Casus 7: SOLK & Eetstoornissen
Leerdoel: Diagnostiek SOLK
Definitie SOLK
Wij spreken van Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten bij lichamelijke klachten
die langer dan enkele weken duren en waarbij adequaat medisch onderzoek geen somatische
aandoening wordt gevonden die de klachten voldoende verklaart”
Bij bestaande somatisch aandoeningen zijn klachten ernstiger of langduriger of beperken zich sterker
dan te verwachten bij SOLK.
Definitie somatisatie
Somatisatie is een neiging lichamelijk klachten te ervaren en te uiten, deze toe te schrijven aan
lichamelijke ziekte en er medische hulp voor te zoeken, terwijl er geen somatische pathologie
gevonden wordt die de klachten voldoende verklaart.
SOLK is een werkhypothese gebaseerd op de (gerechtvaardigde) aanname dat somatische /
psychische pathologie afdoende is uitgesloten. Als de klachten veranderen, kan dit aanleiding zijn om
de werkhypothese te herzien. Nadat de huisarts een werkhypothese heeft geformuleerd, maakt hij
en inschatting van de ernst van de SOLK. De meest gangbare indeling is mild, matig-ernstig en
ernstig. Er zijn echter geen goed gedefinieerde afkappunten voor.
Er zijn verschillende termen voor deze grote groep lichamelijke klachten waar men geen
bevredigende verklaring voor kan vinden. Vroeger koos men ervoor om vaker samen voorkomende
klachten in syndromen te verdelen, bijvoorbeeld PDS, fibromyalgie en het chronisch
vermoeidheidssyndroom. Er is echter veel overlap tussen de syndromen qua klachten. Echter is er
ook de mogelijkheid de klachten te verdelen in clusters: gastro-intestinaal, cardiopulmonaal,
bewegingsapparaat en algemeen aspecifiek. Als men ze niet onder syndromen of clusters schaart,
zijn er ook diverse termen beschikbaar, zoals lichamelijk onbegrepen klachten, functionele klachten,
psychosomatische klachten of somatoforme klachten.
Als er bij een patiënt wel een somatische aandoening is vastgesteld als oorzaak van de lichamelijke
klachten, maar de klachten ernstiger of langduriger zijn dan men op grond van de aandoening zou
verwachten, spreekt men ook van SOLK.
Criteria voor somatforme stoornis (DSM-IV)
A. Aanwezigheid van een of meer somatische symptomen die ongemak veroorzaken of die het
dagelijks functioneren verstoren
B. Buitensporige gedachten, gevoelens of gedrag gerelateerd aan somatische symptomen
1. Disproportionele en persisterende gedachten over de ernst van de symptomen
2. Een persisterende aanwezigheid van een hoog angstniveau met betrekking tot de
gezondheid of symptomen
3. Er wordt buitensporig veel tijd en energie gestoken in de symptomen of zorgen
over de gezondheid
C. Hoewel de somatische symptomen niet constant aanwezig zijn, is het gevoel ziek te zijn wel
persisterend
SOLK is dus niet per definitie een somatoforme stoornis. Bij een somatoforme stoornis is er ook
sprake van hardnekkige ziekte-attributies en sterke belemmeringen.
Leerdoel: Diagnostiek SOLK
Definitie SOLK
Wij spreken van Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten bij lichamelijke klachten
die langer dan enkele weken duren en waarbij adequaat medisch onderzoek geen somatische
aandoening wordt gevonden die de klachten voldoende verklaart”
Bij bestaande somatisch aandoeningen zijn klachten ernstiger of langduriger of beperken zich sterker
dan te verwachten bij SOLK.
Definitie somatisatie
Somatisatie is een neiging lichamelijk klachten te ervaren en te uiten, deze toe te schrijven aan
lichamelijke ziekte en er medische hulp voor te zoeken, terwijl er geen somatische pathologie
gevonden wordt die de klachten voldoende verklaart.
SOLK is een werkhypothese gebaseerd op de (gerechtvaardigde) aanname dat somatische /
psychische pathologie afdoende is uitgesloten. Als de klachten veranderen, kan dit aanleiding zijn om
de werkhypothese te herzien. Nadat de huisarts een werkhypothese heeft geformuleerd, maakt hij
en inschatting van de ernst van de SOLK. De meest gangbare indeling is mild, matig-ernstig en
ernstig. Er zijn echter geen goed gedefinieerde afkappunten voor.
Er zijn verschillende termen voor deze grote groep lichamelijke klachten waar men geen
bevredigende verklaring voor kan vinden. Vroeger koos men ervoor om vaker samen voorkomende
klachten in syndromen te verdelen, bijvoorbeeld PDS, fibromyalgie en het chronisch
vermoeidheidssyndroom. Er is echter veel overlap tussen de syndromen qua klachten. Echter is er
ook de mogelijkheid de klachten te verdelen in clusters: gastro-intestinaal, cardiopulmonaal,
bewegingsapparaat en algemeen aspecifiek. Als men ze niet onder syndromen of clusters schaart,
zijn er ook diverse termen beschikbaar, zoals lichamelijk onbegrepen klachten, functionele klachten,
psychosomatische klachten of somatoforme klachten.
Als er bij een patiënt wel een somatische aandoening is vastgesteld als oorzaak van de lichamelijke
klachten, maar de klachten ernstiger of langduriger zijn dan men op grond van de aandoening zou
verwachten, spreekt men ook van SOLK.
Criteria voor somatforme stoornis (DSM-IV)
A. Aanwezigheid van een of meer somatische symptomen die ongemak veroorzaken of die het
dagelijks functioneren verstoren
B. Buitensporige gedachten, gevoelens of gedrag gerelateerd aan somatische symptomen
1. Disproportionele en persisterende gedachten over de ernst van de symptomen
2. Een persisterende aanwezigheid van een hoog angstniveau met betrekking tot de
gezondheid of symptomen
3. Er wordt buitensporig veel tijd en energie gestoken in de symptomen of zorgen
over de gezondheid
C. Hoewel de somatische symptomen niet constant aanwezig zijn, is het gevoel ziek te zijn wel
persisterend
SOLK is dus niet per definitie een somatoforme stoornis. Bij een somatoforme stoornis is er ook
sprake van hardnekkige ziekte-attributies en sterke belemmeringen.
