SAMENVATTING BLOK 2.7: ORTHOPEDAGOGIEK: STOORNISSEN BIJ KINDEREN
INHOUDSOPGAVE
Probleem 1: To be or not to be… normal (Persoonlijkheidsstoornissen - Borderline)
Probleem 2: Jong, snel en wild (ADHD)
Probleem 3: Dicsussie (Dyslexie & dyscalculie)
Probleem 4: Is het de aard van het beestje? (Angststoornissen)
Probleem 5: Het interesseert mij allemaal helemaal niets! (ODD/CD)
Probleem 6: Hello darkness, my old friend (Depressie)
Probleem 7: Een aap uit de mouw? waar dan? (Autisme)
1
, PROBLEEM 1: PERSOONLIJKHEIDSSTOORNISSEN (BORDERLINE)
1. WANNEER IS ER SPR AKE VAN EEN (AB)NORMALE PERSOONLIJKHEID EN WANNEER IS ER
SPRAKE VAN EEN PERSOONLIJKHEIDSSTOORNIS
Definities
- Persoonlijkheid = een stabiele groep eigenschappen met voor het individu kenmerkende manieren
van denken, voelen en gedragen.
- Normale persoonlijkheid: Kan beschreven worden door op iedere dimensie van het vijf factoren
model en de onderliggende facetten aan te geven in welke mate het van toepassing is (het
gemiddelde)
- Abnormale persoonlijkheid = Extreme positie op dimensies van de normale persoonlijkheid (afwijking
van het gemiddelde, verschilt slechts kwantitatief van de normale persoonlijkheid)
- Persoonlijkheidsstoornissen/gestoorde persoonlijkheid = Psychische aandoeningen waarbij het
dagelijks functioneren ernstig wordt verstoord door beperkingen in het functioneren van de
persoonlijkheid en de aanwezigheid van pathologische persoonlijkheidstrekken.
Beperkingen in het functioneren zijn vaak gerelateerd aan problemen van het zelf (identiteit,
zelfsturing, nastreven van levensdoelen) en het intermenselijk functioneren (empathie, intimiteit)
Abnormale persoonlijkheid
Abnormailteit definiëren en identificeren
Er is een dunne lijn tussen wat als stoornis wordt beschouwd en wat als normaal wordt gezien. We moeten ons
afvragen wanneer we gedrag als abnormaal beschouwen. In de pubertijd vertonen jongeren namelijk ook
bepaald gedrag dat vaak als onwenselijk beschouwd wordt
Atypisch en schadelijk gedrag
- Psychologische problemen worden vaak gezien als atypisch, vreemd of abnormaal; alles wat afwijkt
van het gemiddelde. Toch is afwijkend niet het goede woord, omdat mensen met hoge intelligentie
eerder gezien worden als succesvol. Hun vreemdheid is dus meer een gunst voor hen.
- Abnormaliteit of psychopathologie wordt gezien als storend voor de aapassing zoals de individuele
aanpassing aan de omstandigheden van hun leven. Het hindert of weerhoudt jonge personen van
onderhandelen van ontwikkelingstaken (taalvaardigheden, emotionele controle, tevredenheid over
sociale relaties)
- Een stoornis bevindt zich in een persoon. Het kan beschouwd worden als de individuele reacties op
omstandigheden, met de interface van de persoon met andere personen of condities van het milieu.
Gedrag is onlosmakelijk gelinkt met de grotere wereld en in welke het is ingebed.
