1 GRC – Hoofdstuk 1,2,4 en de screencasts – blok 1
Screencast week 1
Wat is recht = recht is het geheel van regels wat de samenleving ordent onderverdeeld in:
Publiekrecht;
• Burger – overheid
• overheidsinstanties
Privaatrecht;
• burger – burger
publiekrecht
1. strafrecht (het OM, overheid treed op tegen overtreding)
2. verlenen van vergunning
3. belastingrecht (overheid geeft regels)
4. staatsrecht (grondwet
privaatrecht
▪ overeenkomsten (koop, trouw, ondernemen, arbeid)
▪ grond van gemeente kopen = privaatrecht
▪ regels van privaatrecht zijn op een koop ovk van toepassing. De gemeente treed hier
op als bruger
privaat- / publiekrecht kan ook allebei, door rood licht rijden en schade veroorzaken
schade = burger tot burger
rood licht = burger tot overheid
3 machten;
1. wetgevende macht = maker van de wet (parlement)
2. uitvoerende macht = uitvoeren van regels (politie/OM/lokaal bestuur)
3. rechterlijke macht = rechtspraak (rechters/ hoge raad)
1. De wetgevende macht;
Internationaal Europees recht
Nationaal NL, Grondwet etc
Decentraal gemeentelijk niveau
Rangorde: hoger gaat voor lager
1. verdrag en EU-recht
2. grondwet
3. wet in formele zin
4. AMvB
5. Ministeriële regeling
6. Provinciaal
7. Gemeente & waterschap
,2 GRC – Hoofdstuk 1,2,4 en de screencasts – blok 1
2 overige regels:
1. Een nieuwe wet gaat boven een oude wet
2. Een bijzondere regel gaat boven een algemene regel
a. Bv: overeenkomst regels en arbeids ovk regels. De arbeids ovk is specifieker
dus gaat boven de algemene regels uit de normale ovk.
2. Rechterlijke macht
Volgorde:
Rechtbank -> gerechtshof -> hoge raad
Gewoonterecht = boek van ongeschreven regels.
Hoofdstuk 1 - Terreinverkenning
4 functies van het recht:
1. Normatieve functie
a. Gedragsregels
b. Iedereen vindt dat deze regels nageleefd moeten worden
2. Geschiloplossende functie
a. Oordelen of iemand moet worden gestraft. Dit doet de rechterlijke macht.
Eigen richting is verboden.
3. Additionele functie
a. Mensen regelen niet alles tot in detail dus het recht is daar een aanvulling op
b. Hebben partijen wel iets afgesproken dan gaat die afspraak voor het recht.
4. Instrumentele functie
a. Verkeersrecht (rechts rijden)
Rechtsbronnen:
1. De wet
2. Het verdrag
3. De jurisprudentie
4. De gewoonte
1. De wet
Wetten m.b.t. privaatrecht = personen- en familierecht en het vermogensrecht.
Personen- en familierecht regelt: geboorte, huwelijk, scheiding, adoptie etc
Vermogensrecht regelt: alle op geld gebaseerde handelingen tussen burgers onderling,
waaraan juridische gevolgen verbonden zijn.
Burgerlijk wetboek:
1. Personen- en familierecht
2. Rechtspersonen
3. Vermogensrecht
4. Erfrecht
5. Zakelijk recht
6. Verbintenissenrecht
7. Bijzondere ovk’s
8. Verkeersmiddelen en vervoer
9. X (bestaat niet)
10. Internationaal privaatrecht
, 3 GRC – Hoofdstuk 1,2,4 en de screencasts – blok 1
Wetten m.b.t. burgerlijk procesrecht;
▪ WB voor burgerlijke rechtsvordering (Rv)
▪ 2 personen hebben een geschil en stappen naar de rechter
▪ Privaatrecht
Wetten m.b.t. staatsrecht;
▪ Hoe de staat wordt vormgegeven en de invloed van burgers hierop
▪ Grondwet
▪ Publiekrecht
Wetten m.b.t. bestuursrecht;
▪ Algemene wet bestuursrecht (AwB)
▪ Betreft de mogelijkheid vd overheid om op te treden tegen de maatschappij
▪ Wet ruimtelijke ordening/ drank- en horecawet
▪ Publiekrecht
Wie zijn de wetgever;
1. Centraal niveau
a. Staten-Generaal (1e 2e kamer)
2. Decentraal niveau
a. Provincie/ gemeente
b. Geen ‘wetten’ maar ‘verordeningen’
3. Overig
a. SER (sociaal economische raad)
b. Waterschap
Rangorde wetgevende organen;
1. Hoog boven laag
2. Jong boven oud
3. Bijzondere boven algemene
Wet in formele- en materiële zin;
Formele zin = wet die tot stand is gekomen door de nationale wetgever
Materiële zin = een wet die voor iedereen geld, richt zich op iedereen.
▪ Veel wetten zijn formeel en materieel
▪ Want wetten uitgevaardigd door de SG zijn meestal niet gericht op bij naam genoemde
mensen, maar gelden voor iedereen
▪ Sommige zijn wel formeel maar niet materieel. Want sommige wetten richten zich op
specifieke personen. Bv een wet waarin het huwelijk vd kroonprins wordt goedgekeurd.
▪ Een groot aantal is niet formeel maar wel materieel. Vooral provincie en gemeentelijke
verordeningen richten zich tot een onbepaald aantal mensen
▪ Een besluit niet afkomstig van de SG en niet gericht op een onbepaald aantal mensen
is geen wet in formele zin. Vb: het verstrekken van een vergunning aan de eigenaar
van een stuk grond om daarop een huis te bouwen.
