H2 Biopsychologie, neurowetenschappen en de menselijke aard
2.1 Wat is het verband tussen genen en gedrag?
Biopsychologie is een specialisme binnen de psychologie dat de interactie tussen biologie,
gedrag en omgeving bestudeert. Evolutie is het geleidelijke proces van biologische
verandering van een soort doordat die zich succesvol aanpast aan zijn omgeving. Charles
Darwin kwam op het idee van evolutie doordat hij vele gelijkenissen zag tussen allerlei
planten en dieren en besloot te onderzoeken of dit ook voor mensen zou gelden. Hij ging
hiermee in tegen het creationisme: de religieus geïnspireerde opvatting dat het universum en
al het leven op aarde hun ontstaan te danken hebben aan een bijzondere, goddelijke
scheppingsdaad. Natuurlijke selectie is de drijvende kracht achter de evolutie, waardoor de
omgeving de best aangepaste organismen ‘selecteert’. De organismen die het best in hun
leefomgeving passen, overleven. Via natuurlijke selectie verandert een soort organisme
geleidelijk als deze zich steeds weer aan de veranderende eisen van de omgeving aanpast.
Genen coderen moleculaire informatie die kan worden omgezet in fysieke kenmerken.
Genotype is het genetische patroon waarin je van alle andere mensen op aarde verschilt, het
zijn kenmerken van een organisme zoals die genetisch zijn vastgelegd. Het fenotype zijn de
daaruit voorkomende eigenschappen, de waarneembare fysieke kenmerken van een
organisme. Maar niet alleen de zichtbare kenmerken, ook de verborgen biologische
kenmerken zoals de chemie en bedrading van je hersenen maar ook gedrag. Niet alleen het
genetisch patroon bepaald de uiteindelijke lichamelijke kenmerken, maar ook de omgeving
(voeding, ziekte, stress). Bijvoorbeeld slechte prenatale zorg die een geboortedefect als
gevolg heeft. Elke cel in het lichaam bevat een volledige verzameling biologische instructies
voor het opbouwen van het organisme, genomen genoemd. Een genoom is een cel in het
lichaam die één complete set chromosomen (23 paar) bevat. Een chromosoom is een lange,
dunne en spiraalvormige draad waarlangs de genen zijn gerangschikt als de kralen van een
ketting. Chromosomen bestaan voornamelijk uit DNA. DNA (desoxyribonucleïnezuur) is een
lang, complex molecuul dat informatie bevat over alle genetische eigenschappen. Genen zijn
stukjes van een chromosoom waarin de codes voor de erfelijke lichamelijk en psychische
eigenschappen van een organisme zijn opgeslagen. Ze vormen de functionele elementen van
een chromosoom. Elk gen, dat is gecodeerd in korte segmenten van DNA, draagt bij aan de
werking van een organisme door voor één enkel eiwit te coderen. Die eiwitten dienen
vervolgens als bouwstenen voor het fenotype en reguleren de interne werking van het
lichaam. Genen bestaan uit nog kleinere moleculaire eenheden, nucleotiden. De genetische
code bestaat uit slechts 4 nucleotiden, waardoor sommige genen soms wel uit honderden
nucleotiden bestaan, waarvan elke combinatie een bepaald eiwit specificeert.
Geslachtschromosoom is een chromosoom dat onze lichamelijke geslachtskenmerken
bepaald. Vrouwen hebben 2 X-chromosomen en mannen een X- en een Y-chromosoom. Het
chromosoom afkomstig van de vader, een X- of een Y-chromosoom, bepaalt dus het geslacht
van het kind. Autosomen zijn alle chromosomen die geen geslachtschromosoom is, dus een
chromosoom uit de 22 paar andere chromosomen.
