H1: De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
1.1 Wat houdt de Wmo in?
1.1.1 De Wmo 2007 en transities naar de Wmo 2015
De Wmo is een kaderwet die op 1 januari 2007 van kracht is geworden. Een kaderwet is een wet die
algemene kaders stelt en niet alles in detail beschrijft. Voor gemeenten betekent dit dat zij de ruimte
krijgen om een eigen invulling te geven aan de uitvoering ervan (discretionaire ruimte).
Met de nieuwe Wmo 2015, die per 1 januari 2015 in werking is getreden, kregen gemeenten meer
verantwoordelijkheden voor het organiseren van passende ondersteuning aan huis voor mensen die
niet op eigen kracht kunnen deelnemen aan de samenleving. Doel van de wet is dat mensen langer
thuis kunnen blijven wonen en participeren. Er hebben drie grote transities plaatsgevonden:
De Jeugdwet
De Jeugdwet vervangt behalve de Wet op de jeugdzorg ook verschillende andere onderdelen van de
jeugdzorg die voorheen vielen onder de Zorgverzekeringswet en de AWBZ. Ook de
Jeugdbescherming, Jeugdreclassering, geïndiceerde jeugdzorg en gesloten jeugdzorg (Jeugdzorg
Plus) maken deel uit van de nieuwe wet.
De gemeenten moeten zich richten op:
- Het inschakelen, herstellen en versterken van het probleemoplossend vermogen van kinderen
en jongeren, hun ouders en hun sociale omgeving;
- Het bevorderen van de opvoedingscapaciteiten van de ouders en de sociale omgeving;
- Preventie en vroegsignalering;
- Het tijdig bieden van de juiste hulp op maat;
- Psychiatrische diagnostiek en behandeling;
- Effectieve en efficiënte samenwerking rond gezinnen.
De verblijfszorg voor vb-jeugdigen (verstandelijk beperkten) die dit levenslang nodig hebben, blijft in
de nieuwe wet gehandhaafd.
De Wet langdurige zorg
De AWBZ vervalt en is vervangen door de Wet langdurige zorg. Hieronder valt de
verantwoordelijkheid voor langdurige intramurale ondersteuning, begeleiding en verzorging van
mensen met een beperking, langdurig zieken en ouderen. Nieuwe cliënten met een lichtere zorgvraag
krijgen voortaan zorg in de eigen omgeving. De persoonlijke verzorging wordt samen met de
extramurale verpleging overgeheveld van de AWBZ naar de Zorgverzekeringswet.
De Participatiewet
Het doel van de Participatiewet is om meer mensen aan de slag te krijgen. Deze mensen zaten
voorheen in de WWB, de Wsw en de Wajong. De gemeente heeft met betrekking tot deze nieuwe
doelgroep dezelfde taken als met betrekking tot mensen met een bijstandsuitkering, namelijk het
bieden van ondersteuning gericht op arbeidsinschakeling en – waar nodig – inkomensondersteuning.
1.1.2 Achtergronden
De volgende 3 maatschappelijke ontwikkelingen waren aanleiding voor de totstandkoming van zowel
de Wmo 2007 als de Wmo 2015.
- noodzaak tot kostenbeheersing
- vermaatschappelijking van de zorg
- geen sluitend transparant aanbod voor wonen, zorg en welzijn op lokaal niveau
1.1.3 Doelen en uitgangspunten
Met het aanpassen van de AWBZ en de nieuwe Wmo wil de regering enkele belangrijke doelstellingen
realiseren:
- iedereen in staat stellen gewoon mee te doen in deze maatschappij;
- behoud van solidariteit van gezonde mensen met mensen met een beperking,
zorgbehoevende ouderen en psychiatrische patiënten;
- verbetering van de kwaliteit van de zorg en de ondersteuning aan burgers;
- samenhang in voorzieningen voor deze mensen in hun directe omgeving, zodat ze zo veel en
zo lang mogelijk zelfstandig kunnen functioneren.
1