Naam Tim Pokorni
Titel Het wederzijds huwelijksbedrog
Auteur Pieter Langendijk
Jaar eerste uitgave 1714
Jaar gelezen uitgave 2015
Literaire periode Verlichting
Genre Toneelstuk
Informatie over de auteur
Pieter Langendijk, geboren in 1683 in Haarlem en overleden in 1756 in Haarlem, was een
Nederlandse toneelschrijver en dichter. Hij is tevens de bekendste Nederlandse
toneelschrijver uit de 18e eeuw. Rond 1708 volgde Langendijk een opleiding in tekenen en
schilderen. In 1711 verscheen zijn eerste toneelstuk. In 1712 volgde de klucht De zwetser en
zijn derde werk was het blijspel Het wederzijds huwelijksbedrog dat in 1714 in première ging.
Dit werk is zijn bekendste werk geworden. Langendijk schreef later nog meer komedies, die
minder bekend werden. In 1722 werd Langendijk in Haarlem benoemd als patroontekenaar.
Omschrijving literaire periode
De verlichting of Eeuw van de Rede was een stroming onder andere in de literatuur in de 18e
eeuw (1700-1800). Deze periode wordt ook wel gezien als de eeuw van de vooruitgang. In
deze periode was er sprake van een wetenschappelijke revolutie, door de inzet van de rede
(ratio), het menselijk denkvermogen. De Bijbel was niet meer het ijkpunt; er werd rationeel
(met het verstand) nagedacht. Het verstand was belangrijker dan het gevoel. In de tweede
helft van de 17e eeuw ontstond het Frans-classicisme. De Nederlandse literatuur werd door
deze stroming beïnvloed tot ver in de 18e eeuw.
Kenmerken literaire periode in dit boek
Pieter Langendijk schreef zedenkomedies in de traditie van Molière, zoals Het wederzijds
huwelijksbedrog. Een zedenkomedie is een blijspel over de zeden en gewoonten van de
burgerlijke elite. Het wederzijds huwelijksbedrog voldoet ook aan de regels voor de Franse
classicistische toneelstukken. Zo is er sprake van een toneelstuk in vijf bedrijven en van
eenheid van tijd, plaats en handeling. Er zitten ook geen lange monologen in dit verhaal,
zodat het zo echt mogelijk lijkt. Daarnaast zijn er weinig mensen op het toneel, nog minder
die ook spreken. Dit werk voldoet echter niet aan de regel dat de held uit het verhaal een
belangrijk figuur uit de klassieke, Bijbelse of vaderlandse geschiedenis is.
Omschrijving hoofdpersoon
Lodewijk van Kaalenhuizen is de hoofdpersoon.
Lodewijk is een edelman en de minnaar van Charlotte. Lodewijk is geboren in Utrecht en
reist samen met zijn vriend Jan van stad naar stad. Samen verdienen ze hun geld door
middel van kansspelen. Als Lodewijk in Utrecht Charlotte ziet lopen, is hij op slag verliefd en
wil met haar trouwen. Lodewijk is van adel, maar heeft niet veel geld. Hij doet zich bij
Charlotte voor als een rijke Poolse graaf. Hij wil vooral met haar trouwen omdat hij denkt dat
ze veel geld heeft. Lodewijk blijkt uiteindelijk de broer van Sofie te zijn. Aan het uiterlijk en
de leeftijd van de hoofdpersoon wordt in het toneelstuk geen aandacht besteed.
Titel Het wederzijds huwelijksbedrog
Auteur Pieter Langendijk
Jaar eerste uitgave 1714
Jaar gelezen uitgave 2015
Literaire periode Verlichting
Genre Toneelstuk
Informatie over de auteur
Pieter Langendijk, geboren in 1683 in Haarlem en overleden in 1756 in Haarlem, was een
Nederlandse toneelschrijver en dichter. Hij is tevens de bekendste Nederlandse
toneelschrijver uit de 18e eeuw. Rond 1708 volgde Langendijk een opleiding in tekenen en
schilderen. In 1711 verscheen zijn eerste toneelstuk. In 1712 volgde de klucht De zwetser en
zijn derde werk was het blijspel Het wederzijds huwelijksbedrog dat in 1714 in première ging.
Dit werk is zijn bekendste werk geworden. Langendijk schreef later nog meer komedies, die
minder bekend werden. In 1722 werd Langendijk in Haarlem benoemd als patroontekenaar.
Omschrijving literaire periode
De verlichting of Eeuw van de Rede was een stroming onder andere in de literatuur in de 18e
eeuw (1700-1800). Deze periode wordt ook wel gezien als de eeuw van de vooruitgang. In
deze periode was er sprake van een wetenschappelijke revolutie, door de inzet van de rede
(ratio), het menselijk denkvermogen. De Bijbel was niet meer het ijkpunt; er werd rationeel
(met het verstand) nagedacht. Het verstand was belangrijker dan het gevoel. In de tweede
helft van de 17e eeuw ontstond het Frans-classicisme. De Nederlandse literatuur werd door
deze stroming beïnvloed tot ver in de 18e eeuw.
Kenmerken literaire periode in dit boek
Pieter Langendijk schreef zedenkomedies in de traditie van Molière, zoals Het wederzijds
huwelijksbedrog. Een zedenkomedie is een blijspel over de zeden en gewoonten van de
burgerlijke elite. Het wederzijds huwelijksbedrog voldoet ook aan de regels voor de Franse
classicistische toneelstukken. Zo is er sprake van een toneelstuk in vijf bedrijven en van
eenheid van tijd, plaats en handeling. Er zitten ook geen lange monologen in dit verhaal,
zodat het zo echt mogelijk lijkt. Daarnaast zijn er weinig mensen op het toneel, nog minder
die ook spreken. Dit werk voldoet echter niet aan de regel dat de held uit het verhaal een
belangrijk figuur uit de klassieke, Bijbelse of vaderlandse geschiedenis is.
Omschrijving hoofdpersoon
Lodewijk van Kaalenhuizen is de hoofdpersoon.
Lodewijk is een edelman en de minnaar van Charlotte. Lodewijk is geboren in Utrecht en
reist samen met zijn vriend Jan van stad naar stad. Samen verdienen ze hun geld door
middel van kansspelen. Als Lodewijk in Utrecht Charlotte ziet lopen, is hij op slag verliefd en
wil met haar trouwen. Lodewijk is van adel, maar heeft niet veel geld. Hij doet zich bij
Charlotte voor als een rijke Poolse graaf. Hij wil vooral met haar trouwen omdat hij denkt dat
ze veel geld heeft. Lodewijk blijkt uiteindelijk de broer van Sofie te zijn. Aan het uiterlijk en
de leeftijd van de hoofdpersoon wordt in het toneelstuk geen aandacht besteed.
