Filosofie, Sociologie voor tentamen Menswetenschappen
3 colleges filosofie
Waarom filosofie?
Filosofie: Liefde voor de wijsheid
Wordt gezien als de basis van wetenschappen
Stelt vragen zoals wat is waarheid? Of wat is goed?
Beperken ons dit kwartiel tot Ethiek, Logica en wetenschapsfilosofie en retorica.
Wat is Ethiek?
Een gedragswetenschap die zich bezighoudt met de reflectie op de moraal.
Ethiek speelt zich af binnen een complex van waarden normen en wettelijke regels. Die in
een bepaalde sociale context van het gedrag reguleren.
Ethische afwegingen kunnen weliswaar individueel en persoonlijk zijn, ze vinden altijd plaats
binnen een sociale context.
Dilemma 1
Stel je voor: Je bent bestuurder van een tram en de rem doet het niet.
In de verte zie je 3 bouwvakkers bezig met het spoor, ze zien je niet aankomen.
Als je doorgaat gaan zij dood. Je hebt een wissel die kan je gebruiken maar daar werkt 1 bouwvakker.
Kies je ervoor om de wissel te gebruiken of niet?
Als je aan de wissel trekt maak je bewust iemand dood.
Tegenargument: Anders maak je er 3 dood in plaats van 1.
2 ethische grondbeginselen
Utilitarisme
Het doel van de handeling staat centraal. Een ethische keuze is een keuze waarbij het grootst
mogelijke geluk wordt gebracht voor het grootst mogelijke aantal mensen.
Deontologie
Niet doel van de handeling staat centraal maar de handeling zelf. Wanneer is een handeling ethisch?
Richtlijn: Handel zoals je zou willen dat alle anderen zouden handelen.
Waarom nadenken over ethiek?
Door etische reflectie kun je komen tot morele richtlijnen, zowel individueel als in een groep.
Morele regels geven orientatiepunten voorafgaand aan handelen en toetsingcriteria achteraf
Ethiek kan je dys dagelijks helpen met maken van keuzes in je persoonlijke leven studie en werk
1