Week 1
Onrechtmatigheid art. 6:162 lid 2 BW
categorie uitleg
Inbreuk op recht 1. Wat is een recht: restrictieve benadering.
Subjectief recht dat iemand toekomt teneinde een hoogwaardig
belang te beschermen.
Als subjectief recht wordt aangemerkt:
- Absolute vermogensrechten: eigendomsrecht, octrooi, auteurs,
etc.
- Persoonlijkheidsrechten: recht op persoonlijk vrijheid, integriteit
van lijf en leven, etc.
- onterecht gelegd conservatoir beslag
-gijzeling
2. Is een inbreuk op een recht zonder meer onrechtmatig? -> nee
niet zomaar. Moeten nadere omstandigheden zijn voor od.
Beslissend is of iemand zich onvoorzichtig heeft gedragen.
-> Zwiepende tak. Als daarvan geen sprake is, is er geen
onrechtmatigheid. Er kan dan bijvoorbeeld sprake zijn van OSVO. @
Niet enkel kijken naar het gevolg, waar het om gaat is de handeling.
Vormt de handeling de inbreuk. Het feit dat je tegen een bal
aanschopt, is een handeling die aan zich niet per se een inbreuk
vormt.
Strijd met wettelijke plicht 1.Wat is een wettelijke plicht? Ruime benadering.
Elke algemeen verbindende regeling uitgaande van een bevoegd
gezag (wimz). Kan tot privaat-, publiek en ook strafrecht horen.
Relativiteit, 6:163 BW, enkele overtreding van een plicht levert niet
zomaar onrechtmatigheid op. Aan relativiteit moet zijn voldaan, het
gedrag moet jegens eiser onrechtmatig zijn. Dit vereiste stelt een
grens aan de omvang van de aansprakelijkheid.
Correctie Langemeijer: Het feit dat overtreding van een geschreven
beschermingsnorm geen onrechtmatigheid oplevert, sluit niet uit dat
dezelfde gedraging wel onrechtmatig is jegens de benadeelde
wegens schending van een ongeschreven beschermingsnorm. Lees
voor verdere uitleg: arrest tandartsen.
Strijd met de Een gedraging is onrechtmatig wanneer deze in strijd is met de
maatschappelijke maatschappelijke zorgvuldigheid (6:162 lid 2). Soms ook wel:
betamelijkheid schending van (ongeschreven) zorgvuldigheidsnormen. -> een
situatie waarin men wist of behoorde te weten dat het gevaarlijk is.
Gevaar scheppend gedrag
is slechts onrechtmatig In het kader van de zorgvuldigheidsnorm zijn verschillende groepen
indien de mate van en gevallen te onderscheiden, bijv: oneerlijke concurrentie, sport en
, waarschijnlijkheid van een spel, osvo, hinder, etc. voor iedere categorie is in de rechtspraak
ongeval als gevolg van bepaald onder welke omstandigheden sprake is van
gedrag zo groot is, dat de onrechtmatigheid.
dader zich daarvan naar
maatstaven van Om in zijn algemeenheid iets over een zorgvuldigheidsnorm te
zorgvuldigheid had zeggen heeft de HR bepaalde gezichtspunten geformuleerd ->
behoren te onthouden. kelderluik.*
De gezichtspunten zijn toegesneden op zogenoemde gevaarzetting
(iemand roept een gevaarlijke situatie voor anderen in leven), maar
vormt ook een algemene test voor onrechtmatigheid.
Kelderluik
criteria Criteria 1-3 vormen samen de gevaarzetting.
Toetsing: allereerst de weging van de zwaarte
van het risico (de gevaarzetting), daarnaast de
zwaarte van de te betrachten zorg afwegen
(criterium 4).
