INLEIDING PEDAGOGISCHE WETENSCHAPPEN 1
COLLEGE 1
Nationale wetenschapsagenda (NWA)
Hoofdvraag: Wat hebben kinderen en jongeren nodig aan opvoeding, onderwijs en begeleiding zodat
zij nu en in de toekomst positief kunnen bijdragen aan de samenleving in de 21 ste eeuw?
3 kernthema’s/opgaven voor pedagogiek
1. Leren en ontwikkelen in verschillende contexten
2. Diversiteit en ongelijkheid
3. Normativiteit van opvoeding en onderwijs
→ waartoe willen we opvoeden en opleiden?
Empirische cyclus (De Groot)
Sluit aan bij systematisch onderzoek doen (Van IJzendoorn)
Cyclus → spiraal
Waarneming kan empirische waarneming zijn, maar ook resultaat van een eerder oz
Inductie: van observatie van specifieke zaken naar een algemene theorie/hypothese
Deductie: het afleiden van een specifieke voorspelling uit een algemene hypothese
Cyclus van Patterson
Gaat om verbinding van theorie, praktijk en beleid
Research,
research,
etc...
Changes in Overviews
laws and in empirical
policy journals
Reflection
Articles in
on laws and
newspapers
policy
Political Public
debate debate
1
, COLLEGE 2
Hechtingstheorie: Bowlby
Volgens Bowlby is het pad mede afhankelijk van de band die een kind opbouwt met iemand anders en
hoe deze andere persoon is, zich gedraagt en opvoedt, maakt uit voor hoe het met een kind gaat.
Kindbeelden
Definitie:
Kindbeelden zijn opvattingen over kinderen die belangrijkste karakteristieken van kinderen bevatten,
onderscheid aanduiden met volwassenen, opvoeding en onderwijs sturen en veranderlijk zijn.
Kindbeelden zijn over de tijd veranderd (afb.)
Ca. 1450: kind als miniatuurvolwassnee
1654: verhoudingen hoofd kind representatiever, genderverschillen doen er weinig to
2e helft 19e eeuw: kinderen beschouwd als gevaarlijk, onderscheid tussen jongens en meisjes en
ook verschillen tussen leeftijden
Ca. 1950: kinderen schattig, knuffelbaar, onschuldig
Nu: zelfbewust, zelfstandig
Kindbeelden: cultureel
Individualistische en collectivistische culturen
- Autonomie (ind.) vs. groepslidmaatschap (col.)
Gehechtheid en sensitiviteit
- Gehechtheid → universeel verschijnsel
o Kinderen komen ter wereld met tweetal eigenschappen: (1) neiging
nabijheid van persoon in de omgeving te zoeken en (2) de neiging tot
exploratie, verkennen van de wereld
o Evolutionair ontwikkelde neigingen
- Volwassenen zijn uitgerust met het vermogen tot sensitiviteit → kunnen zij
gehechtheidsband met kinderen door ontwikkelen
o Vorm waarin sensitiviteit als sensitief wordt ervaren/hoe primaire
verzorgers sensitiviteit vertonen → kan verschillen
Autoritaire (col.) en autoritatieve (ind.) opvoedingsstijl
- Autoritair: strenge regels stellend en deze ook handhaven, weinig
sensitiviteit
- Autoritatief: controle op het gedrag van kinderen, gaat gepaard met
sensitiviteit
→ bij westerse culturen succesvolle opvoedingsstijl
Algemeen kindbeeld?
NEE
→ wel aantal elementen die wel overeenkomen dat we wel tot een soort fundament
kunnen komen wat we met elkaar delen
2
COLLEGE 1
Nationale wetenschapsagenda (NWA)
Hoofdvraag: Wat hebben kinderen en jongeren nodig aan opvoeding, onderwijs en begeleiding zodat
zij nu en in de toekomst positief kunnen bijdragen aan de samenleving in de 21 ste eeuw?
3 kernthema’s/opgaven voor pedagogiek
1. Leren en ontwikkelen in verschillende contexten
2. Diversiteit en ongelijkheid
3. Normativiteit van opvoeding en onderwijs
→ waartoe willen we opvoeden en opleiden?
Empirische cyclus (De Groot)
Sluit aan bij systematisch onderzoek doen (Van IJzendoorn)
Cyclus → spiraal
Waarneming kan empirische waarneming zijn, maar ook resultaat van een eerder oz
Inductie: van observatie van specifieke zaken naar een algemene theorie/hypothese
Deductie: het afleiden van een specifieke voorspelling uit een algemene hypothese
Cyclus van Patterson
Gaat om verbinding van theorie, praktijk en beleid
Research,
research,
etc...
Changes in Overviews
laws and in empirical
policy journals
Reflection
Articles in
on laws and
newspapers
policy
Political Public
debate debate
1
, COLLEGE 2
Hechtingstheorie: Bowlby
Volgens Bowlby is het pad mede afhankelijk van de band die een kind opbouwt met iemand anders en
hoe deze andere persoon is, zich gedraagt en opvoedt, maakt uit voor hoe het met een kind gaat.
Kindbeelden
Definitie:
Kindbeelden zijn opvattingen over kinderen die belangrijkste karakteristieken van kinderen bevatten,
onderscheid aanduiden met volwassenen, opvoeding en onderwijs sturen en veranderlijk zijn.
Kindbeelden zijn over de tijd veranderd (afb.)
Ca. 1450: kind als miniatuurvolwassnee
1654: verhoudingen hoofd kind representatiever, genderverschillen doen er weinig to
2e helft 19e eeuw: kinderen beschouwd als gevaarlijk, onderscheid tussen jongens en meisjes en
ook verschillen tussen leeftijden
Ca. 1950: kinderen schattig, knuffelbaar, onschuldig
Nu: zelfbewust, zelfstandig
Kindbeelden: cultureel
Individualistische en collectivistische culturen
- Autonomie (ind.) vs. groepslidmaatschap (col.)
Gehechtheid en sensitiviteit
- Gehechtheid → universeel verschijnsel
o Kinderen komen ter wereld met tweetal eigenschappen: (1) neiging
nabijheid van persoon in de omgeving te zoeken en (2) de neiging tot
exploratie, verkennen van de wereld
o Evolutionair ontwikkelde neigingen
- Volwassenen zijn uitgerust met het vermogen tot sensitiviteit → kunnen zij
gehechtheidsband met kinderen door ontwikkelen
o Vorm waarin sensitiviteit als sensitief wordt ervaren/hoe primaire
verzorgers sensitiviteit vertonen → kan verschillen
Autoritaire (col.) en autoritatieve (ind.) opvoedingsstijl
- Autoritair: strenge regels stellend en deze ook handhaven, weinig
sensitiviteit
- Autoritatief: controle op het gedrag van kinderen, gaat gepaard met
sensitiviteit
→ bij westerse culturen succesvolle opvoedingsstijl
Algemeen kindbeeld?
NEE
→ wel aantal elementen die wel overeenkomen dat we wel tot een soort fundament
kunnen komen wat we met elkaar delen
2
