Inhoudsopgave
1.De student kent en begrijpt het diagnostisch proces van klachtenanalyse, probleemanalyse, verklaringsanalyse en
indicatieanalyse en kan dat toepassen op een casus.........................................................................................................2
2.De student heeft kennis en begrip van verklaringstheorieën van de behandelde stoornissen......................................3
3.De student herkent signalen en hoofdkenmerken van de behandelde stoornissen in een casus..................................3
4.De student kan keuze voor een evidence based behandeling/interventie bij de behandelde thema’s goed
onderbouwen en toepassen op een casus.........................................................................................................................3
5.De student heeft inzicht in risico en beschermende factoren bij de behandelde stoornissen. Seksualiteit en
echtscheiding....................................................................................................................................................................16
6.De student kent en begrijpt de categoriale en dimensionale benadering van de classificatie.....................................18
7.De student heeft kennis van de werkzame factoren voor het werken met jeugd in een residentiele setting en/of een
licht verstandelijke beperking en kan op basis van deze factoren keuzes verantwoorden..............................................18
Oefententamen (antwoorden zijn te vinden op blz. 24)..................................................................................................22
, 1. De student kent en begrijpt het diagnostisch proces van klachtenanalyse,
probleemanalyse, verklaringsanalyse en indicatieanalyse en kan dat toepassen op
een casus.
Klachtenanalyse
In de klachtanalyse verzamelt de diagnosticus de klachten. Hij vraagt ouders en jeugdige
zowel naar het feitelijke probleemgedrag, als naar de gevolgen en de manier waarop deze
worden ervaren. Tijdens de klachtanalyse is er veel aandacht voor de beleving van de
problemen door ouders en jeugdige.
Probleemanalyse
In de probleemanalyse staat de vraag centraal wat er precies aan de hand is. Daarvoor
brengt de diagnosticus eerst in kaart wat er al over de problemen bekend is. Alle problemen
worden benoemd en gegroepeerd, de ernst ervan wordt getaxeerd en er wordt gekeken naar
de negatieve gevolgen ervan voor de jeugdige en diens omgeving. De diagnosticus kijkt ook
naar positieve kenmerken en beschermende factoren van de jeugdige en zijn omgeving, en
naar de mate waarin deze factoren een gunstige invloed hebben op de verdere ontwikkeling
van de jeugdige. Vervolgens stelt de diagnosticus hypothesen op die hij in het verdere
onderzoek toetst. In dit onderdeel wordt ook gekeken naar co morbiditeit.
Verklaringsanalyse
Nadat de aard en ernst van de problemen zijn vastgesteld, onderzoekt de diagnosticus wat
het probleemgedrag kan verklaren. Verklaringen zijn (empirisch) getoetste uitspraken over
oorzaken die afzonderlijk of in samenhang bijdragen aan het ontstaan of in stand houden
van de problemen. De diagnosticus onderzoekt daarbij zowel oorzaken in de jeugdige als
in de omgeving van de jeugdige. De verklaringsanalyse dient uit te monden in een
samenhangend model waarin één of meerdere factoren als verklaring voor het probleem
worden opgevoerd. Daarmee geeft de verklaringsanalyse aanknopingspunten voor de in te
zetten hulpverlening of behandeling.
Indicatieanalyse
Indicaties zijn aanbevelingen voor één of meerdere interventies, vaak in de vorm van
behandelings-en begeleidingsvoorstellen. In deze fase bespreekt de diagnosticus de
onderzoeksbevindingen in alle openheid met de jeugdige en zijn ouders. Er is vooral
aandacht voor de ernst van de gedragsproblemen en voor de factoren die de
gedragsproblemen in stand houden. In overleg met de jeugdige en zijn ouders formuleert
de diagnosticus vervolgens een globaal doel dat met ingrijpen bereikt moet worden. Daarbij
zet hij alle interventies die op basis van indicatiecriteria in aanmerking komen voor de
ouders en de jeugdige op een rij. Na dit overleg weegt de diagnosticus de verschillende
alternatieven af. Hierbij spelen de mening van ouders en jeugdige een belangrijke rol.
Uiteindelijk komt de diagnosticus met een advies. Dit mondt uit in een gedeeld besluit (van
diagnosticus, ouders en jeugdige) over de behandeling.
, 2. De student heeft kennis en begrip van verklaringstheorieën van de
behandelde stoornissen.
3. De student herkent signalen en hoofdkenmerken van de behandelde
stoornissen in een casus
4. De student kan keuze voor een evidence based behandeling/interventie bij
de behandelde thema’s goed onderbouwen en toepassen op een casus.
