Samenvatting O&M deel B
structurering
9.1 organiseren van activiteiten
Rekening houden met:
- de externe afstemming (strategisch management)
- de interne afstemming (individuele werknemers en overige middelen)
situatiegebonden oplossingen
- Organisatiestructuur: verdeling taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden en regeling
onderlinge relaties
o Organieke structuur: indeling van werkzaamheden in functies, gegroepeerd naar
organen (“Functiehuis”)
o Personele structuur: de mensen in de organisatie (bezetting, communicatie,
verhoudingen)
Hiërarchische verhoudingen
Bevoegdheden
Personele bezetting
Communicatie
9.2 arbeidsverdeling en coördinatie
Arbeidsverdeling: het verdelen van werkzaamheden in deeltaken en die toewijzen aan personen (of
teams/afdelingen/..)
Vier motieven voor arbeidsverdeling:
- kostenmotief: doelmatigheid (efficiency)
- bestuursmotief: gerichtheid op de doelen (effectiviteit)
- sociaal motief: aantrekkelijkheid voor het individu (taakverrijking, taakverruiming,
taakroulatie)
- maatschappelijk motief: maatschappelijke eisen (bijvoorbeeld op het gebied van veiligheid)
9.2.1 arbeidsverdeling in verticale richting
Verticale differentiatie: aanbrengen van niveaus in de te verrichten arbeid
Werkstructurering: het bewust rekening houden met technische, economisch en sociale aspecten van
het werk in een organisatie of afdeling. Werkstructurering heeft hierdoor direct een verband met de
relatie die bestaat tussen organisatieleden en organisatiedoelen
Werkstructurering fase:
, - aandacht aan werk extrinsieke factoren en veranderingen in de werkomgeving: uiterlijkheden
van het werk, zoals lawaai, tempratuur, licht, muziek, vochtigheid, inrichting en aankleding
van werkruimten. Door hierin aanpassingen te doen kan het werkklimaat veranderen
- opbouw van het werk met aandacht voor werk extrinsieke factoren
o taakverrijking
o taakverruiming
o taakroulatie
9.2.2 arbeidsverdeling in horizontale richting
Horizontaal: samenhang aanbrengen tussen verschillende taken (coördinatie)
Afdelingsvorming (functies samenvoegen tot afdelingen)
Functie: taken met bepaalde samenhang die zijn samengebracht
Twee stappen:
- Functionalisatie (samenhangende taken in functies onderbrengen)
o Interne differentiatie: (zelfde soort taken wordt een functie)
o Interne specialisatie (alle taken die leiden tot een eindresultaat wordt een functie)
PGM indeling:
Interne differentiatie
, - Voordelen:
o efficiënt gebruik van de beschikbare werkkracht
o bereiken van grote vaardigheid
en routine
o goede mogelijkheden voor
automatisering
- Nadelen:
o coördinatieproblemen
(functionele koninkrijkjes)
o eentonigheid van het werk
o geringe flexibiliteit van de
werknemers
Interne specialisatie
- Voordelen:
o betere coördinatie tussen de processen
o kortere communicatielijnen
o minder eentonig werk
- Nadelen:
o minder efficiënt gebruik van middelen
o minder functionele deskundigheid
o gedeeltelijk specialisme m.b.t. de verschillende bewerkingsprocessen
functiebeschrijvingen omvatten:
- taakinhoud
- bevoegdheden
- verantwoordelijkheden
- niveau in de organisatie
- relaties met andere organisatieleden
- karakter van de functie
9.2.3 bevoegdheden, verantwoordelijkheid en delegeren
Bevoegdheid is het recht om beslissingen te nemen die voor het uitvoeren van de taak nodig zijn
structurering
9.1 organiseren van activiteiten
Rekening houden met:
- de externe afstemming (strategisch management)
- de interne afstemming (individuele werknemers en overige middelen)
situatiegebonden oplossingen
- Organisatiestructuur: verdeling taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden en regeling
onderlinge relaties
o Organieke structuur: indeling van werkzaamheden in functies, gegroepeerd naar
organen (“Functiehuis”)
o Personele structuur: de mensen in de organisatie (bezetting, communicatie,
verhoudingen)
Hiërarchische verhoudingen
Bevoegdheden
Personele bezetting
Communicatie
9.2 arbeidsverdeling en coördinatie
Arbeidsverdeling: het verdelen van werkzaamheden in deeltaken en die toewijzen aan personen (of
teams/afdelingen/..)
Vier motieven voor arbeidsverdeling:
- kostenmotief: doelmatigheid (efficiency)
- bestuursmotief: gerichtheid op de doelen (effectiviteit)
- sociaal motief: aantrekkelijkheid voor het individu (taakverrijking, taakverruiming,
taakroulatie)
- maatschappelijk motief: maatschappelijke eisen (bijvoorbeeld op het gebied van veiligheid)
9.2.1 arbeidsverdeling in verticale richting
Verticale differentiatie: aanbrengen van niveaus in de te verrichten arbeid
Werkstructurering: het bewust rekening houden met technische, economisch en sociale aspecten van
het werk in een organisatie of afdeling. Werkstructurering heeft hierdoor direct een verband met de
relatie die bestaat tussen organisatieleden en organisatiedoelen
Werkstructurering fase:
, - aandacht aan werk extrinsieke factoren en veranderingen in de werkomgeving: uiterlijkheden
van het werk, zoals lawaai, tempratuur, licht, muziek, vochtigheid, inrichting en aankleding
van werkruimten. Door hierin aanpassingen te doen kan het werkklimaat veranderen
- opbouw van het werk met aandacht voor werk extrinsieke factoren
o taakverrijking
o taakverruiming
o taakroulatie
9.2.2 arbeidsverdeling in horizontale richting
Horizontaal: samenhang aanbrengen tussen verschillende taken (coördinatie)
Afdelingsvorming (functies samenvoegen tot afdelingen)
Functie: taken met bepaalde samenhang die zijn samengebracht
Twee stappen:
- Functionalisatie (samenhangende taken in functies onderbrengen)
o Interne differentiatie: (zelfde soort taken wordt een functie)
o Interne specialisatie (alle taken die leiden tot een eindresultaat wordt een functie)
PGM indeling:
Interne differentiatie
, - Voordelen:
o efficiënt gebruik van de beschikbare werkkracht
o bereiken van grote vaardigheid
en routine
o goede mogelijkheden voor
automatisering
- Nadelen:
o coördinatieproblemen
(functionele koninkrijkjes)
o eentonigheid van het werk
o geringe flexibiliteit van de
werknemers
Interne specialisatie
- Voordelen:
o betere coördinatie tussen de processen
o kortere communicatielijnen
o minder eentonig werk
- Nadelen:
o minder efficiënt gebruik van middelen
o minder functionele deskundigheid
o gedeeltelijk specialisme m.b.t. de verschillende bewerkingsprocessen
functiebeschrijvingen omvatten:
- taakinhoud
- bevoegdheden
- verantwoordelijkheden
- niveau in de organisatie
- relaties met andere organisatieleden
- karakter van de functie
9.2.3 bevoegdheden, verantwoordelijkheid en delegeren
Bevoegdheid is het recht om beslissingen te nemen die voor het uitvoeren van de taak nodig zijn
