Hoofdstuk 4 Doelmatig samenwerken en overleggen
4.1 Doelmatige uitvoering van werkzaamheden in groepen
Doelmatige samenwerken kan op grond van twee criteria worden vastgesteld:
1. Productiviteit. Dit is vast te stellen aan de hand van de hoeveelheid en kwaliteit van
het werk dat wordt afgeleverd door het team.
2. Tevredenheid. Dit is vast te stellen aan de hand van de tevredenheid van de
teamleden met elkaar en met de onderlinge samenwerking.
4.2 Procesverliezen in uitvoerende groepen
Procesverliezen; de prestatie van de groep als samenwerkende eenheid is lager dan de
optelsom van de maximale prestaties die de groepsleden afzonderlijk kunnen verrichten.
Dat groepen niet toekomen aan optimale prestaties is toe te schrijven aan drie oorzaken;
coördinatieproblemen, motivatieproblemen en lage prestatienormen.
4.2.1. Coördinatieproblemen
Soms is een goede uitvoering van een taak afhankelijk van de afstemming van de bijdragen
van meerdere teamleden. Wanneer de coördinatie hapert, kunnen er procesverliezen
optreden.
4.2.2. Motivatieproblemen
Lage motivatie tot het leveren van een bijdrage in de groep kan door de volgende factoren
veroorzaakt worden:
• Groepsgrootte. Hoe groter de groep is, hoe minder de eigen prestaties zichtbaar zijn en
hoe minder iemand zich verantwoordelijk voelt voor het geheel (diffusie van
verantwoordelijkheid).
• Aantrekkelijkheid van de taak. Hoe minder aantrekkelijk de taken zijn die in de groep
moeten worden uitgevoerd, hoe groter de kans is op een geringe bijdrage.
• Meeliften (free-riding). Dit is het geval als een groepslid er de kantjes vanaf loopt en andere
groepsleden het werk laat opknappen.
4.2.3. Lage prestatienormen
De hoogte van de bijdragen van de teamleden wordt in sterke mate bepaald door de
prestatienormen die hierover in de groep zijn ontwikkeld.
Lage prestatienormen in een groep kunnen door verschillende factoren tot stand komen:
• Gebrek aan uitdaging. Dit is het geval als het werk saai is en weinig beroep doet op
de vaardigheden van de groepsleden.
• Gebrek aan zeggenschap. Dit is het geval als de groepsleden van bovenaf precies
krijgen voorgeschreven hoe ze hun taken moeten uitvoeren.
• Gebrek aan betrokkenheid. Dit is het geval als ze weinig worden betrokken bij de
planning van het werk en de manier waarop het werk moet worden uitgevoerd.
4.3 Verbeteren van de samenwerking in uitvoerende groepen
• Het verbeteren van de samenstelling van een team,
• Het verbeteren van de planning en organisatie,
• Het verbeteren van de prestatienormen,
• Het verbeteren van de cohesie.
1
4.1 Doelmatige uitvoering van werkzaamheden in groepen
Doelmatige samenwerken kan op grond van twee criteria worden vastgesteld:
1. Productiviteit. Dit is vast te stellen aan de hand van de hoeveelheid en kwaliteit van
het werk dat wordt afgeleverd door het team.
2. Tevredenheid. Dit is vast te stellen aan de hand van de tevredenheid van de
teamleden met elkaar en met de onderlinge samenwerking.
4.2 Procesverliezen in uitvoerende groepen
Procesverliezen; de prestatie van de groep als samenwerkende eenheid is lager dan de
optelsom van de maximale prestaties die de groepsleden afzonderlijk kunnen verrichten.
Dat groepen niet toekomen aan optimale prestaties is toe te schrijven aan drie oorzaken;
coördinatieproblemen, motivatieproblemen en lage prestatienormen.
4.2.1. Coördinatieproblemen
Soms is een goede uitvoering van een taak afhankelijk van de afstemming van de bijdragen
van meerdere teamleden. Wanneer de coördinatie hapert, kunnen er procesverliezen
optreden.
4.2.2. Motivatieproblemen
Lage motivatie tot het leveren van een bijdrage in de groep kan door de volgende factoren
veroorzaakt worden:
• Groepsgrootte. Hoe groter de groep is, hoe minder de eigen prestaties zichtbaar zijn en
hoe minder iemand zich verantwoordelijk voelt voor het geheel (diffusie van
verantwoordelijkheid).
• Aantrekkelijkheid van de taak. Hoe minder aantrekkelijk de taken zijn die in de groep
moeten worden uitgevoerd, hoe groter de kans is op een geringe bijdrage.
• Meeliften (free-riding). Dit is het geval als een groepslid er de kantjes vanaf loopt en andere
groepsleden het werk laat opknappen.
4.2.3. Lage prestatienormen
De hoogte van de bijdragen van de teamleden wordt in sterke mate bepaald door de
prestatienormen die hierover in de groep zijn ontwikkeld.
Lage prestatienormen in een groep kunnen door verschillende factoren tot stand komen:
• Gebrek aan uitdaging. Dit is het geval als het werk saai is en weinig beroep doet op
de vaardigheden van de groepsleden.
• Gebrek aan zeggenschap. Dit is het geval als de groepsleden van bovenaf precies
krijgen voorgeschreven hoe ze hun taken moeten uitvoeren.
• Gebrek aan betrokkenheid. Dit is het geval als ze weinig worden betrokken bij de
planning van het werk en de manier waarop het werk moet worden uitgevoerd.
4.3 Verbeteren van de samenwerking in uitvoerende groepen
• Het verbeteren van de samenstelling van een team,
• Het verbeteren van de planning en organisatie,
• Het verbeteren van de prestatienormen,
• Het verbeteren van de cohesie.
1