Wat te leren voor het kraamexamen:
- POVIAS+C, spildraaien etc.
P = portio (baarmoedermond) en cervix (baarmoederhals). Of de baarmoeder verstreken (deze moet
helemaal ingekort zijn voordat de ontsluiting kan beginnen) en verweken (moet zachter geworden
zijn, zo zacht als je oorlel is.)
O = ontsluiting. Hoeveel cm de ontsluiting is. Hoever de portio openstaat. (10 cm is nodig om te
kunnen persen)
V = vliezen. Of de vliezen al zijn gebroken. Als ze zijn niet gebroken heet dit: staan.
I = indalen. Hoe ver de baby al is ingedaald
A = aard voorliggend deel. Hoe de baby als eerste naar buiten komt. H1: boven bekken ingang. H2 en
H3: er tussenin H4: in bekken bodem. 4 vlakken zijn er.
S = stand voorliggend deel. Hoe de spildraai is.
C = cortonen (harttonen van de baby)
Inwendige spildraai = het hoofdje moet onder het schaambot door als het draait met z’n achterhoofd
naar achter ( dus richting buik van de moeder) en met de kin op de borst zodat hij zich klein maakt.
Uitwendige spildraai = als het hoofdje is geboren draait het terug naar de oorspronkelijke stand die
het had voor de inwendige spildraai zodat de schouders niet achter het schaambot blijven hangen.
- Soorten weeën: functie en kenmerken
Harde buiken:
- Functie: door het zakken van de baarmoeder wordt de druk op de baarmoedermond groter,
hierdoor wordt deze gedwongen om verder open te gaan.
- Kenmerken: je buik voelt hard aan, dit kan een beetje pijnlijk zijn
Voorweeën:
- Functie: de baarmoeder en de baarmoedermond worden voorbereid. Ook wordt het hoofdje
dieper in het bekken geduwd.
- Kenmerken: weeën die niet erger worden en niet langer gaan duren. Voorweeën duren 30-40
seconden en komen meestal ’s nachts opspelen.
Indalingsweeën:
- Functie: het hoofdje van de baby gaat indalen.
- Kenmerken: een scherpe, stekende pijn in de liezen of als pijn of krampen in de onderbuik.
Meestal rond de 36e week van de zwangerschap.
Ontsluitingweeën:
- Functie: zorgen er voor dat de baarmoeder mond weker wordt, verstrijkt en dat er ontsluiting
optreedt.
- Kenmerken: deze weeën komen met een regelmaat van 5 of 6 minuten. Het is heel pijnlijk in de
onderbuik, rug, bovenbenen of een combinatie hiervan.
Persweeën:
- Functie: het kind door het geboortekanaal naar buiten persen.
- Kenmerken: Tijdens de wee heb je het gevoel dat je deze niet meer weg kunt zuchten, je
buikspieren spannen als in een reflex samen en je hebt het gevoel dat je niet anders kunt dan
mee persen.
Nageboorteweeën:
- Functie: zorgt ervoor dat de baarmoeder meer dan de helft kleiner wordt en dat alle bloedvaten
worden afgesloten.
- Kenmerken: er komt vaak nog een wee (of een paar) waarbij je moet persen om de placenta eruit
te krijgen.
Naweeën:
, - Functie: zorgen voor minder bloedverlies na de bevalling
- Kenmerken: even krachtig als nageboorteweeën. Kunnen soms wel tot 2 dagen na de bevalling bij
vlagen aanwezig zijn, zijn soms wat pijnlijk.
- Apgarscore, welke onderdelen, puntentelling, wanneer beoordeling
De onderdelen zijn:
- De snelheid waarmee het hart klopt
- De manier van ademhalen
- De spierspanning
- De kleur van de huid
- De reactie op prikkels uit de omgeving
Voor ieder onderdeel kan het kindje een 0, 1 of 2 scoren. Voor de Apgar-score worden de 5 punten bij
elkaar opgeteld waarbij een getal tussen de 0 en 10 ontstaat. Het kindje wordt beoordeeld na 1
minuut, na 5 minuten en na 10 minuten.
Hartslag
geen hartslag – 0 punten
hartslag minder dan 100 slagen per minuut – 1 punt
hartslag meer dan 100 slagen per minuut – 2 punt
Ademhaling
geen ademhaling – 0 punten
onregelmatige ademhaling – 1 punt
goed doorhuilen – 2 punten
Spierspanning
slap – 0 punten
matige spierspanning – 1 punt
goede spierspanning – 2 punten
Huidskleur
helemaal blauw of bleek – 0 punten
blauwe handen en voeten – 1 punt
helemaal roze van kleur – 2 punten
Reactie op prikkels
geen reacties – 0 punten
bewegen, maar niet huilen – 1 punt
huilen – 2 punten
- Controles pasgeborene en moeder direct pp (bij de partus assistentie)
Pasgeborene:
o Huid: kleur, oedeem (vocht), aardbeienvlek
o Hoofd: schedel (schedelnaden en fontanel), ogen, oren, neus, mond, kin, hals
o Borstkas: ademhaling
o Buik: navelstreng
o Rug: wervelkolom intact/gesloten
o Handen en voeten: 10 vingers en 10 tenen
o Uitwendige geslachtsorganen: jongen/meisje?, penis, urine uitgang, testikels ingedaald
o Anus: open/dicht
o Temperatuur
o Gewicht
o Zoek-hap-zuigreflex: als de wang van de baby wordt aangeraakt, draait de baby het gezicht naar
die kant
- POVIAS+C, spildraaien etc.
