PREVENTIE & BESTRAFFING VAN CRIMINALITEIT
SAMENVATTING ARTIKELEN
, Overzicht van het vak:
HC 1: Van resocialistie tot veiligheidssamenleving
Hierin wordt een basis gelegd door ontwikkelingen met belangrijkste kantelpunt van
resocialisatie naar veiligheidssamenleving. Na WOII veel resocialisatie. In jaren 70
kwam meer preventie en veel zwaarder bestraffen.
HC 2: Straffen en wat werkt?
Richten op straffen. Vanuit historisch perspectief. Verschillende strafdoelen en kijken
naar wat werkt en wat doelstellingen zijn.
HC 3: De nieuwe penologie?
Vanuit idee van What Works -> beginselen combineren met risicoanalyses samen met
sociale verklaringen. Risico en behoefte hebben elkaar nodig. Komt voor in de nieuwe
penologie. Ook hier preventie.
HC 4: De gevangenis
Focus op gevangenis en ontwikkeling door de jaren heen. Als experiment,
panopticum, herstelrechtelijke alternatieven, etc.
HC 5: De openbare ruimte
Openbare ruimte analyseren. Gebruik maken van architectuur van gevangenis en
openbare ruimte.
HC 6: Predictive policing
Begin van een nieuwe shift -> eerst risico naar preventie, nu van preventie naar
predicting.
Rode lijn door het vak:
- 1970/80 als een kantelpunt
o De gevangenis
o De openbare ruimte
o De penologie
o Preventie
- Sociaal-politieke contex van veiligheid -> elke week naar voren gekomen.
Veiligheid, preventie, etc. is niet vanzelfsprekend maar afhankelijk van sociaal-
politieke context.
- Kritische blik
o Etnisch profileren
o Privacy
o Wat werkt?
, WEEK 1 | De veiligheidsmaatschappij: het einde van de resocialisatie?
De overgang van resocialisatie naar de veiligheidsmaatschappij.
-1950-1970/80: Penal welfare state (welvaartsmaatschappij)
Oorzaken van criminaliteit: sociale omgeving en maatschappelijke kansen
(gebrek aan maatschappelijke gelijkheid). De staat is hier verantwoordelijk
voor.
Straffen is gericht op corrigeren van afwijkend gedrag -> doel is resocialisatie.
Er is een grote rol voor experts en de dader staat centraal.
-1970-1980: verandering in perceptie van veiligheid en maatregelen
+ 1970/80: VS en VK
+ 1990: NL
Twee kritiekpunten: systeem werkt niet wat het is niet rechtvaardig en het
werkt niet omdat het te ‘soft’ is. Deze kritiek wint + stijgende misdaadcijfers
(zie deze tekst).
Geloof in penal welfarism verdwijnt. Veiligheidsmaatschappij wordt gewild ->
mensen willen zekerheid en controle.
-Post-1980: Veiligheidsmaatschappij/ risk society
Er is een opkomst van High Crime Societies: het idee dat criminaliteit een
onderdeel is van de samenleving. We kunnen het controleren en daarna
voorkomen. [Calculeren, voorspellen en preventief ingrijpen.] Er wordt een
groter gevoel van zekerheid en controle gewild en dat vertaalt zich in twee
ontwikkelingen:
1. Harder straffen. Van nadruk resocialisatie naar vergelding. In plaats van
de dader staan slachtoffers en staat de samenleving centraal.
2. Preventief optreden tegen criminaliteit. Door responsabilisering: nadruk
op voorkomen van criminaliteit. Er is een bredere trend van
individualisering en terugtrekkende overheid -> public-private partnerships
(bedrijven).
Dus:
Van resocialisatie in de penal welfarism
Van Criminaliteit als sociaal vraagstuk -> Criminaliteit alledaagse realiteit
Van Dader staat centraal -> Nadruk op straffen
Van Staat als verantwoordelijk -> Responsabilisering van burgers en private sector
Van Kennisproductie door experts -> Kennisproductie door politie en justitie.