Screencast week 1
Wat is recht = recht is het geheel van regels wat de samenleving ordent onderverdeeld in:
Publiekrecht;
• Burger – overheid
• overheidsinstanties
Privaatrecht;
• burger – burger
publiekrecht
1. strafrecht (het OM, overheid treed op tegen overtreding)
2. verlenen van vergunning
3. belastingrecht (overheid geeft regels)
4. staatsrecht (grondwet
privaatrecht
▪ overeenkomsten (koop, trouw, ondernemen, arbeid)
▪ grond van gemeente kopen = privaatrecht
▪ regels van privaatrecht zijn op een koop ovk van toepassing. De gemeente treed hier
op als bruger
privaat- / publiekrecht kan ook allebei, door rood licht rijden en schade veroorzaken
schade = burger tot burger
rood licht = burger tot overheid
3 machten;
1. wetgevende macht = maker van de wet (parlement)
2. uitvoerende macht = uitvoeren van regels (politie/OM/lokaal bestuur)
3. rechterlijke macht = rechtspraak (rechters/ hoge raad)
1. De wetgevende macht;
Internationaal Europees recht
Nationaal NL, Grondwet etc
Decentraal gemeentelijk niveau
Rangorde: hoger gaat voor lager
1. verdrag en EU-recht
2. grondwet
3. wet in formele zin
4. AMvB
5. Ministeriële regeling
6. Provinciaal
7. Gemeente & waterschap
,2 GRC – Hoofdstuk 1,2,4 en de screencasts – blok 1
2 overige regels:
1. Een nieuwe wet gaat boven een oude wet
2. Een bijzondere regel gaat boven een algemene regel
a. Bv: overeenkomst regels en arbeids ovk regels. De arbeids ovk is specifieker
dus gaat boven de algemene regels uit de normale ovk.
2. Rechterlijke macht
Volgorde:
Rechtbank -> gerechtshof -> hoge raad
Gewoonterecht = boek van ongeschreven regels.
Hoofdstuk 1 - Terreinverkenning
4 functies van het recht:
1. Normatieve functie
a. Gedragsregels
b. Iedereen vindt dat deze regels nageleefd moeten worden
2. Geschiloplossende functie
a. Oordelen of iemand moet worden gestraft. Dit doet de rechterlijke macht.
Eigen richting is verboden.
3. Additionele functie
a. Mensen regelen niet alles tot in detail dus het recht is daar een aanvulling op
b. Hebben partijen wel iets afgesproken dan gaat die afspraak voor het recht.
4. Instrumentele functie
a. Verkeersrecht (rechts rijden)
Rechtsbronnen:
1. De wet
2. Het verdrag
3. De jurisprudentie
4. De gewoonte
1. De wet
Wetten m.b.t. privaatrecht = personen- en familierecht en het vermogensrecht.
Personen- en familierecht regelt: geboorte, huwelijk, scheiding, adoptie etc
Vermogensrecht regelt: alle op geld gebaseerde handelingen tussen burgers onderling,
waaraan juridische gevolgen verbonden zijn.
Burgerlijk wetboek:
1. Personen- en familierecht
2. Rechtspersonen
3. Vermogensrecht
4. Erfrecht
5. Zakelijk recht
6. Verbintenissenrecht
7. Bijzondere ovk’s
8. Verkeersmiddelen en vervoer
9. X (bestaat niet)
10. Internationaal privaatrecht
, 3 GRC – Hoofdstuk 1,2,4 en de screencasts – blok 1
Wetten m.b.t. burgerlijk procesrecht;
▪ WB voor burgerlijke rechtsvordering (Rv)
▪ 2 personen hebben een geschil en stappen naar de rechter
▪ Privaatrecht
Wetten m.b.t. staatsrecht;
▪ Hoe de staat wordt vormgegeven en de invloed van burgers hierop
▪ Grondwet
▪ Publiekrecht
Wetten m.b.t. bestuursrecht;
▪ Algemene wet bestuursrecht (AwB)
▪ Betreft de mogelijkheid vd overheid om op te treden tegen de maatschappij
▪ Wet ruimtelijke ordening/ drank- en horecawet
▪ Publiekrecht
Wie zijn de wetgever;
1. Centraal niveau
a. Staten-Generaal (1e 2e kamer)
2. Decentraal niveau
a. Provincie/ gemeente
b. Geen ‘wetten’ maar ‘verordeningen’
3. Overig
a. SER (sociaal economische raad)
b. Waterschap
Rangorde wetgevende organen;
1. Hoog boven laag
2. Jong boven oud
3. Bijzondere boven algemene
Wet in formele- en materiële zin;
Formele zin = wet die tot stand is gekomen door de nationale wetgever
Materiële zin = een wet die voor iedereen geld, richt zich op iedereen.
▪ Veel wetten zijn formeel en materieel
▪ Want wetten uitgevaardigd door de SG zijn meestal niet gericht op bij naam genoemde
mensen, maar gelden voor iedereen
▪ Sommige zijn wel formeel maar niet materieel. Want sommige wetten richten zich op
specifieke personen. Bv een wet waarin het huwelijk vd kroonprins wordt goedgekeurd.
▪ Een groot aantal is niet formeel maar wel materieel. Vooral provincie en gemeentelijke
verordeningen richten zich tot een onbepaald aantal mensen
▪ Een besluit niet afkomstig van de SG en niet gericht op een onbepaald aantal mensen
is geen wet in formele zin. Vb: het verstrekken van een vergunning aan de eigenaar
van een stuk grond om daarop een huis te bouwen.