1. de waarschijnlijkheid waarmee de niet- Fit for free kon er daarbij, als professionele
inachtneming van de vereiste oplettendheid en organisatie, niet zonder meer van uitgaan dat
voorzichtigheid kan worden verwacht, de bezoekers altijd een hoge mate van
oplettendheid van het slachtoffer. Hoe oplettendheid betrachten met betrekking tot
waarschijnlijk is het dat iemand niet voldoende de aangebrachte verhogingen.
uitkijkt en het risico loopt om schade te leiden
2. de hoegrootheid van de kans dat daaruit Wanneer bezoekers die niet in hoge mate
ongevallen ontstaan, oplettend zijn de verhoging betreden, bestaat
het risico van een val (factor 2
3. de ernst die de gevolgen daarvan kunnen de kans, zeker gezien de aanwezigheid van
hebben, fitnessapparatuur, op ernstig letsel wel
aanwezig (factor 3).
4. de mate van bezwaarlijkheid van te nemen Voor Fit for free moet het verder niet
veiligheidsmaatregelen bezwaarlijk zijn geweest om
veiligheidsmaatregelen te treffen (factor 4). De
later aangebrachte aluminiumstrips zouden
reeds afdoende zijn geweest.
De kans (of waarschijnlijkheid) dat schade Werd in Bildtpollen/Miedema in leven
ontstaat als gevolg van de gedraging in kwestie geroepen. Aanvulling op kelderluik
(De aard van de gedraging) factor 5
, ‘niet alleen moet worden gelet op de kans op Aard: noodsituatie, risicovolle activiteit,
schade (factor 1 en 2), maar ook op de aard van commerciële activiteit of alledaagse handeling,
de gedraging (factor 5), de aard (aanvulling op etc.
factor 3), en ernst van de eventuele schade en
de bezwaarlijkheid en gebruikelijkheid
(aanvulling op factor 4), van het nemen van
voorzorgsmaatregelen’
5. aard van de gedraging Commerciele activiteit/oplettendheid/ hoe
gebruikelijk
6. hoedanigheid van partijen Professioneel bedrijf-> verhoogde zorgplicht.
+ alle omstandigheden van het geval ( zoals de
mate waarin voorzorgsmaatregelen gebruikelijk
zijn)
Deelnormen
Binnen gevaarzetting Gevaarzetting in professionele versus privésfeer + wel of geen
overheid
Terreinbeheer/gevaarlijke toestand: Jetblast-arrest
OSVO: Zwiepende tak-arrest = privésfeer
Sport en spel: Tennisbal-arrest
Zuiver nalaten
Buiten gevaarzetting Hinder
Profiteren van wanprestatie
Derdenwerking contract
Beroepsaansprakelijkheid
Bestuurdersaansprakelijkheid
Aansprakelijkheid toezichthouder
Aantasting eer/goede naam
Oneerlijke concurrentie
Terreinbeheer/gevaarlijke toestand
definitie Terreinen voor publiek toegankelijk zijn, kennen een hogere
zorgplicht. Dit geldt voor terrein- en wegbeheerders geldt ook voor
onderwijs-, zorginstellingen en (openbare) gebouwen een hoge
zorgplicht en lage aansprakelijkheidsdrempel.
Mondo-arrest Sneeuw, daardoor ontstaat glijpartij. Meneer glijdt uit, enkelbreuk op
3 plekken. Op de dag van de val was niet gewaarschuwd, de dagen
daarvoor wel gestrooid en gewaarschuwd. Bij winters weer levert dit
een gevaar van vallen op. Daarmee ligt de vraag voor of Mondo
voldoende en adequate maatregelen heeft getroffen ter voorkoming
van dit gevaar. (Factor 1-3 kelderluik)” (r.o. 3.5)
Hof: voldoende maatregelen genomen, ging om terrein dat weinig
werd gebruikt(factor 2), waren geen verdere meldingen of signalen
, geweest van gladheid -> geen aansprakelijkheid.
Bon Futuro Curacaose Gevangenen speelde voetbal op binnenplaats, gladde ondergrond.
gevangenis Gevangene valt, met letsel tot gevolg.
Behalve voor terrein- en wegbeheerders geldt ook voor onderwijs- ,
zorginstellingen en (openbare) gebouwen een hoge zorgplicht en lage
aansprakelijkheidsdrempel (hoedanigheid/aard).
Kelderluik wordt toegepast:
- Conclusie: sprake van gevaarzetting. Buitengewoon gevaarlijk,
vooral als deze nat wordt.
