Grondslagen van het recht
HC – 1 - Inleiding
Privaatrecht & Publiekrecht:
1. Positief recht
2. Privaatrecht
2.1 Vermogensrechtelijk/ Niet-vermogensrechtelijk
3. Publiekrecht
3.1 staatsrecht
3.2 Bestuursrecht
3.3 Strafrecht
Wat is recht? -> 3 aanvliegroutes
- Geheel van regels dat in een samenleving geldt, positief recht dat door de rechter is
neergelegd. Dit vormt een geheel en kun je opdelen in 3 aanvliegroutes:
1. Kernbegrippen van het Nederlandse positieve recht = publieksrecht en privaatrecht
2. Casuïstiek -> -> tussen recht en politiek, recht en moraal & recht en samenleving
3. Theorie & reflectie -> filosofieën en theorieën
TRANSOUDER BESCHIKKING
Juridisch vaderschap: Wanneer is de man de vader van het kind? = Privaatrecht
Privaatrecht = burgerlijk recht of civielrecht
1. regelt relaties tussen burgers onderling
2. Maakt relaties tussen mensen mogelijk (huwelijk, werknemer & werkgever)
3. Partijen zijn gelijkwaardig, geen hiërarchische ordening
4. Partijen mogen zelfstandig hun relatie regelen binnen de grenzen van het recht
5. Aanvullend rechter/ Regelend recht, als partijen vrij zijn te regelen komt het vaak voor dat
mensen niet juridisch genoeg afgedekt handelen. Geeft partijen de mogelijkheid van het recht
af te wijken
6. Uitgangspunt is de individuele vrijheid, zoveel als het individu zelf mag bepalen hoe die
zijn leven inricht op basis van het recht
7. Partijen gebruiken het recht om hun eigen belang te hartige, op momenten van bijvoorbeeld
conflicten
*Recht doen is niet hetzelfde als recht toepassen, rechter kan mensrechtsvriendelijke
toepassingen doen bij sprake van bepaalde zaken. Zoals de casus van de transouder, die
geregistreerd wil worden als juridisch aansprakelijke vader.
Aanvliegroute 3:
1. Wat is de verhouding tussen recht en rechtvaardigheid
2. Wat is de verhouding tussen recht en politiek
3. Wat is de verhouding tussen recht en samenleving
,Publiekrecht
1. Regelt relatie tussen burger en overheidsorganen en tussen overheidsorganen onderling
2. Hiërarchische relatie waarbij de burger ondergeschikt is aan de overheid
3. Staat treedt op als behartiger van algemeen belang
5. Uitganspunt is rechtsstatelijkheid
6. Veelal dwingend recht
- Staatsrecht
- Bestuursrecht
- Strafrecht
, HC 2 – De grotverkenners
Wat is recht?
2 perspectieven: Intern (kernbegrippen & casuïstiek) & Extern (a.d.h.v. Verschillende
rechtstheorieën)
Grotverkenners: Hard case
5 rechters met 5 verschillende opinies over wat recht is?
Unites Stated vs Alexender Holmes:
1841 immigrantenschip vanuit liverpool naar USA, armen hoopten beter leven te
verkrijgen. Het schip leidt schipbreuk door een ijsrots. 1 reddingssloep drijgt te gaan zinken
omdat deze te vol zit. Zowel bemanning als passagiers zitten op de sloep, maar de
Bemanning bepaalt wie er over boord wordt gegooid. 1 dag later worden ze gered, deze
klagen de bemanningsleden aan. Er hadden andere criteria moeten zijn om mensen te
selecteren ipv. jonge mannen overboord te gooien.
‘’Het was geen gezamenlijke beslissing om leven van enkele te offeren om de rest te
redden’’
-
‘’Maar het was een extreme situatie waarin het gewone recht ophoudt te bestaan en plaats
maakt voor het recht op zelfbehoud’’
Het ontbreken van een contract dat iemand maakt in zo’n extreme situatie leidt tot het
mogen overboord gooien van de persoon. Iemand moet zich dus houden aan zijn of haar
afspraken.
Mag je anderen benadelen om anderen te helpen/ redden?
Is er sprake van moord of zelfbehoud?
- Eerlijke selectieprocedure
- Extreme situatie -> nood breekt wet
- Offer 1 leven tengunste van meerdere
- Absolute of relatieve waarde mensenleven
- Publieke opinie, moet een rechter daarnaar luisteren
- Mogelijkheid tot gratie
Scheiding tussen recht en moraal, betekent niet dat je ze helemaal uit elkaar moet trekken.
Keuzes maken in tijden van crisis
De Grotverkenners
Hoger beroep, beoordeling in stand moet gehouden of moeten de grotverkenners
vrijgesproken?