P = portio (baarmoedermond) en cervix (baarmoederhals). Of de baarmoeder verstreken (deze moet
helemaal ingekort zijn voordat de ontsluiting kan beginnen) en verweken (moet zachter geworden
zijn, zo zacht als je oorlel is.)
O = ontsluiting. Hoeveel cm de ontsluiting is. Hoever de portio openstaat. (10 cm is nodig om te
kunnen persen)
V = vliezen. Of de vliezen al zijn gebroken. Als ze zijn niet gebroken heet dit: staan.
I = indalen. Hoe ver de baby al is ingedaald
A = aard voorliggend deel. Hoe de baby als eerste naar buiten komt. H1: boven bekken ingang. H2 en
H3: er tussenin H4: in bekken bodem. 4 vlakken zijn er.
S = stand voorliggend deel. Hoe de spildraai is.
C = cortonen (harttonen van de baby)
Inwendige spildraai = het hoofdje moet onder het schaambot door als het draait met z’n achterhoofd
naar achter ( dus richting buik van de moeder) en met de kin op de borst zodat hij zich klein maakt.
Uitwendige spildraai = als het hoofdje is geboren draait het terug naar de oorspronkelijke stand die
het had voor de inwendige spildraai zodat de schouders niet achter het schaambot blijven hangen.
- Soorten weeën: functie en kenmerken
Harde buiken:
- Functie: door het zakken van de baarmoeder wordt de druk op de baarmoedermond groter,
hierdoor wordt deze gedwongen om verder open te gaan.
- Kenmerken: je buik voelt hard aan, dit kan een beetje pijnlijk zijn
Voorweeën:
- Functie: de baarmoeder en de baarmoedermond worden voorbereid. Ook wordt het hoofdje
dieper in het bekken geduwd.
- Kenmerken: weeën die niet erger worden en niet langer gaan duren. Voorweeën duren 30-40
seconden en komen meestal ’s nachts opspelen.
Indalingsweeën:
- Functie: het hoofdje van de baby gaat indalen.
- Kenmerken: een scherpe, stekende pijn in de liezen of als pijn of krampen in de onderbuik.
Meestal rond de 36e week van de zwangerschap.
Ontsluitingweeën:
- Functie: zorgen er voor dat de baarmoeder mond weker wordt, verstrijkt en dat er ontsluiting
optreedt.
- Kenmerken: deze weeën komen met een regelmaat van 5 of 6 minuten. Het is heel pijnlijk in de
onderbuik, rug, bovenbenen of een combinatie hiervan.
Persweeën:
- Functie: het kind door het geboortekanaal naar buiten persen.
- Kenmerken: Tijdens de wee heb je het gevoel dat je deze niet meer weg kunt zuchten, je
buikspieren spannen als in een reflex samen en je hebt het gevoel dat je niet anders kunt dan
mee persen.
Nageboorteweeën:
- Functie: zorgt ervoor dat de baarmoeder meer dan de helft kleiner wordt en dat alle bloedvaten
worden afgesloten.
- Kenmerken: er komt vaak nog een wee (of een paar) waarbij je moet persen om de placenta eruit
te krijgen.
Naweeën:
, - Functie: zorgen voor minder bloedverlies na de bevalling
- Kenmerken: even krachtig als nageboorteweeën. Kunnen soms wel tot 2 dagen na de bevalling bij
vlagen aanwezig zijn, zijn soms wat pijnlijk.
- Apgarscore, welke onderdelen, puntentelling, wanneer beoordeling
De onderdelen zijn:
- De snelheid waarmee het hart klopt
- De manier van ademhalen
- De spierspanning
- De kleur van de huid
- De reactie op prikkels uit de omgeving
Voor ieder onderdeel kan het kindje een 0, 1 of 2 scoren. Voor de Apgar-score worden de 5 punten bij
elkaar opgeteld waarbij een getal tussen de 0 en 10 ontstaat. Het kindje wordt beoordeeld na 1
minuut, na 5 minuten en na 10 minuten.
Hartslag
geen hartslag – 0 punten
hartslag minder dan 100 slagen per minuut – 1 punt
hartslag meer dan 100 slagen per minuut – 2 punt
Ademhaling
geen ademhaling – 0 punten
onregelmatige ademhaling – 1 punt
goed doorhuilen – 2 punten
Spierspanning
slap – 0 punten
matige spierspanning – 1 punt
goede spierspanning – 2 punten
Huidskleur
helemaal blauw of bleek – 0 punten
blauwe handen en voeten – 1 punt
helemaal roze van kleur – 2 punten
Reactie op prikkels
geen reacties – 0 punten
bewegen, maar niet huilen – 1 punt
huilen – 2 punten
- Controles pasgeborene en moeder direct pp (bij de partus assistentie)
Pasgeborene:
o Huid: kleur, oedeem (vocht), aardbeienvlek
o Hoofd: schedel (schedelnaden en fontanel), ogen, oren, neus, mond, kin, hals
o Borstkas: ademhaling
o Buik: navelstreng
o Rug: wervelkolom intact/gesloten
o Handen en voeten: 10 vingers en 10 tenen
o Uitwendige geslachtsorganen: jongen/meisje?, penis, urine uitgang, testikels ingedaald
o Anus: open/dicht
o Temperatuur
o Gewicht
o Zoek-hap-zuigreflex: als de wang van de baby wordt aangeraakt, draait de baby het gezicht naar
die kant