THE CULTURE OF HIGH CRIME SOCIETIES: SOME PRECONDITIONS OF RECENT
‘LAW AND ORDER’ POLICIES
Garland, D. (2000). ‘The culture of high crime societies’: some preconditions of recent
‘law and order’ policies. In: The British Journal of Criminology (40), 347-375.
Leeswijzer: Garland legt uit hoe het beleid gericht op penal-welfare na de jaren 70 een
omslag kent naar een preventive and punitive turn. Dit beleid is meer gericht op het
voorkomen van criminaliteit en het zwaarder straffen. Garland gaat in op wat dit betekent en
welke politieke en sociale veranderingen hieraan ten grondslag liggen.
, Volgens Garland wordt misdaad op de volgende twee manieren bestreden:
1. Adaptieve strategie die de nadruk legt op preventie en samenwerking en het vergroten
van misdaadbewustzijn.
2. Soevereine-staat strategie die de nadruk legt op meer controle en expressieve
bestraffing en toename van gebruik van gevangenisstraf.
→ deze strategieën ontstonden als reactie op het feit dat de misdaadcijfers erg hoog waren,
dit als een normaal verschijnsel werd beschouwd en de overheid op zichzelf er weinig
(meer) aan kon doen.
Dit leidde ook tot de verschuiving van aandacht voor oorzaken van misdaad naar aandacht
voor de gevolgen ervan. Daarnaast was niet langer alleen de overheid verantwoordelijk voor
bestrijding, maar werd er ruimte gemaakt voor proactieve preventie in de samenleving. Ook
resulteerde dit in expressieve en intensieve vormen van politietoezicht en bestraffing.
Ontwikkeling van straf
Het strafrecht kent een punitieve ontwikkeling waarbij de focus komt te liggen op ‘Law and
order’. Deze strategie kan enerzijds worden beschouwd als een symbolisch gebaar van
soevereine macht, heerschappij en geruststelling van het volk. Anderzijds is deze aanpak
populistisch en gepolitiseerd waarbij het strafideaal is dat het publiek wordt beschermd en
dat de gevoelens van de maatschappij tot uitdrukking komen. → Publieke opinie krijgt
voorrang op de opvattingen van strafrechtdeskundigen en professionele elites.
Daarnaast ontstaat er meer aandacht voor slachtoffers en wordt de ernst van de
gevolgen voor slachtoffers steeds meer benadrukt. Het slachtoffer wordt niet alleen als
individu meer belicht maar dient ook als middel voor het slachtofferbewustzijn. Dit houdt in
dat de bevolking bewust wordt gemaakt van het feit dat het ook hen kan overkomen.
Na WOII had de professionele middenklasse (welzijnsprofessionals zoals psychologen en
onderwijzers) meer status en politieke invloed in de verzorgingsstaat en was er een grote
sociale afstand tussen deze klasse en criminaliteit, hier kwam in de jaren ’70 echter
verandering in. Het strafrechtelijk welzijn waar deze klasse voor werkte raakte op de
achtergrond, waarvoor Garland 2 mogelijke redenen noemt
- De prof. elites zijn meer waarde gaan hechten aan publieke opinie in
beleidsvorming
- Ze zijn zelf anders gaan denken over criminaliteit (meer bestraffende reacties
ipv strafrechtelijk welzijn)
Deze veranderde visie op misdaad is ontstaan doordat criminaliteit steeds meer invloed op
de hele maatschappij, en dus niet alleen meer op de armen, en dat ook de afstand tussen
deze professionele middenklasse en de criminaliteit kleiner werd. Angst voor misdaad werd
een vast onderdeel van het dagelijks bestaan.
Deze nieuwe zorgen van de middenklasse over misdaad werden in belangrijke mate
beïnvloed door drie sociale ontwikkelingen die zich in dezelfde periode voltrokken:
1. De veranderde organisatie en leefstijl van middenklasse gezinnen:
Vrouwen gingen steeds meer werken; er werd verder weg gewerkt; er ontstonden
complexere thuissituaties door bijv. echtscheidingen maar ook twee werkende
ouders. Al met al: het leven werd complexer. à de kans op slachtofferschap werd
vergroot door afwezigheid van personen in het huis, de toenemende hoeveelheid
luxe goederen en auto’s
2. Minimale bestraffing en summiere handhaving van kleine criminaliteit
SAMENVATTING ARTIKELEN
, Overzicht van het vak:
HC 1: Van resocialistie tot veiligheidssamenleving
Hierin wordt een basis gelegd door ontwikkelingen met belangrijkste kantelpunt van
resocialisatie naar veiligheidssamenleving. Na WOII veel resocialisatie. In jaren 70
kwam meer preventie en veel zwaarder bestraffen.
