H11: Regeling intern milieu
Paragraaf 1: Het interne milieu
Regeling van het interne milieu
Het normale lichaamstemperatuur is 37*C, dit is de norm. Een regelkring voorkomt
grote afwijkingen, hierbij is sprake van homeostase (het in
stand houden van het dynamisch evenwicht).
Regelkringen bestaan uit receptoren (een zintuig die een
waarde in het lichaam meet) en effectoren (klier of spier).
Zie afbeelding 11.1. De receptor is een temperatuur
zintuig, als het temperatuur afwijkt van de norm, stuurt het
regelcentrum info naar de effectoren die de afwijkingen
kunnen corrigeren. Het temperatuurcentrum bewaakt de
norm en stuurt de effectoren aan.
Regelkring van temperatuur
De kerntemperatuur is het temperatuur in het centrale deel van je lichaam, waar de
vitale organen (hart, longen, lever, hersenen) liggen. Een lagere temperatuur zorgt
voor een tragere reactiesnelheid en bij een hogere temperatuur beschadigen
eiwitten waardoor ze niet meer werken.
De hypothalamus (onderdeel van de hersenen) bevat receptoren die de
kerntemperatuur registreren, het bevat ook de norm en het regelcentrum van de
kerntemperatuur.
De schiltemperatuur is de temp. In de buitenste lagen van het lichaam, het varieert
met de temp. van de omgeving. Die receptoren liggen in de huid- en skeletspieren.
Het zijn koude- en warme receptoren. Bij de regeling zijn meerdere hersencentra
betrokken. Je spreekt van onderkoeling als je een lichaamstemperatuur lager dan
36*C hebt.
Als het regelcentrum in de hypothalamus een dalende kerntemperatuur registreert
gaan er signalen naar de effectoren van de kern en schil om warmteproductie op te
voeren: 1. Je rilt 2. Kringspieren in slagadertjes naar de huid en spieren vernauwen.
Koorts
Je spreekt van koorts bij een lichaamstemperatuur boven de 38*C, bij koorts
verhoogt de hypothalamus de norm waardoor effectoren aan de slag gaan alsof er
onderkoeling dreigt. Een hogere lichaamstemperatuur stimuleert de productie en
afgifte van afweerstoffen. Verhoging van de norm voor de kerntemperatuur vindt
plaats onder invloed van cytokine
1
, paragraaf 2: Processen in de lever
Bouw en doorbloeding van de lever
In je lever vinden zo'n 600 verschillende processen plaats (koolhydraat-, vet-,
eiwitstofwisseling etc.) bij de meeste processen ontstaat veel warmte. Vanuit de
leverslagader komt er 0,3 mL bloed binnen en via de poortader 1,0 L.
De poortader: voert bloed aan uit alvleesklier, milt, maag en darmkanaal. Bevat
verteringsproducten.
Leverslagader: O2-rijk bloed vanuit aorta.
In de lever lobjes (bouwstenen lever) bevinden zich
sinusoiden (special bloedruimten).
1. Hier komt bloed uit de leverslagader en
poortader samen
2. rode bloedcellen blijven in de haarvaten, het
bloedplasma in de haarvaten komt in contact
met de levercellen
3. nemen stoffen uit het bloed op en zetten die om
4. bewerkte bloed en verlaat leverlobje via adertje
5. via de leverader naar onderste holle ader
6. galkanalen voeren de door levercellen geproduceerde gal via galgang naar
galbuis →mondt uit in de twaalfvingerige darm en de galblaas. Zie afbeelding
11.2.
Koolhydraatstofwisseling en de lever
Na een maaltijd stijgt de glucoseconcentratie, allerlei
cellen nemen onder invloed van insuline glucose op
waardoor de glucoseconcentratie weer daalt. Insuline
stimuleert glycogenese. Als eenmaal de voorraad
glycogeen is aangevuld zetten de cellen de extra
glucose om in vetten. Zie voorbeeld 1. Als de voorraden
in de lever opraken maken de levercellen ook glucose uit aminozuren en vetten:
gluconeogenese.
Vetstofwisseling en de lever
Vetzuren kunnen dienen als brandstof en als bouwstof (voor bijv. Celmembranen).
De lever bouwt ongeschikte vetzuren om tot geschikte. Essentiële vetzuren kan je
alleen met voedsel binnen krijgen. Cholesterol is nodig voor de stabiliteit van
celmembranen en als grondstof voor hormonen (bijv. Oestrogeen en testosteron).
