” ‘
De bovengenoemde barmhartigheden staan in een kunstwerk van Caravaggio;
- Abram de Swaan, 1942; Is een Nederlandse socioloog. Hij zei; het probleem
van armen mensen is in leven te blijven en het probleem van rijken zijn
de armen.
Armenzorg een rationele visie.
- Sociale actieprobleem: bezitters van eigendommen hebben last, maar ook
profijt van armen bezitlozen. Armen bezorgen overlast door ziekte
(epidemieën), roof, diefstal en plundering, maar zijn ook potentiële
arbeiders. Dus armenzorg door voedsel, verzorging en onderdak. “eigen
armen” eerst. Identificatieprocessen.
- Door de verstedelijking trokken steeds meer armen naar de stad, en
trokken steeds meer armen naar de stad, en trokken de ‘armen weg uit
de dorpen. Ontstaan van broodbanken en armenhuizen.
- In 1517 was de reformatie van de katholieke kerk.
- In de middeleeuwen was iemand arm omdat hij arm was, zo had god dat
gewild. En bij de verlichting (hangt samen met de Franse revolutie) ging
men meer na denken. Mensen vormen door cultuur en wetenschap ect.
“Wilhelm von Humbold 1767 – 1835.
2.2 Van Armenwet tot Bijstandswet
In de loop van de tijd kwamen er steeds meer nationale wetten en regelingen, ook is er een begin gemaakt
met de invoering van het metrieke stelsel.
Er is een levendige discussie over de armenzorg:
- Men vindt dat armen te royaal bedeeld worden.
- De roep om tot nationale wetgeving te komen wordt steeds luider. Deze wetten zouden een eind
moeten maken aan de versnipperde armenzorg.