HC 2: Straffen en wat werkt?
Richten op straffen. Vanuit historisch perspectief. Verschillende strafdoelen en kijken
naar wat werkt en wat doelstellingen zijn.
HC 3: De nieuwe penologie?
Vanuit idee van What Works -> beginselen combineren met risicoanalyses samen met
sociale verklaringen. Risico en behoefte hebben elkaar nodig. Komt voor in de nieuwe
penologie. Ook hier preventie.
HC 4: De gevangenis
Focus op gevangenis en ontwikkeling door de jaren heen. Als experiment,
panopticum, herstelrechtelijke alternatieven, etc.
HC 5: De openbare ruimte
Openbare ruimte analyseren. Gebruik maken van architectuur van gevangenis en
openbare ruimte.
HC 6: Predictive policing
Begin van een nieuwe shift -> eerst risico naar preventie, nu van preventie naar
predicting.
Rode lijn door het vak:
- 1970/80 als een kantelpunt
o De gevangenis
o De openbare ruimte
o De penologie
o Preventie
- Sociaal-politieke contex van veiligheid -> elke week naar voren gekomen.
Veiligheid, preventie, etc. is niet vanzelfsprekend maar afhankelijk van sociaal-
politieke context.
- Kritische blik
o Etnisch profileren
o Privacy
o Wat werkt?
, WEEK 1 | De veiligheidsmaatschappij: het einde van de resocialisatie?
De overgang van resocialisatie naar de veiligheidsmaatschappij.
-1950-1970/80: Penal welfare state (welvaartsmaatschappij)
Oorzaken van criminaliteit: sociale omgeving en maatschappelijke kansen
(gebrek aan maatschappelijke gelijkheid). De staat is hier verantwoordelijk
voor.
Straffen is gericht op corrigeren van afwijkend gedrag -> doel is resocialisatie.
Er is een grote rol voor experts en de dader staat centraal.
-1970-1980: verandering in perceptie van veiligheid en maatregelen
+ 1970/80: VS en VK
+ 1990: NL
Twee kritiekpunten: systeem werkt niet wat het is niet rechtvaardig en het
werkt niet omdat het te ‘soft’ is. Deze kritiek wint + stijgende misdaadcijfers
(zie deze tekst).
Geloof in penal welfarism verdwijnt. Veiligheidsmaatschappij wordt gewild ->
mensen willen zekerheid en controle.
-Post-1980: Veiligheidsmaatschappij/ risk society
Er is een opkomst van High Crime Societies: het idee dat criminaliteit een
onderdeel is van de samenleving. We kunnen het controleren en daarna
voorkomen. [Calculeren, voorspellen en preventief ingrijpen.] Er wordt een
groter gevoel van zekerheid en controle gewild en dat vertaalt zich in twee
ontwikkelingen:
1. Harder straffen. Van nadruk resocialisatie naar vergelding. In plaats van
de dader staan slachtoffers en staat de samenleving centraal.
2. Preventief optreden tegen criminaliteit. Door responsabilisering: nadruk
op voorkomen van criminaliteit. Er is een bredere trend van
individualisering en terugtrekkende overheid -> public-private partnerships
(bedrijven).
Dus:
Van resocialisatie in de penal welfarism
Van Criminaliteit als sociaal vraagstuk -> Criminaliteit alledaagse realiteit
Van Dader staat centraal -> Nadruk op straffen
Van Staat als verantwoordelijk -> Responsabilisering van burgers en private sector
Van Kennisproductie door experts -> Kennisproductie door politie en justitie.
THE CULTURE OF HIGH CRIME SOCIETIES: SOME PRECONDITIONS OF RECENT
‘LAW AND ORDER’ POLICIES
Garland, D. (2000). ‘The culture of high crime societies’: some preconditions of recent
‘law and order’ policies. In: The British Journal of Criminology (40), 347-375.
