BESTUURSRECHT
HBO-RECHTEN JAAR 1
,Hoofdstuk 1 Kennismaking met het bestuursrecht
Wat is het bestuursrecht?
Het openbaar bestuur streed in verschillende hoedanigheden en op verschillende manier op en
behartigt daarbij het algemeen belang (datgene wat om ieders belang zou moeten zijn). Het
openbaar bestuur dient de samenleving zo te zien besturen dat de burgers en organisaties daar op
een fatsoenlijke manier met en naast elkaar kunnen leven, wonen, werken en recreëren.
Wat zijn de regel (rechtsnormen) van het bestuursrecht?
- De organisatie van het openbaar bestuur;
- Het verlenen van bestuursbevoegdheden aan bestuursorganen;
- De rechtsnormen waaraan het openbaar bestuur zich moet houden bij de uitoefening van die
bestuursbevoegdheden;
- Rechtsnormen die gelden voor de burger en regels voor de handhaving ervan;
- De juridische bescherming voor de burger tegen het optreden van het openbaar bestuur
Wat is het legaliteitsbeginsel?
In Nederland voert het openbaar bestuur wetten uit, maar het is daaraan ook gebonden. Het
openbaar bestuur mag alleen inbreuk maken op de rechten en vrijheden van de burger als de wet
dit toestaat. Elk optreden of handelen door het openbaar bestuur (zoals de bevoegdheid om
bepaalde besluiten te nemen) moet een wettelijke grondslag hebben. Dit noemen we het
legaliteitsbeginsel.
! Een ander woord voor legaliteitsbeginsel is wetmatigheid van bestuur.
Wat doet de formele wetgever?
De wetten worden door de formele wetgever vastgesteld. De formele wetgever is de
volksvertegenwoordiging ofwel de Staten-Generaal en de regering.
Wat is een wet in formele zin?
Wie de wet heeft gemaakt, dus door de regering en Staten-Generaal gezamenlijk (de nationale
wetgever).
Wat is een wet in materiële zin?
De doelgroep van de wet, dus voor wie? Iedere regeling van de wetgever die geschreven is voor
een onbepaald aantal en dus niet de naam genoemde personen. Op provinciaal en gemeentelijk
niveau worden er geen wetten in formele zin uitgevaardigd (alleen in materiële zin). Een wet in
formele zin is meestal een wet in materiele zin, maar soms niet
Wat is het specialiteitsbeginsel?
Een bestuursorgaan mag alleen die belangen behartigen, waarvoor de betreffende wet of regeling
een grondslag biedt.
Welke drie rechtsbronnen zijn bij het bestuursrecht van belang?
1. Wet- en regelgeving en verdragen
Verdragen, beleidsregels en vergunningvoorschriften horen niet bij wet- en regelgeving.
2. Jurisprudentie
3. Ongeschreven echt (algemene beginselen van behoorlijk bestuur)
Het openbaar bestuur is verdeeld in verschillende lagen die elk op hun beurt bestuursrechtelijk
regels vaststellen
, Hiërarchische normenstelsel
Verdrag Staat der Nederlanden
Verdragen zijn afspraken tussen staten
Wet- en regelgeving
EU-verordeningen en EU-richtlijn Europees
Parlement/Raad/Commissie
Europese vorderingen hebben een rechtstreekse werking, de
opgenomen regels in de verdragen zijn rechtstreeks in
Nederland van toepassing
Europese richtlijnen zijn gericht tot lidstaten en hebben in
beginsel geen rechtstreekse werking
Grondwet Formele wetgever
De grondwet bevat belangrijke grondrechten voor burgers
Wet in formele zin Formele wetgever
Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) Regering
AMvB is van lagere orde en bevatten hoofdzakelijke
algemeen verbindende voorschriften voor burgers en
overheden en kunnen daarnaast bevoegdheden toekennen
aan bestuursorgaan.
Ministeriele regeling Minister
Ministeriele regelingen bevatten hoofdzakelijke algemeen
verbindende voorschriften voor burgers en kunnen
daarnaast bevoegdheden toekennen aan bestuursorgaan.
Provinciale verordening Provinciale staten
Provinciale verordeningen gelden alleen in het grondgebied
van de provinciale
Gemeentelijke verordening/waterschapverordening Gemeenteraad/waterschapbestuur
Gemeentelijke verordeningen gelden alleen in het
grondgebied van de gemeente (APV = Algemene Plaatselijke
Verordening)
Waterschapverordening gelden alleen in het grondgebied
van het waterschap
Geen wet- en regelgeving
Beleidsregels en vergunningvoorschriften Op alle niveaus van het openbaar
bestuur
Beleidsregels zijn eigen richtlijnen voor het openbaar
bestuur en gelden alleen voor het orgaan van het openbaar
bestuur dat ze heeft vastgesteld of waarvoor ze zijn bedoeld
Vergunningsvoorschriften zijn normen die gelden voor het
individuele geval, namelijk aan wie de vergunning is
verleend.
Wat is een gelede normstelling?