2
Paragraaf 1: Het interne milieu
Regeling van het interne milieu
Het normale lichaamstemperatuur is 37*C, dit is de norm. Een regelkring voorkomt
grote afwijkingen, hierbij is sprake van homeostase (het in
stand houden van het dynamisch evenwicht).
Regelkringen bestaan uit receptoren (een zintuig die een
waarde in het lichaam meet) en effectoren (klier of spier).
Zie afbeelding 11.1. De receptor is een temperatuur
zintuig, als het temperatuur afwijkt van de norm, stuurt het
regelcentrum info naar de effectoren die de afwijkingen
kunnen corrigeren. Het temperatuurcentrum bewaakt de
norm en stuurt de effectoren aan.
Regelkring van temperatuur
De kerntemperatuur is het temperatuur in het centrale deel van je lichaam, waar de
vitale organen (hart, longen, lever, hersenen) liggen. Een lagere temperatuur zorgt
voor een tragere reactiesnelheid en bij een hogere temperatuur beschadigen
eiwitten waardoor ze niet meer werken.
De hypothalamus (onderdeel van de hersenen) bevat receptoren die de
kerntemperatuur registreren, het bevat ook de norm en het regelcentrum van de
kerntemperatuur.
De schiltemperatuur is de temp. In de buitenste lagen van het lichaam, het varieert
met de temp. van de omgeving. Die receptoren liggen in de huid- en skeletspieren.
Het zijn koude- en warme receptoren. Bij de regeling zijn meerdere hersencentra
betrokken. Je spreekt van onderkoeling als je een lichaamstemperatuur lager dan
36*C hebt.
Als het regelcentrum in de hypothalamus een dalende kerntemperatuur registreert
gaan er signalen naar de effectoren van de kern en schil om warmteproductie op te
voeren: 1. Je rilt 2. Kringspieren in slagadertjes naar de huid en spieren vernauwen.
Koorts
Je spreekt van koorts bij een lichaamstemperatuur boven de 38*C, bij koorts
verhoogt de hypothalamus de norm waardoor effectoren aan de slag gaan alsof er
onderkoeling dreigt. Een hogere lichaamstemperatuur stimuleert de productie en
afgifte van afweerstoffen. Verhoging van de norm voor de kerntemperatuur vindt
plaats onder invloed van cytokine
1
, paragraaf 2: Processen in de lever
Bouw en doorbloeding van de lever
In je lever vinden zo'n 600 verschillende processen plaats (koolhydraat-, vet-,
eiwitstofwisseling etc.) bij de meeste processen ontstaat veel warmte. Vanuit de
leverslagader komt er 0,3 mL bloed binnen en via de poortader 1,0 L.
De poortader: voert bloed aan uit alvleesklier, milt, maag en darmkanaal. Bevat
verteringsproducten.
Leverslagader: O2-rijk bloed vanuit aorta.
In de lever lobjes (bouwstenen lever) bevinden zich
sinusoiden (special bloedruimten).
1. Hier komt bloed uit de leverslagader en
poortader samen
2. rode bloedcellen blijven in de haarvaten, het
bloedplasma in de haarvaten komt in contact
met de levercellen
3. nemen stoffen uit het bloed op en zetten die om
4. bewerkte bloed en verlaat leverlobje via adertje
5. via de leverader naar onderste holle ader
6. galkanalen voeren de door levercellen geproduceerde gal via galgang naar
galbuis →mondt uit in de twaalfvingerige darm en de galblaas. Zie afbeelding
11.2.
Koolhydraatstofwisseling en de lever
Na een maaltijd stijgt de glucoseconcentratie, allerlei
cellen nemen onder invloed van insuline glucose op
waardoor de glucoseconcentratie weer daalt. Insuline
stimuleert glycogenese. Als eenmaal de voorraad
glycogeen is aangevuld zetten de cellen de extra
glucose om in vetten. Zie voorbeeld 1. Als de voorraden
in de lever opraken maken de levercellen ook glucose uit aminozuren en vetten:
gluconeogenese.
Vetstofwisseling en de lever
Vetzuren kunnen dienen als brandstof en als bouwstof (voor bijv. Celmembranen).
De lever bouwt ongeschikte vetzuren om tot geschikte. Essentiële vetzuren kan je
alleen met voedsel binnen krijgen. Cholesterol is nodig voor de stabiliteit van
celmembranen en als grondstof voor hormonen (bijv. Oestrogeen en testosteron).
2