HC – 1 - Inleiding
Privaatrecht & Publiekrecht:
1. Positief recht
2. Privaatrecht
2.1 Vermogensrechtelijk/ Niet-vermogensrechtelijk
3. Publiekrecht
3.1 staatsrecht
3.2 Bestuursrecht
3.3 Strafrecht
Wat is recht? -> 3 aanvliegroutes
- Geheel van regels dat in een samenleving geldt, positief recht dat door de rechter is
neergelegd. Dit vormt een geheel en kun je opdelen in 3 aanvliegroutes:
1. Kernbegrippen van het Nederlandse positieve recht = publieksrecht en privaatrecht
2. Casuïstiek -> -> tussen recht en politiek, recht en moraal & recht en samenleving
3. Theorie & reflectie -> filosofieën en theorieën
TRANSOUDER BESCHIKKING
Juridisch vaderschap: Wanneer is de man de vader van het kind? = Privaatrecht
Privaatrecht = burgerlijk recht of civielrecht
1. regelt relaties tussen burgers onderling
2. Maakt relaties tussen mensen mogelijk (huwelijk, werknemer & werkgever)
3. Partijen zijn gelijkwaardig, geen hiërarchische ordening
4. Partijen mogen zelfstandig hun relatie regelen binnen de grenzen van het recht
5. Aanvullend rechter/ Regelend recht, als partijen vrij zijn te regelen komt het vaak voor dat
mensen niet juridisch genoeg afgedekt handelen. Geeft partijen de mogelijkheid van het recht
af te wijken
6. Uitgangspunt is de individuele vrijheid, zoveel als het individu zelf mag bepalen hoe die
zijn leven inricht op basis van het recht
7. Partijen gebruiken het recht om hun eigen belang te hartige, op momenten van bijvoorbeeld
conflicten
*Recht doen is niet hetzelfde als recht toepassen, rechter kan mensrechtsvriendelijke
toepassingen doen bij sprake van bepaalde zaken. Zoals de casus van de transouder, die
geregistreerd wil worden als juridisch aansprakelijke vader.
Aanvliegroute 3:
1. Wat is de verhouding tussen recht en rechtvaardigheid
2. Wat is de verhouding tussen recht en politiek
3. Wat is de verhouding tussen recht en samenleving
,Publiekrecht
1. Regelt relatie tussen burger en overheidsorganen en tussen overheidsorganen onderling
2. Hiërarchische relatie waarbij de burger ondergeschikt is aan de overheid
3. Staat treedt op als behartiger van algemeen belang
5. Uitganspunt is rechtsstatelijkheid
6. Veelal dwingend recht
- Staatsrecht
- Bestuursrecht
- Strafrecht
, HC 2 – De grotverkenners
Wat is recht?
2 perspectieven: Intern (kernbegrippen & casuïstiek) & Extern (a.d.h.v. Verschillende
rechtstheorieën)
Grotverkenners: Hard case
5 rechters met 5 verschillende opinies over wat recht is?
Unites Stated vs Alexender Holmes:
1841 immigrantenschip vanuit liverpool naar USA, armen hoopten beter leven te
verkrijgen. Het schip leidt schipbreuk door een ijsrots. 1 reddingssloep drijgt te gaan zinken
omdat deze te vol zit. Zowel bemanning als passagiers zitten op de sloep, maar de
Bemanning bepaalt wie er over boord wordt gegooid. 1 dag later worden ze gered, deze
klagen de bemanningsleden aan. Er hadden andere criteria moeten zijn om mensen te
selecteren ipv. jonge mannen overboord te gooien.
‘’Het was geen gezamenlijke beslissing om leven van enkele te offeren om de rest te
redden’’
-
‘’Maar het was een extreme situatie waarin het gewone recht ophoudt te bestaan en plaats
maakt voor het recht op zelfbehoud’’
Het ontbreken van een contract dat iemand maakt in zo’n extreme situatie leidt tot het
mogen overboord gooien van de persoon. Iemand moet zich dus houden aan zijn of haar
afspraken.
Mag je anderen benadelen om anderen te helpen/ redden?
Is er sprake van moord of zelfbehoud?
- Eerlijke selectieprocedure
- Extreme situatie -> nood breekt wet
- Offer 1 leven tengunste van meerdere
- Absolute of relatieve waarde mensenleven
- Publieke opinie, moet een rechter daarnaar luisteren
- Mogelijkheid tot gratie
Scheiding tussen recht en moraal, betekent niet dat je ze helemaal uit elkaar moet trekken.
Keuzes maken in tijden van crisis
De Grotverkenners
Hoger beroep, beoordeling in stand moet gehouden of moeten de grotverkenners
vrijgesproken?