HBO-RECHTEN JAAR 1
,Hoofdstuk 1 Kennismaking met het bestuursrecht
Wat is het bestuursrecht?
Het openbaar bestuur streed in verschillende hoedanigheden en op verschillende manier op en
behartigt daarbij het algemeen belang (datgene wat om ieders belang zou moeten zijn). Het
openbaar bestuur dient de samenleving zo te zien besturen dat de burgers en organisaties daar op
een fatsoenlijke manier met en naast elkaar kunnen leven, wonen, werken en recreëren.
Wat zijn de regel (rechtsnormen) van het bestuursrecht?
- De organisatie van het openbaar bestuur;
- Het verlenen van bestuursbevoegdheden aan bestuursorganen;
- De rechtsnormen waaraan het openbaar bestuur zich moet houden bij de uitoefening van die
bestuursbevoegdheden;
- Rechtsnormen die gelden voor de burger en regels voor de handhaving ervan;
- De juridische bescherming voor de burger tegen het optreden van het openbaar bestuur
Wat is het legaliteitsbeginsel?
In Nederland voert het openbaar bestuur wetten uit, maar het is daaraan ook gebonden. Het
openbaar bestuur mag alleen inbreuk maken op de rechten en vrijheden van de burger als de wet
dit toestaat. Elk optreden of handelen door het openbaar bestuur (zoals de bevoegdheid om
bepaalde besluiten te nemen) moet een wettelijke grondslag hebben. Dit noemen we het
legaliteitsbeginsel.
! Een ander woord voor legaliteitsbeginsel is wetmatigheid van bestuur.
Wat doet de formele wetgever?
De wetten worden door de formele wetgever vastgesteld. De formele wetgever is de
volksvertegenwoordiging ofwel de Staten-Generaal en de regering.
Wat is een wet in formele zin?
Wie de wet heeft gemaakt, dus door de regering en Staten-Generaal gezamenlijk (de nationale
wetgever).
Wat is een wet in materiële zin?
De doelgroep van de wet, dus voor wie? Iedere regeling van de wetgever die geschreven is voor
een onbepaald aantal en dus niet de naam genoemde personen. Op provinciaal en gemeentelijk
niveau worden er geen wetten in formele zin uitgevaardigd (alleen in materiële zin). Een wet in
formele zin is meestal een wet in materiele zin, maar soms niet
Wat is het specialiteitsbeginsel?
Een bestuursorgaan mag alleen die belangen behartigen, waarvoor de betreffende wet of regeling
een grondslag biedt.
Welke drie rechtsbronnen zijn bij het bestuursrecht van belang?
1. Wet- en regelgeving en verdragen
Verdragen, beleidsregels en vergunningvoorschriften horen niet bij wet- en regelgeving.
2. Jurisprudentie
3. Ongeschreven echt (algemene beginselen van behoorlijk bestuur)
Het openbaar bestuur is verdeeld in verschillende lagen die elk op hun beurt bestuursrechtelijk
regels vaststellen
, Hiërarchische normenstelsel
Verdrag Staat der Nederlanden
Verdragen zijn afspraken tussen staten
Wet- en regelgeving
EU-verordeningen en EU-richtlijn Europees
Parlement/Raad/Commissie
Europese vorderingen hebben een rechtstreekse werking, de
opgenomen regels in de verdragen zijn rechtstreeks in
Nederland van toepassing
Europese richtlijnen zijn gericht tot lidstaten en hebben in
beginsel geen rechtstreekse werking
Grondwet Formele wetgever
De grondwet bevat belangrijke grondrechten voor burgers
Wet in formele zin Formele wetgever
Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) Regering
AMvB is van lagere orde en bevatten hoofdzakelijke
algemeen verbindende voorschriften voor burgers en
overheden en kunnen daarnaast bevoegdheden toekennen
aan bestuursorgaan.
Ministeriele regeling Minister
Ministeriele regelingen bevatten hoofdzakelijke algemeen
verbindende voorschriften voor burgers en kunnen
daarnaast bevoegdheden toekennen aan bestuursorgaan.
Provinciale verordening Provinciale staten
Provinciale verordeningen gelden alleen in het grondgebied
van de provinciale
Gemeentelijke verordening/waterschapverordening Gemeenteraad/waterschapbestuur
Gemeentelijke verordeningen gelden alleen in het
grondgebied van de gemeente (APV = Algemene Plaatselijke
Verordening)
Waterschapverordening gelden alleen in het grondgebied
van het waterschap
Geen wet- en regelgeving
Beleidsregels en vergunningvoorschriften Op alle niveaus van het openbaar
bestuur
Beleidsregels zijn eigen richtlijnen voor het openbaar
bestuur en gelden alleen voor het orgaan van het openbaar
bestuur dat ze heeft vastgesteld of waarvoor ze zijn bedoeld
Vergunningsvoorschriften zijn normen die gelden voor het
individuele geval, namelijk aan wie de vergunning is
verleend.
Wat is een gelede normstelling?