Leeswijzer: Garland legt uit hoe het beleid gericht op penal-welfare na de jaren 70 een
omslag kent naar een preventive and punitive turn. Dit beleid is meer gericht op het
voorkomen van criminaliteit en het zwaarder straffen. Garland gaat in op wat dit betekent en
welke politieke en sociale veranderingen hieraan ten grondslag liggen.
, Volgens Garland wordt misdaad op de volgende twee manieren bestreden:
1. Adaptieve strategie die de nadruk legt op preventie en samenwerking en het vergroten
van misdaadbewustzijn.
2. Soevereine-staat strategie die de nadruk legt op meer controle en expressieve
bestraffing en toename van gebruik van gevangenisstraf.
→ deze strategieën ontstonden als reactie op het feit dat de misdaadcijfers erg hoog waren,
dit als een normaal verschijnsel werd beschouwd en de overheid op zichzelf er weinig
(meer) aan kon doen.
Dit leidde ook tot de verschuiving van aandacht voor oorzaken van misdaad naar aandacht
voor de gevolgen ervan. Daarnaast was niet langer alleen de overheid verantwoordelijk voor
bestrijding, maar werd er ruimte gemaakt voor proactieve preventie in de samenleving. Ook
resulteerde dit in expressieve en intensieve vormen van politietoezicht en bestraffing.
Ontwikkeling van straf
Het strafrecht kent een punitieve ontwikkeling waarbij de focus komt te liggen op ‘Law and
order’. Deze strategie kan enerzijds worden beschouwd als een symbolisch gebaar van
soevereine macht, heerschappij en geruststelling van het volk. Anderzijds is deze aanpak
populistisch en gepolitiseerd waarbij het strafideaal is dat het publiek wordt beschermd en
dat de gevoelens van de maatschappij tot uitdrukking komen. → Publieke opinie krijgt
voorrang op de opvattingen van strafrechtdeskundigen en professionele elites.
Daarnaast ontstaat er meer aandacht voor slachtoffers en wordt de ernst van de
gevolgen voor slachtoffers steeds meer benadrukt. Het slachtoffer wordt niet alleen als
individu meer belicht maar dient ook als middel voor het slachtofferbewustzijn. Dit houdt in
dat de bevolking bewust wordt gemaakt van het feit dat het ook hen kan overkomen.
Na WOII had de professionele middenklasse (welzijnsprofessionals zoals psychologen en
onderwijzers) meer status en politieke invloed in de verzorgingsstaat en was er een grote
sociale afstand tussen deze klasse en criminaliteit, hier kwam in de jaren ’70 echter
verandering in. Het strafrechtelijk welzijn waar deze klasse voor werkte raakte op de
achtergrond, waarvoor Garland 2 mogelijke redenen noemt
- De prof. elites zijn meer waarde gaan hechten aan publieke opinie in
beleidsvorming
- Ze zijn zelf anders gaan denken over criminaliteit (meer bestraffende reacties
ipv strafrechtelijk welzijn)
Deze veranderde visie op misdaad is ontstaan doordat criminaliteit steeds meer invloed op
de hele maatschappij, en dus niet alleen meer op de armen, en dat ook de afstand tussen
deze professionele middenklasse en de criminaliteit kleiner werd. Angst voor misdaad werd
een vast onderdeel van het dagelijks bestaan.
Deze nieuwe zorgen van de middenklasse over misdaad werden in belangrijke mate
beïnvloed door drie sociale ontwikkelingen die zich in dezelfde periode voltrokken:
1. De veranderde organisatie en leefstijl van middenklasse gezinnen:
Vrouwen gingen steeds meer werken; er werd verder weg gewerkt; er ontstonden
complexere thuissituaties door bijv. echtscheidingen maar ook twee werkende
ouders. Al met al: het leven werd complexer. à de kans op slachtofferschap werd
vergroot door afwezigheid van personen in het huis, de toenemende hoeveelheid
luxe goederen en auto’s
2. Minimale bestraffing en summiere handhaving van kleine criminaliteit