- Dat gevangenis toestaat dat er wordt gesport, daar zit de
problematiek. Daar zit de zorgplicht van de gevangenis. Dat je zelf
kiest om dat te doen, speelt niet mee.
- Geen rekening gehouden met onoplettendheid en
onvoorzichtigheid van de gedetineerden -> Factor 1.
- Effectieve voorzorgsmaatregelen beschikbaar, zonder hoge kosten.
-> Factor 4.
Jetblast Niet waarschuwen voor op zichzelf toegestaan gevaar als verwacht
kan worden dat het publiek zich zal opstellen in de nabijheid van
gevaarlijke plek vormt een schending van de zorgvuldigheidsnorm.
Voorzorgsmaatregel adequaat?
- “Voor het antwoord op de vraag of een waarschuwing kan
worden beschouwd als een afdoende maatregel met het oog op
bescherming tegen een bepaald gevaar, is van doorslaggevende
betekenis of te verwachten valt dat deze waarschuwing zal
leiden tot een handelen of nalaten waardoor dit gevaar wordt
vermeden.” (r.o. 3.4.3)
Een manier van waarschuwen is alleen voldoende als
redelijkerwijs verwacht kan worden dat deze waarschuwing
zal leiden tot gedrag waardoor gevaar wordt vermeden.
Osvo
Ongelukkige samenloop
van omstandigheden
Zwiepende tak arrest “Onderdeel I van het middel, dat dit oordeel bestrijdt, gaat terecht
ervan uit dat niet reeds de enkele mogelijkheid van een ongeval, als
verwezenlijking van aan een bepaald gedrag inherent gevaar, dat
gedrag onrechtmatig doet zijn, maar dat zodanig gevaarscheppend
gedrag slechts onrechtmatig is indien de mate van waarschijnlijkheid
van een ongeval (het oplopen van letsel door een ander) als gevolg
van dat gedrag zo groot is, dat de dader zich naar maatstaven van
zorgvuldigheid van dat gedrag had moeten onthouden.” (r.o. 3.4)
Onrechtmatigheid art. 6:162 lid 2 BW
categorie uitleg
Inbreuk op recht 1. Wat is een recht: restrictieve benadering.
Subjectief recht dat iemand toekomt teneinde een hoogwaardig
belang te beschermen.
Als subjectief recht wordt aangemerkt:
- Absolute vermogensrechten: eigendomsrecht, octrooi, auteurs,
etc.
- Persoonlijkheidsrechten: recht op persoonlijk vrijheid, integriteit
van lijf en leven, etc.
- onterecht gelegd conservatoir beslag
-gijzeling
2. Is een inbreuk op een recht zonder meer onrechtmatig? -> nee
niet zomaar. Moeten nadere omstandigheden zijn voor od.
Beslissend is of iemand zich onvoorzichtig heeft gedragen.
-> Zwiepende tak. Als daarvan geen sprake is, is er geen
onrechtmatigheid. Er kan dan bijvoorbeeld sprake zijn van OSVO. @
Niet enkel kijken naar het gevolg, waar het om gaat is de handeling.
Vormt de handeling de inbreuk. Het feit dat je tegen een bal
aanschopt, is een handeling die aan zich niet per se een inbreuk
vormt.
Strijd met wettelijke plicht 1.Wat is een wettelijke plicht? Ruime benadering.
Elke algemeen verbindende regeling uitgaande van een bevoegd
gezag (wimz). Kan tot privaat-, publiek en ook strafrecht horen.
Relativiteit, 6:163 BW, enkele overtreding van een plicht levert niet
zomaar onrechtmatigheid op. Aan relativiteit moet zijn voldaan, het
gedrag moet jegens eiser onrechtmatig zijn. Dit vereiste stelt een
grens aan de omvang van de aansprakelijkheid.
Correctie Langemeijer: Het feit dat overtreding van een geschreven
beschermingsnorm geen onrechtmatigheid oplevert, sluit niet uit dat
dezelfde gedraging wel onrechtmatig is jegens de benadeelde
wegens schending van een ongeschreven beschermingsnorm. Lees
voor verdere uitleg: arrest tandartsen.
