Aardrijkskunde samenvatting
Hoofdstuk 1, paragraaf 1:
Goederenproductie op drift:
Industriegoederen gemaakt in westerse landen halveerde tussen 1990-2018. Tegelijkertijd steeg het
aandeel van de BRICS-landen (Brazilië, Rusland, India, China, Zuid-Afrika) van 10% naar 35%.
Het zijn vooral de westerse multinationale ondernemingen (mno’s) die deze verschuivingen aanjagen.
Dat doen ze om 2 redenen:
1. Al sinds 1980 verplaatsen westerse mno’s hun maakindustrie naar de lagelonenlanden. Naast
maken, ontwikkelen de opkomende landen ook steeds vaker producten en schuiven steeds
meer diensten uit naar deze landen
2. De opkomende landen vormen een interessante afzet-makt. De koopkracht neemt toe.
Handelspatronen verschuiven:
Veel goederen worden gemaakt in de BRICS die bestemd zijn voor de westerse landen. Daarnaast is
de omvang van de wereldhandel toegenomen. Dit komt doordat:
- De productieketen is opgedeeld. elk onderdeel van een eindstuk wordt geproduceerd in
landen waar dat het goedkoopst kan, dat leidt tot meer handel.
- Transport van goederen sneller en goedkoper is geworden, vooral door de komst van de
container. Het snelle vervoer + de moderne communicatietechnologie zorgen ervoor dat de
container just-in-time aankomt.
- Handelsgrenzen steeds meer verdwijnen. Dat stimuleert de wereldhandel. De
Wereldhandelsorganisatie (WTO) pleit dan ook voor het verder versoepelen van het
internationale grensverkeer en is tegen het afschermen van de binnenlandse markt (gebeurt
na 2017 steeds vaker).
Voorbeeld:
Zo proberen de VS door importheffingen op goederen uit vooral China haar eigen
maakindustrie te beschermen. China reageert met dezelfde maatregelen tegen Amerikaanse
import. Wanneer zo’n conflict verder oploopt, noem je dat handelsoorlog.
Feit is dat gebieden op aarde sinds 1990 steeds meer verweven raken (globalisering).
, Global shift:
Tot voor kort maakten Europa en de VS in de WTO de dienst uit, maar de machtsverhoudingen zijn
veranderd China en andere opkomende landen beslissen nu volop mee.
Centrumlanden belangrijkste landen voor de wereldeconomie. Deze landen hebben een grote
voorsprong op het gebied van ontwikkelen en produceren van hoogwaardige goederen en diensten.
Maar dat het economisch zwaartepunt in de wereld verschuift (global shift) is zonneklaar.
Multipolaire wereldeconomie een economie waarbij op meerdere plaatsen in de wereld
belangrijke economische kerngebieden liggen.
Bron 7 in het aardrijkskunde boek: blz. 9.
Hoofdstuk 1, paragraaf 1:
Goederenproductie op drift:
Industriegoederen gemaakt in westerse landen halveerde tussen 1990-2018. Tegelijkertijd steeg het
aandeel van de BRICS-landen (Brazilië, Rusland, India, China, Zuid-Afrika) van 10% naar 35%.
Het zijn vooral de westerse multinationale ondernemingen (mno’s) die deze verschuivingen aanjagen.
Dat doen ze om 2 redenen:
1. Al sinds 1980 verplaatsen westerse mno’s hun maakindustrie naar de lagelonenlanden. Naast
maken, ontwikkelen de opkomende landen ook steeds vaker producten en schuiven steeds
meer diensten uit naar deze landen
2. De opkomende landen vormen een interessante afzet-makt. De koopkracht neemt toe.
Handelspatronen verschuiven:
Veel goederen worden gemaakt in de BRICS die bestemd zijn voor de westerse landen. Daarnaast is
de omvang van de wereldhandel toegenomen. Dit komt doordat:
- De productieketen is opgedeeld. elk onderdeel van een eindstuk wordt geproduceerd in
landen waar dat het goedkoopst kan, dat leidt tot meer handel.
- Transport van goederen sneller en goedkoper is geworden, vooral door de komst van de
container. Het snelle vervoer + de moderne communicatietechnologie zorgen ervoor dat de
container just-in-time aankomt.
- Handelsgrenzen steeds meer verdwijnen. Dat stimuleert de wereldhandel. De
Wereldhandelsorganisatie (WTO) pleit dan ook voor het verder versoepelen van het
internationale grensverkeer en is tegen het afschermen van de binnenlandse markt (gebeurt
na 2017 steeds vaker).
Voorbeeld:
Zo proberen de VS door importheffingen op goederen uit vooral China haar eigen
maakindustrie te beschermen. China reageert met dezelfde maatregelen tegen Amerikaanse
import. Wanneer zo’n conflict verder oploopt, noem je dat handelsoorlog.
Feit is dat gebieden op aarde sinds 1990 steeds meer verweven raken (globalisering).
, Global shift:
Tot voor kort maakten Europa en de VS in de WTO de dienst uit, maar de machtsverhoudingen zijn
veranderd China en andere opkomende landen beslissen nu volop mee.
Centrumlanden belangrijkste landen voor de wereldeconomie. Deze landen hebben een grote
voorsprong op het gebied van ontwikkelen en produceren van hoogwaardige goederen en diensten.
Maar dat het economisch zwaartepunt in de wereld verschuift (global shift) is zonneklaar.
Multipolaire wereldeconomie een economie waarbij op meerdere plaatsen in de wereld
belangrijke economische kerngebieden liggen.
Bron 7 in het aardrijkskunde boek: blz. 9.
