Hoofdstuk 1 Van slagveld tot onderhandelingstafel:
De geschiedenis van de Europese samenwerking
Strijden tegen de machinaties van het machtsevenwicht
In de logica van het machtsevenwicht wilden staten voorkomen dat een enkele staat zo
machtig werd dat hij zijn hegemonie vestigde en dus alle andere zou overheersen. Uit vrees
hiervoor probeerden alle staten telkens allianties te sluiten. Telkens als staten zich probeerden
te beveiligen door bewapening, voelden de ander staten zich bedreigd.
Jean Monnet: Een andere logica
1943: Jean monnet vond dat herhaling van de Europese geschiedenis moest worden
voorkomen door te streven naar Europese samenwerking, supranationale instellingen op te
richten en duurzame samenwerking door toenemende sectorintegratie.
Marshallplan, BRD en DDR
In 1947 ging het ijzeren gordijn dicht. De VS zetten het Marshallplan op, een omvangrijk
hulpprogramma voor de wederopbouw in heel Europa. Stalin wees dit af.
Na de oprichting van de DDR en BRD was de koude oorlog definitief begonnen.
Revolutie in de Europese betrekkingen
De VS spande zich in om een West-Europese eenheid te creëren als beschermingsblok tegen
de communistische dreiging. Ideeën voor supranationale samenwerking steunden zij.
1948: Pact van Brussel tussen FR VK Benelux, collectieve verdediging
1950: Oprichting NAVO, bescherming van Amerika
1950: Het Schumanplan
Robert Schuman, lanceerde een plan voor supranationale samenwerking in West-Europa.
Bedacht door Monnet, maar bekend als het Schumanplan. De West-Europese staten zouden
bevoegdheden op het gebied van kolen- en staalproductie moeten overdragen aan een
Europees orgaan boven de nationale regeringen.
Totstandkoming van de EGKS
Zes landen namen deel aan dit plan: Italië, Benelux, Frankrijk, BRD
Verdrag van Parijs: oprichting EGKS
Het bestuurlijke centrum werd gevormd door de Hoge Autoriteit.
De mislukking van de EDG en de akkoorden van Parijs
Jean Monnet lanceerde een tweede plan voor Europese integratie. Het was gericht op het
oprichten van de Europese Defensie Gemeenschap met een Europees leger onder
supranationaal bevel. Het project liep op mislukking uit omdat Frankrijk weigerde het verdrag
te ratificeren.
Oprichting EEG en Euratom (1955-1968)
Monnet en Spaak waren ervan overtuigd dat 1 beleidsterrein uitermate geschikt was voor een
nieuwe supranationale Europese Gemeenschap naast de EGKS, namelijk kernenergie. Zij
ontwikkelden een plan voor een Europese atoomgemeenschap (Euratom). Het tweede plan
was van Jan-Willem Beyen, hij was geen aanhanger van sectorintegratie. Hij ijverde voor
algemene integratie door middel van het oprichten van een Europese gemeenschappelijke
markt.