AANTEKINGEN
DIAGNOSTIEK IN DE
KLINISCHE
PSYCHOLOGIE
Inhoud
Aantekeningen van alle hoorcollege’s, inclusief belangrijke slides
Taal: Nederlands
,Hoorcollege 1: introductie
Waarom diagnostiek?
- Symptomen ordenen, beschrijvend of onderkennend
- Om klachten te begrijpen. Verklarend.
- Om gedrag of klachtverloop te voorspellen.
Prognose, suïcide, terugval etc
- Om een behandeling te plannen. Indicatie - Om
een behandeling te evalueren. Evaluatie.
Diagnostische instrumenten
- Observatie
- Gestructureerde interviews. Als diagnosticus moet je weten hoe je dit scoort
(zoals ‘heb je ruzie gehad’, dan maakt de ernst en aard etc uit).
- Vragenlijsten. Kan wel een indicatie zijn van dat er iets aan de hand is, maar
kan geen ernst weergeven en is dus een aanknopingspunt om verder te
vragen.
- Tests.
- Hetero-anamnese. Bij bijvoorbeeld ADHD heb je dit bijna altijd nodig. Hoe de
persoon zelf het ervaart, is niet altijd hoe het ook echt is.
Diagnostische cyclus
1. Onderkenning. Wat is er aan de hand?
a. Inventarisatie van klachten en problemen en ordening hiervan in
clusters van disfunctioneel gedrag en stoornissen,
b. Wat kan er nog meer aan de hand zijn? Differentiaaldiagnose = een
alternatieve diagnose voor een bepaalde groep aan klachten, zoals
griep en hersentumor bij hoofdpijn .
c. Inschatting van de ernst van de klachten
2. Verklaring. Wat is de oorzaak van het probleem en wat houdt het in stand/
doet het toenemen? Omstandigheden zijn soms erg belangrijk! Is verder
belangrijk om te kijken of je hier wel of niet wat aan kunt doen.
a. Kennis van beloop van stoornissen
b. Kennis van instandhoudende factoren.
3. Predictie. Hoe zal het probleem zich gaan ontwikkelen?
4. Indicatie. Welke behandeling wordt geadviseerd? Je moet weten wat in welke
situatie werkt, maar je moet dit toepassen op het individu en je mag hier dus
van afwijken.
5. Evaluatie. Werkt de behandeling volgens de verwachting en als het niet
succesvol/langzamer is dan verwacht, waardoor komt dat?
Als het probleem niet is verholpen na één van de stappen, dan ga je 1 à 2 stappen
terug en begin je daar opnieuw.
, Classificeren is eigenlijk het best passende label.
Valkuilen van verklaringsanalyses
- Risicofactoren en kwetsbaarheid kan bij iedereen anders zijn
- Als therapeut ga je af op wat een cliënt je vertelt en hoe je interpreteert is
altijd subjectief.
- Alles begrijpen versus pragmatisme. Dus, kun je alles begrijpen van je cliënt,
moet je alles weten? Pas op met aanname.
Onderkennende hypothesen gaan over welke classificatie er is en verklarende
hypothesen over de veroorzakende en instandhoudende factoren.
Bias
Halo-effect = één eigenschap krijgt veel nadruk en de persoon wordt in zijn geheel
beoordeeld op basis van die indruk, zoals knap zijn.
Leniency effect= de neiging om (bekende) mensen positief te beoordelen en
negatieve eigenschappen te relativeren. Je bent meegaander bij mensen die je kent
(of mensen van eigen geloofsgemeenschap etc) dan bij vreemden.
Anchoring bias/ referentie effect= overmatig beïnvloed worden door het eerste stuk
informatie dat je krijgt. Het eerste stuk informatie wordt een soort anker waarmee je
dingen gaat vergelijken, zoals de eerste indruk.
Confirmation bias= de informatie die klopt met mijn overtuiging, is waar.
Actor-observer bias = oorzaken van het eigen gedrag leggen bij externe situationele
factoren en het gedrag van anderen wijten aan persoonskenmerken.
Hoorcollege 2: intake en behandeling van suïcide
Intake valt onder onderkenning (diagnostische cyclus). Vooraf aan de
intake: - Zorgvuldige analyse van verwijs en/of aanmeldvraag - Wat wil
de verwijzer weten, is dit wel duidelijk?
- Eventueel dossieranalyse. Mogelijk ingevulde klachtenlijsten analyseren op
probleemgebieden en vragen formuleren. Eventueel cliënt een
levensloopvragenlijst laten invullen, antwoorden grondig doornemen en
mogelijke vragen formuleren.
Het voordeel van een dossieranalyse is dat je je kunt voorbereiden, maar een
nadeel is dan een vooringenomen beeld.