Autisme
Hoofdkenmerken
In de eerste drie levensjaren al vast te stellen. Tekorten op de volgende gebieden
sociaal contact en sociale wederkerigheid, communicatie en taal,
verbeeldingsvermogen . Geen of weinig interesse in gezichten als baby, afwijkend
oogcontact, lijkt soms doof, starre blik of vluchtig. Schoolgaande kinderen geen of
nauwelijks vrienden. Mindblindness- de gedachte of geest van andere vaak niet
kunnen lezen. Geen gevoel voor persoonlijke grenzen, het juiste gedrag aanpassen
aan de context. Meestal loopt de taalontwikkeling achter maar de problemen kunnen
heel divers zijn van non-verbale communicatie, papegaaien (echolalie), taalreceptie
tot aan taalproductie. Weinig tot geen verbeeldingsvermogen symbolisch spel wordt
niet begrepen. Behoefte aan structuur, ritme en herhaling. Weerstand tegen
verandering, behoefte aan structuur, specifieke fascinaties, stereotype motorisch
bewegingen zoals wapperen of fladderen met de handen, heen en weer bewegen.
Moeite met uitzonderingen op de regels het gedrag of de afspraak moet wel passen
binnen de context. Overige kenmerken Afwijkende reacties op zintuigelijke sensaties
(horen, ruiken en voelen), niet herkennen van emoties, goed in details, angst het niet
inzien of volledig in paniek raken van iets kleins. Extreme feitenkennis,
probleemgedrag zoals overstuur raken door verstoring structuur kunnen daardoor
gaan gillen, bijten, zichzelf verwonden.
Verklaring
Theorie of mindblindness – het onvermogen om in te kunnen zien wat andere
denken of zullen denken doordat ze niet genoeg informatie bij elkaar kunnen
vergaren om dit in te kunnen schatten. Waar veel kinderen met ASS moeite mee
hebben:
Visuele perspectieneming – waar iemand naar kijkt afleiden wat iemand ziet of
niet ziet. Affectieve perspectiefneming – afleiden wat iemand voelt
Conceptuele perspectiefneming – afleiden wat iemand denkt
of wil Theorie van executief disfunctioneren
Moeite met aansturen van het eigen handelen, niet goed anticiperen op een
verandering die eraan komt. Open opdrachten worden als lastig ondervonden.
Theorie van zwakke centrale coherentie
Moeite met integreren van indrukken tot een betekenisvol geheel. Eerder
geconcentreerd op details dan op het geheel.
Theorie van empathiseren versus systematiseren
Zwak zijn in empathiseren niet goed in het aanvoelen van gedachte en gevoelens
van andere. sterk zijn in systematiseren als gevolg van hun drang tot het analyseren
of ontwikkelen van systemen.
1.De student kent en begrijpt het diagnostisch proces van klachtenanalyse, probleemanalyse, verklaringsanalyse en
indicatieanalyse en kan dat toepassen op een casus.........................................................................................................2
2.De student heeft kennis en begrip van verklaringstheorieën van de behandelde stoornissen......................................3
3.De student herkent signalen en hoofdkenmerken van de behandelde stoornissen in een casus..................................3
4.De student kan keuze voor een evidence based behandeling/interventie bij de behandelde thema’s goed
onderbouwen en toepassen op een casus.........................................................................................................................3
5.De student heeft inzicht in risico en beschermende factoren bij de behandelde stoornissen. Seksualiteit en
echtscheiding....................................................................................................................................................................16
6.De student kent en begrijpt de categoriale en dimensionale benadering van de classificatie.....................................18
7.De student heeft kennis van de werkzame factoren voor het werken met jeugd in een residentiele setting en/of een
licht verstandelijke beperking en kan op basis van deze factoren keuzes verantwoorden..............................................18
Oefententamen (antwoorden zijn te vinden op blz. 24)..................................................................................................22
, 1. De student kent en begrijpt het diagnostisch proces van klachtenanalyse,
probleemanalyse, verklaringsanalyse en indicatieanalyse en kan dat toepassen op
een casus.
Klachtenanalyse
In de klachtanalyse verzamelt de diagnosticus de klachten. Hij vraagt ouders en jeugdige
zowel naar het feitelijke probleemgedrag, als naar de gevolgen en de manier waarop deze
worden ervaren. Tijdens de klachtanalyse is er veel aandacht voor de beleving van de
problemen door ouders en jeugdige.
Probleemanalyse
In de probleemanalyse staat de vraag centraal wat er precies aan de hand is. Daarvoor
brengt de diagnosticus eerst in kaart wat er al over de problemen bekend is. Alle problemen
worden benoemd en gegroepeerd, de ernst ervan wordt getaxeerd en er wordt gekeken naar
de negatieve gevolgen ervan voor de jeugdige en diens omgeving. De diagnosticus kijkt ook
naar positieve kenmerken en beschermende factoren van de jeugdige en zijn omgeving, en
naar de mate waarin deze factoren een gunstige invloed hebben op de verdere ontwikkeling
van de jeugdige. Vervolgens stelt de diagnosticus hypothesen op die hij in het verdere
onderzoek toetst. In dit onderdeel wordt ook gekeken naar co morbiditeit.