2.2. Hoe is de interne communicatie van het lichaam geregeld?
De twee interne signaalsystemen, het zenuwstelsel en het endocriene stelsel, gebruiken beide
chemische boodschappers om met doelen in het gehele lichaam te communiceren
Bijvoorbeeld in een noodsituatie komt het eerst het snel reagerende zenuwstelsel je te hulp,
het geleidt impulsen waardoor je hartslag wordt versneld en je spieren zich spannen voor
actie. Het hormoonstelsel, dat trager werkt, stuurt vervolgsignalen waardoor de reactie die
2.1 Wat is het verband tussen genen en gedrag?
Biopsychologie is een specialisme binnen de psychologie dat de interactie tussen biologie,
gedrag en omgeving bestudeert. Evolutie is het geleidelijke proces van biologische
verandering van een soort doordat die zich succesvol aanpast aan zijn omgeving. Charles
Darwin kwam op het idee van evolutie doordat hij vele gelijkenissen zag tussen allerlei
planten en dieren en besloot te onderzoeken of dit ook voor mensen zou gelden. Hij ging
hiermee in tegen het creationisme: de religieus geïnspireerde opvatting dat het universum en
al het leven op aarde hun ontstaan te danken hebben aan een bijzondere, goddelijke
scheppingsdaad. Natuurlijke selectie is de drijvende kracht achter de evolutie, waardoor de
omgeving de best aangepaste organismen ‘selecteert’. De organismen die het best in hun
leefomgeving passen, overleven. Via natuurlijke selectie verandert een soort organisme
geleidelijk als deze zich steeds weer aan de veranderende eisen van de omgeving aanpast.
Genen coderen moleculaire informatie die kan worden omgezet in fysieke kenmerken.
Genotype is het genetische patroon waarin je van alle andere mensen op aarde verschilt, het
zijn kenmerken van een organisme zoals die genetisch zijn vastgelegd. Het fenotype zijn de
daaruit voorkomende eigenschappen, de waarneembare fysieke kenmerken van een
organisme. Maar niet alleen de zichtbare kenmerken, ook de verborgen biologische
kenmerken zoals de chemie en bedrading van je hersenen maar ook gedrag. Niet alleen het
genetisch patroon bepaald de uiteindelijke lichamelijke kenmerken, maar ook de omgeving
(voeding, ziekte, stress). Bijvoorbeeld slechte prenatale zorg die een geboortedefect als
gevolg heeft. Elke cel in het lichaam bevat een volledige verzameling biologische instructies
voor het opbouwen van het organisme, genomen genoemd. Een genoom is een cel in het
lichaam die één complete set chromosomen (23 paar) bevat. Een chromosoom is een lange,
dunne en spiraalvormige draad waarlangs de genen zijn gerangschikt als de kralen van een
ketting. Chromosomen bestaan voornamelijk uit DNA. DNA (desoxyribonucleïnezuur) is een
lang, complex molecuul dat informatie bevat over alle genetische eigenschappen. Genen zijn
stukjes van een chromosoom waarin de codes voor de erfelijke lichamelijk en psychische
eigenschappen van een organisme zijn opgeslagen. Ze vormen de functionele elementen van
een chromosoom. Elk gen, dat is gecodeerd in korte segmenten van DNA, draagt bij aan de
werking van een organisme door voor één enkel eiwit te coderen. Die eiwitten dienen
vervolgens als bouwstenen voor het fenotype en reguleren de interne werking van het
lichaam. Genen bestaan uit nog kleinere moleculaire eenheden, nucleotiden. De genetische
code bestaat uit slechts 4 nucleotiden, waardoor sommige genen soms wel uit honderden
nucleotiden bestaan, waarvan elke combinatie een bepaald eiwit specificeert.
Geslachtschromosoom is een chromosoom dat onze lichamelijke geslachtskenmerken
bepaald. Vrouwen hebben 2 X-chromosomen en mannen een X- en een Y-chromosoom. Het
chromosoom afkomstig van de vader, een X- of een Y-chromosoom, bepaalt dus het geslacht
van het kind. Autosomen zijn alle chromosomen die geen geslachtschromosoom is, dus een
chromosoom uit de 22 paar andere chromosomen.
2.2. Hoe is de interne communicatie van het lichaam geregeld?
De twee interne signaalsystemen, het zenuwstelsel en het endocriene stelsel, gebruiken beide
chemische boodschappers om met doelen in het gehele lichaam te communiceren
Bijvoorbeeld in een noodsituatie komt het eerst het snel reagerende zenuwstelsel je te hulp,
het geleidt impulsen waardoor je hartslag wordt versneld en je spieren zich spannen voor
actie. Het hormoonstelsel, dat trager werkt, stuurt vervolgsignalen waardoor de reactie die