Strijd met de Een gedraging is onrechtmatig wanneer deze in strijd is met de
maatschappelijke maatschappelijke zorgvuldigheid (6:162 lid 2). Soms ook wel:
betamelijkheid schending van (ongeschreven) zorgvuldigheidsnormen. -> een
situatie waarin men wist of behoorde te weten dat het gevaarlijk is.
Gevaar scheppend gedrag
is slechts onrechtmatig In het kader van de zorgvuldigheidsnorm zijn verschillende groepen
indien de mate van en gevallen te onderscheiden, bijv: oneerlijke concurrentie, sport en
, waarschijnlijkheid van een spel, osvo, hinder, etc. voor iedere categorie is in de rechtspraak
ongeval als gevolg van bepaald onder welke omstandigheden sprake is van
gedrag zo groot is, dat de onrechtmatigheid.
dader zich daarvan naar
maatstaven van Om in zijn algemeenheid iets over een zorgvuldigheidsnorm te
zorgvuldigheid had zeggen heeft de HR bepaalde gezichtspunten geformuleerd ->
behoren te onthouden. kelderluik.*
De gezichtspunten zijn toegesneden op zogenoemde gevaarzetting
(iemand roept een gevaarlijke situatie voor anderen in leven), maar
vormt ook een algemene test voor onrechtmatigheid.
Kelderluik
criteria Criteria 1-3 vormen samen de gevaarzetting.
Toetsing: allereerst de weging van de zwaarte
van het risico (de gevaarzetting), daarnaast de
zwaarte van de te betrachten zorg afwegen
(criterium 4).
1. de waarschijnlijkheid waarmee de niet- Fit for free kon er daarbij, als professionele
inachtneming van de vereiste oplettendheid en organisatie, niet zonder meer van uitgaan dat
voorzichtigheid kan worden verwacht, de bezoekers altijd een hoge mate van
oplettendheid van het slachtoffer. Hoe oplettendheid betrachten met betrekking tot
waarschijnlijk is het dat iemand niet voldoende de aangebrachte verhogingen.
uitkijkt en het risico loopt om schade te leiden
2. de hoegrootheid van de kans dat daaruit Wanneer bezoekers die niet in hoge mate
ongevallen ontstaan, oplettend zijn de verhoging betreden, bestaat
het risico van een val (factor 2
3. de ernst die de gevolgen daarvan kunnen de kans, zeker gezien de aanwezigheid van
hebben, fitnessapparatuur, op ernstig letsel wel
aanwezig (factor 3).
4. de mate van bezwaarlijkheid van te nemen Voor Fit for free moet het verder niet
veiligheidsmaatregelen bezwaarlijk zijn geweest om
veiligheidsmaatregelen te treffen (factor 4). De
later aangebrachte aluminiumstrips zouden
reeds afdoende zijn geweest.
De kans (of waarschijnlijkheid) dat schade Werd in Bildtpollen/Miedema in leven
ontstaat als gevolg van de gedraging in kwestie geroepen. Aanvulling op kelderluik
(De aard van de gedraging) factor 5
, ‘niet alleen moet worden gelet op de kans op Aard: noodsituatie, risicovolle activiteit,
schade (factor 1 en 2), maar ook op de aard van commerciële activiteit of alledaagse handeling,
de gedraging (factor 5), de aard (aanvulling op etc.
factor 3), en ernst van de eventuele schade en
de bezwaarlijkheid en gebruikelijkheid
(aanvulling op factor 4), van het nemen van
voorzorgsmaatregelen’
5. aard van de gedraging Commerciele activiteit/oplettendheid/ hoe
gebruikelijk
6. hoedanigheid van partijen Professioneel bedrijf-> verhoogde zorgplicht.