Verklaringsanalyse
Nadat de aard en ernst van de problemen zijn vastgesteld, onderzoekt de diagnosticus wat
het probleemgedrag kan verklaren. Verklaringen zijn (empirisch) getoetste uitspraken over
oorzaken die afzonderlijk of in samenhang bijdragen aan het ontstaan of in stand houden
van de problemen. De diagnosticus onderzoekt daarbij zowel oorzaken in de jeugdige als
in de omgeving van de jeugdige. De verklaringsanalyse dient uit te monden in een
samenhangend model waarin één of meerdere factoren als verklaring voor het probleem
worden opgevoerd. Daarmee geeft de verklaringsanalyse aanknopingspunten voor de in te
zetten hulpverlening of behandeling.
Indicatieanalyse
Indicaties zijn aanbevelingen voor één of meerdere interventies, vaak in de vorm van
behandelings-en begeleidingsvoorstellen. In deze fase bespreekt de diagnosticus de
onderzoeksbevindingen in alle openheid met de jeugdige en zijn ouders. Er is vooral
aandacht voor de ernst van de gedragsproblemen en voor de factoren die de
gedragsproblemen in stand houden. In overleg met de jeugdige en zijn ouders formuleert
de diagnosticus vervolgens een globaal doel dat met ingrijpen bereikt moet worden. Daarbij
zet hij alle interventies die op basis van indicatiecriteria in aanmerking komen voor de
ouders en de jeugdige op een rij. Na dit overleg weegt de diagnosticus de verschillende
alternatieven af. Hierbij spelen de mening van ouders en jeugdige een belangrijke rol.
Uiteindelijk komt de diagnosticus met een advies. Dit mondt uit in een gedeeld besluit (van
diagnosticus, ouders en jeugdige) over de behandeling.
, 2. De student heeft kennis en begrip van verklaringstheorieën van de
behandelde stoornissen.
3. De student herkent signalen en hoofdkenmerken van de behandelde
stoornissen in een casus
4. De student kan keuze voor een evidence based behandeling/interventie bij
de behandelde thema’s goed onderbouwen en toepassen op een casus.
Autisme
Hoofdkenmerken
In de eerste drie levensjaren al vast te stellen. Tekorten op de volgende gebieden
sociaal contact en sociale wederkerigheid, communicatie en taal,
verbeeldingsvermogen . Geen of weinig interesse in gezichten als baby, afwijkend
oogcontact, lijkt soms doof, starre blik of vluchtig. Schoolgaande kinderen geen of
nauwelijks vrienden. Mindblindness- de gedachte of geest van andere vaak niet
kunnen lezen. Geen gevoel voor persoonlijke grenzen, het juiste gedrag aanpassen
aan de context. Meestal loopt de taalontwikkeling achter maar de problemen kunnen
heel divers zijn van non-verbale communicatie, papegaaien (echolalie), taalreceptie
tot aan taalproductie. Weinig tot geen verbeeldingsvermogen symbolisch spel wordt
niet begrepen. Behoefte aan structuur, ritme en herhaling. Weerstand tegen
verandering, behoefte aan structuur, specifieke fascinaties, stereotype motorisch
bewegingen zoals wapperen of fladderen met de handen, heen en weer bewegen.
Moeite met uitzonderingen op de regels het gedrag of de afspraak moet wel passen
binnen de context. Overige kenmerken Afwijkende reacties op zintuigelijke sensaties
(horen, ruiken en voelen), niet herkennen van emoties, goed in details, angst het niet
inzien of volledig in paniek raken van iets kleins. Extreme feitenkennis,
probleemgedrag zoals overstuur raken door verstoring structuur kunnen daardoor
gaan gillen, bijten, zichzelf verwonden.
Verklaring
Theorie of mindblindness – het onvermogen om in te kunnen zien wat andere
denken of zullen denken doordat ze niet genoeg informatie bij elkaar kunnen
vergaren om dit in te kunnen schatten. Waar veel kinderen met ASS moeite mee
hebben:
Visuele perspectieneming – waar iemand naar kijkt afleiden wat iemand ziet of
niet ziet. Affectieve perspectiefneming – afleiden wat iemand voelt
Conceptuele perspectiefneming – afleiden wat iemand denkt
of wil Theorie van executief disfunctioneren
Moeite met aansturen van het eigen handelen, niet goed anticiperen op een
verandering die eraan komt. Open opdrachten worden als lastig ondervonden.
Theorie van zwakke centrale coherentie
Moeite met integreren van indrukken tot een betekenisvol geheel. Eerder
geconcentreerd op details dan op het geheel.
Theorie van empathiseren versus systematiseren
Zwak zijn in empathiseren niet goed in het aanvoelen van gedachte en gevoelens
van andere. sterk zijn in systematiseren als gevolg van hun drang tot het analyseren
of ontwikkelen van systemen.