Verschillende factoren die gaan over het oordelen van normaal-abnormaal (indicaties voor jeugdproblemen)
- Ontwikkelingsnormen: de typische groei en vormen van psychische vaardigheden, taal, cognitie,
emotie en sociaal gedrag d.m.v. deze standaarden kan men bekijken of er iets verkeerd is
o Andere factoren moeten ook bekeken worden: atypische frequentie, intensiteit en duur van
gedrag
INDICATIES DAT GEDRAG VERSCHILT VAN DE ONT WIKKELINGSNORM
- Ontwikkelingsachterstand
- Ontwikkelingsregressie of verslechtering
- Extreem hoge of lage frequentie van gedrag
- Extreem hoge of lage intensiteit van gedrag
- Gedragsproblemen die in de loop van de tijd aanhouden
- Gedrag dat niet geschikt is voor de situatie
- Abrupte gedragswijzigingen
- Verschillende probleemgedragingen
- Gedrag dat kwalitatief anders is dan normaal
2
INHOUDSOPGAVE
Probleem 1: To be or not to be… normal (Persoonlijkheidsstoornissen - Borderline)
Probleem 2: Jong, snel en wild (ADHD)
Probleem 3: Dicsussie (Dyslexie & dyscalculie)
Probleem 4: Is het de aard van het beestje? (Angststoornissen)
Probleem 5: Het interesseert mij allemaal helemaal niets! (ODD/CD)
Probleem 6: Hello darkness, my old friend (Depressie)
Probleem 7: Een aap uit de mouw? waar dan? (Autisme)
1
, PROBLEEM 1: PERSOONLIJKHEIDSSTOORNISSEN (BORDERLINE)
1. WANNEER IS ER SPR AKE VAN EEN (AB)NORMALE PERSOONLIJKHEID EN WANNEER IS ER
SPRAKE VAN EEN PERSOONLIJKHEIDSSTOORNIS
Definities
- Persoonlijkheid = een stabiele groep eigenschappen met voor het individu kenmerkende manieren
van denken, voelen en gedragen.
- Normale persoonlijkheid: Kan beschreven worden door op iedere dimensie van het vijf factoren
model en de onderliggende facetten aan te geven in welke mate het van toepassing is (het
gemiddelde)
- Abnormale persoonlijkheid = Extreme positie op dimensies van de normale persoonlijkheid (afwijking
van het gemiddelde, verschilt slechts kwantitatief van de normale persoonlijkheid)
- Persoonlijkheidsstoornissen/gestoorde persoonlijkheid = Psychische aandoeningen waarbij het
dagelijks functioneren ernstig wordt verstoord door beperkingen in het functioneren van de
persoonlijkheid en de aanwezigheid van pathologische persoonlijkheidstrekken.
Beperkingen in het functioneren zijn vaak gerelateerd aan problemen van het zelf (identiteit,
zelfsturing, nastreven van levensdoelen) en het intermenselijk functioneren (empathie, intimiteit)
Abnormale persoonlijkheid
Abnormailteit definiëren en identificeren
Er is een dunne lijn tussen wat als stoornis wordt beschouwd en wat als normaal wordt gezien. We moeten ons
afvragen wanneer we gedrag als abnormaal beschouwen. In de pubertijd vertonen jongeren namelijk ook
bepaald gedrag dat vaak als onwenselijk beschouwd wordt
Atypisch en schadelijk gedrag
- Psychologische problemen worden vaak gezien als atypisch, vreemd of abnormaal; alles wat afwijkt
van het gemiddelde. Toch is afwijkend niet het goede woord, omdat mensen met hoge intelligentie
eerder gezien worden als succesvol. Hun vreemdheid is dus meer een gunst voor hen.
- Abnormaliteit of psychopathologie wordt gezien als storend voor de aapassing zoals de individuele
aanpassing aan de omstandigheden van hun leven. Het hindert of weerhoudt jonge personen van
onderhandelen van ontwikkelingstaken (taalvaardigheden, emotionele controle, tevredenheid over
sociale relaties)
- Een stoornis bevindt zich in een persoon. Het kan beschouwd worden als de individuele reacties op
omstandigheden, met de interface van de persoon met andere personen of condities van het milieu.
Gedrag is onlosmakelijk gelinkt met de grotere wereld en in welke het is ingebed.
Verschillende factoren die gaan over het oordelen van normaal-abnormaal (indicaties voor jeugdproblemen)
- Ontwikkelingsnormen: de typische groei en vormen van psychische vaardigheden, taal, cognitie,
emotie en sociaal gedrag d.m.v. deze standaarden kan men bekijken of er iets verkeerd is
o Andere factoren moeten ook bekeken worden: atypische frequentie, intensiteit en duur van
gedrag
INDICATIES DAT GEDRAG VERSCHILT VAN DE ONT WIKKELINGSNORM
- Ontwikkelingsachterstand
- Ontwikkelingsregressie of verslechtering
- Extreem hoge of lage frequentie van gedrag
- Extreem hoge of lage intensiteit van gedrag
- Gedragsproblemen die in de loop van de tijd aanhouden
- Gedrag dat niet geschikt is voor de situatie
- Abrupte gedragswijzigingen
- Verschillende probleemgedragingen
- Gedrag dat kwalitatief anders is dan normaal
2