DIAGNOSTIEK IN DE
KLINISCHE
PSYCHOLOGIE
Inhoud
Aantekeningen van alle hoorcollege’s, inclusief belangrijke slides
Taal: Nederlands
,Hoorcollege 1: introductie
Waarom diagnostiek?
- Symptomen ordenen, beschrijvend of onderkennend
- Om klachten te begrijpen. Verklarend.
- Om gedrag of klachtverloop te voorspellen.
Prognose, suïcide, terugval etc
- Om een behandeling te plannen. Indicatie - Om
een behandeling te evalueren. Evaluatie.
Diagnostische instrumenten
- Observatie
- Gestructureerde interviews. Als diagnosticus moet je weten hoe je dit scoort
(zoals ‘heb je ruzie gehad’, dan maakt de ernst en aard etc uit).
- Vragenlijsten. Kan wel een indicatie zijn van dat er iets aan de hand is, maar
kan geen ernst weergeven en is dus een aanknopingspunt om verder te
vragen.
- Tests.
- Hetero-anamnese. Bij bijvoorbeeld ADHD heb je dit bijna altijd nodig. Hoe de
persoon zelf het ervaart, is niet altijd hoe het ook echt is.
Diagnostische cyclus
1. Onderkenning. Wat is er aan de hand?
a. Inventarisatie van klachten en problemen en ordening hiervan in
clusters van disfunctioneel gedrag en stoornissen,
b. Wat kan er nog meer aan de hand zijn? Differentiaaldiagnose = een
alternatieve diagnose voor een bepaalde groep aan klachten, zoals
griep en hersentumor bij hoofdpijn .
c. Inschatting van de ernst van de klachten
2. Verklaring. Wat is de oorzaak van het probleem en wat houdt het in stand/
doet het toenemen? Omstandigheden zijn soms erg belangrijk! Is verder
belangrijk om te kijken of je hier wel of niet wat aan kunt doen.
a. Kennis van beloop van stoornissen
b. Kennis van instandhoudende factoren.
3. Predictie. Hoe zal het probleem zich gaan ontwikkelen?
4. Indicatie. Welke behandeling wordt geadviseerd? Je moet weten wat in welke
situatie werkt, maar je moet dit toepassen op het individu en je mag hier dus
van afwijken.
5. Evaluatie. Werkt de behandeling volgens de verwachting en als het niet
succesvol/langzamer is dan verwacht, waardoor komt dat?
Als het probleem niet is verholpen na één van de stappen, dan ga je 1 à 2 stappen
terug en begin je daar opnieuw.
, Classificeren is eigenlijk het best passende label.
Valkuilen van verklaringsanalyses
- Risicofactoren en kwetsbaarheid kan bij iedereen anders zijn
- Als therapeut ga je af op wat een cliënt je vertelt en hoe je interpreteert is
altijd subjectief.
- Alles begrijpen versus pragmatisme. Dus, kun je alles begrijpen van je cliënt,
moet je alles weten? Pas op met aanname.
Onderkennende hypothesen gaan over welke classificatie er is en verklarende
hypothesen over de veroorzakende en instandhoudende factoren.
Bias
Halo-effect = één eigenschap krijgt veel nadruk en de persoon wordt in zijn geheel
beoordeeld op basis van die indruk, zoals knap zijn.
Leniency effect= de neiging om (bekende) mensen positief te beoordelen en
negatieve eigenschappen te relativeren. Je bent meegaander bij mensen die je kent
(of mensen van eigen geloofsgemeenschap etc) dan bij vreemden.
Anchoring bias/ referentie effect= overmatig beïnvloed worden door het eerste stuk
informatie dat je krijgt. Het eerste stuk informatie wordt een soort anker waarmee je
dingen gaat vergelijken, zoals de eerste indruk.
Confirmation bias= de informatie die klopt met mijn overtuiging, is waar.
Actor-observer bias = oorzaken van het eigen gedrag leggen bij externe situationele
factoren en het gedrag van anderen wijten aan persoonskenmerken.
Hoorcollege 2: intake en behandeling van suïcide
Intake valt onder onderkenning (diagnostische cyclus). Vooraf aan de
intake: - Zorgvuldige analyse van verwijs en/of aanmeldvraag - Wat wil
de verwijzer weten, is dit wel duidelijk?
- Eventueel dossieranalyse. Mogelijk ingevulde klachtenlijsten analyseren op
probleemgebieden en vragen formuleren. Eventueel cliënt een
levensloopvragenlijst laten invullen, antwoorden grondig doornemen en
mogelijke vragen formuleren.
Het voordeel van een dossieranalyse is dat je je kunt voorbereiden, maar een
nadeel is dan een vooringenomen beeld.