+ alle omstandigheden van het geval ( zoals de
mate waarin voorzorgsmaatregelen gebruikelijk
zijn)
Deelnormen
Binnen gevaarzetting Gevaarzetting in professionele versus privésfeer + wel of geen
overheid
Terreinbeheer/gevaarlijke toestand: Jetblast-arrest
OSVO: Zwiepende tak-arrest = privésfeer
Sport en spel: Tennisbal-arrest
Zuiver nalaten
Buiten gevaarzetting Hinder
Profiteren van wanprestatie
Derdenwerking contract
Beroepsaansprakelijkheid
Bestuurdersaansprakelijkheid
Aansprakelijkheid toezichthouder
Aantasting eer/goede naam
Oneerlijke concurrentie
Terreinbeheer/gevaarlijke toestand
definitie Terreinen voor publiek toegankelijk zijn, kennen een hogere
zorgplicht. Dit geldt voor terrein- en wegbeheerders geldt ook voor
onderwijs-, zorginstellingen en (openbare) gebouwen een hoge
zorgplicht en lage aansprakelijkheidsdrempel.
Mondo-arrest Sneeuw, daardoor ontstaat glijpartij. Meneer glijdt uit, enkelbreuk op
3 plekken. Op de dag van de val was niet gewaarschuwd, de dagen
daarvoor wel gestrooid en gewaarschuwd. Bij winters weer levert dit
een gevaar van vallen op. Daarmee ligt de vraag voor of Mondo
voldoende en adequate maatregelen heeft getroffen ter voorkoming
van dit gevaar. (Factor 1-3 kelderluik)” (r.o. 3.5)
Hof: voldoende maatregelen genomen, ging om terrein dat weinig
werd gebruikt(factor 2), waren geen verdere meldingen of signalen
, geweest van gladheid -> geen aansprakelijkheid.
Bon Futuro Curacaose Gevangenen speelde voetbal op binnenplaats, gladde ondergrond.
gevangenis Gevangene valt, met letsel tot gevolg.
Behalve voor terrein- en wegbeheerders geldt ook voor onderwijs- ,
zorginstellingen en (openbare) gebouwen een hoge zorgplicht en lage
aansprakelijkheidsdrempel (hoedanigheid/aard).
Kelderluik wordt toegepast:
- Conclusie: sprake van gevaarzetting. Buitengewoon gevaarlijk,
vooral als deze nat wordt.
- Dat gevangenis toestaat dat er wordt gesport, daar zit de
problematiek. Daar zit de zorgplicht van de gevangenis. Dat je zelf
kiest om dat te doen, speelt niet mee.
- Geen rekening gehouden met onoplettendheid en
onvoorzichtigheid van de gedetineerden -> Factor 1.
- Effectieve voorzorgsmaatregelen beschikbaar, zonder hoge kosten.
-> Factor 4.
Jetblast Niet waarschuwen voor op zichzelf toegestaan gevaar als verwacht
kan worden dat het publiek zich zal opstellen in de nabijheid van
gevaarlijke plek vormt een schending van de zorgvuldigheidsnorm.
Voorzorgsmaatregel adequaat?
- “Voor het antwoord op de vraag of een waarschuwing kan
worden beschouwd als een afdoende maatregel met het oog op
bescherming tegen een bepaald gevaar, is van doorslaggevende
betekenis of te verwachten valt dat deze waarschuwing zal
leiden tot een handelen of nalaten waardoor dit gevaar wordt
vermeden.” (r.o. 3.4.3)
Een manier van waarschuwen is alleen voldoende als
redelijkerwijs verwacht kan worden dat deze waarschuwing
zal leiden tot gedrag waardoor gevaar wordt vermeden.
Osvo
Ongelukkige samenloop
van omstandigheden
Zwiepende tak arrest “Onderdeel I van het middel, dat dit oordeel bestrijdt, gaat terecht
ervan uit dat niet reeds de enkele mogelijkheid van een ongeval, als
verwezenlijking van aan een bepaald gedrag inherent gevaar, dat
gedrag onrechtmatig doet zijn, maar dat zodanig gevaarscheppend
gedrag slechts onrechtmatig is indien de mate van waarschijnlijkheid
van een ongeval (het oplopen van letsel door een ander) als gevolg
van dat gedrag zo groot is, dat de dader zich naar maatstaven van
zorgvuldigheid van dat gedrag had moeten onthouden.” (r.o. 3.4)
