Blok 1.5 | Ontwikkelingspsychologie
Samenvatting blok 1.5 ontwikkelingspsychologie
Probleem 1 the birds and the bees
Literatuur:
- Developmental psychology, H5. Leman & Bremner
- Child development, H3. Berk
- Developmental Psychology, H2 + H3. Schaffer & Kipp
- Child development, H3. Bukatko
Leerdoel 1: hoe wordt DNA gevormd?
DNA: materiaal waarin de erfelijke informatie van een individu is vastgelegd; bestaat uit 2
strengen van nucleotiden in de vorm van een dubbele helix (gedraaide ladder);
- DNA bestaat uit lange ketens van bepaalde chemische stoffen en bevat de
‘genetische code’ voor een eigenschap
- Ze zijn in een specifieke volgorde en op specifieke locaties gerangschikt in de DNA-
strengen: 46 chromosomen (23 paar)
- Bestaat uit nucleotiden 4 soorten: Adenine (A), Cytosine (C), Guanine (G),
Thymine (T)
o A is verbonden met T en G is verbonden met C
Chromosomen
- Soorten chromosomen: autosomen en seks chromosomes (gameten) (N)
- Cel celkern chromosomen
- Een cel heeft een celkern (nucleus). Deze bevat 23 chromosomenparen (totaal 46
chromosomen)
Genen
- Delen van het DNA. Een paar met 1 gen van de vader en 1 gen van de moeder. De
meeste genen zijn pleiotropisch: ze coderen voor meer dan één trait
- Genen bevinden zich in chromosomen
- Codeert voor de productie van bepaalde soorten proteïne (lange ketens van
aminozuren)
- Zetten de productie van proteïnen alleen in gang als er een signaal komt om te
activeren
- Fenotype en genotype
- De 46 chromosomen bestaan uit duizenden genen
mRNA
- Moleculen die de genetische code in DNA kopiëren en naar het cellichaam brengen,
waar het gebruikt wordt om proteïnen samen te voegen
1
, Blok 1.5 | Ontwikkelingspsychologie
- Liggen in de celkern
- Gaan hierna naar het cellichaam waar ze de proteïne moeten afleveren
Leerdoel 2: hoe werkt celdeling? (Mitose / meiose)
Mitose (celdeling van lichaamscellen)
Mitose is het type van celdeling die leidt tot groei of herstel. Wanneer een cel deelt door
mitose, worden twee nieuwe cellen gevormd en elke cel is identiek aan de andere, en zijn
gelijk aan de cel waar ze oorspronkelijk uit gevormd zijn
- Een proces dat mitose heet en dat verantwoordelijk is voor de replicatie van de
meeste typen cellen zorgt ervoor dat bijna alle cellen van het lichaam dezelfde 46
chromosomen bevatten als de zygote
- Gaat heel het leven door groeien en vernieuwen van beschadigde cellen
Stappen mitose
1. Elk chromosoom (46) splitst zichzelf door tweeën
2. Elk chromosoom vormt een duplicaat (kopie) van
zichzelf
3. De cel splitst in tweeën en de duplicaten gaan
ieder naar een andere cel
4. Er ontstaat zo een exacte kopie (dochtercel), met
ook 46 chromosomen
1. Moedercel
2. Chromosomen maken identieke kopieën van
zichzelf
3. Ze stellen zich op langs het midden
4. Ze bewegen uit elkaar
5. Twee dochtercellen vormen met identieke chromosomen aan de moedercel
De celkerndeling wordt schematische weergegeven door 2N = 2N + 2N. De chromatiden
gaan zich spiraliseren, verkorten en verdikken. De chromatiden gaan uit elkaar
Verschillende fasen:
- Profase
- Metafase
- Anafase
- Telofase
Meiose (celdeling vorming gameten)
Gameten (sperma, eieren) zijn gevormd uit cellen in
de reproductieve organen door celdeling genaamd
meiose
De cellen die worden gevormd door meiose hebben
half zoveel chromosomen als de cel die hun
gevormd hebben
Menselijke lichaamscellen bevatten 23
chromosomen paren, terwijl de menselijke geslachtscellen 23 enkele chromosomen bevatten
- Op het moment dat de gameten worden gevormd in het lichaam van een volwassen
mens, een proces dat meiose heet, krijgt elke gameet een van de twee
chromosomen die samen 23 paren vormen
2
Samenvatting blok 1.5 ontwikkelingspsychologie
Probleem 1 the birds and the bees
Literatuur:
- Developmental psychology, H5. Leman & Bremner
- Child development, H3. Berk
- Developmental Psychology, H2 + H3. Schaffer & Kipp
- Child development, H3. Bukatko
Leerdoel 1: hoe wordt DNA gevormd?
DNA: materiaal waarin de erfelijke informatie van een individu is vastgelegd; bestaat uit 2
strengen van nucleotiden in de vorm van een dubbele helix (gedraaide ladder);
- DNA bestaat uit lange ketens van bepaalde chemische stoffen en bevat de
‘genetische code’ voor een eigenschap
- Ze zijn in een specifieke volgorde en op specifieke locaties gerangschikt in de DNA-
strengen: 46 chromosomen (23 paar)
- Bestaat uit nucleotiden 4 soorten: Adenine (A), Cytosine (C), Guanine (G),
Thymine (T)
o A is verbonden met T en G is verbonden met C
Chromosomen
- Soorten chromosomen: autosomen en seks chromosomes (gameten) (N)
- Cel celkern chromosomen
- Een cel heeft een celkern (nucleus). Deze bevat 23 chromosomenparen (totaal 46
chromosomen)
Genen
- Delen van het DNA. Een paar met 1 gen van de vader en 1 gen van de moeder. De
meeste genen zijn pleiotropisch: ze coderen voor meer dan één trait
- Genen bevinden zich in chromosomen
- Codeert voor de productie van bepaalde soorten proteïne (lange ketens van
aminozuren)
- Zetten de productie van proteïnen alleen in gang als er een signaal komt om te
activeren
- Fenotype en genotype
- De 46 chromosomen bestaan uit duizenden genen
mRNA
- Moleculen die de genetische code in DNA kopiëren en naar het cellichaam brengen,
waar het gebruikt wordt om proteïnen samen te voegen
1
, Blok 1.5 | Ontwikkelingspsychologie
- Liggen in de celkern
- Gaan hierna naar het cellichaam waar ze de proteïne moeten afleveren
Leerdoel 2: hoe werkt celdeling? (Mitose / meiose)
Mitose (celdeling van lichaamscellen)
Mitose is het type van celdeling die leidt tot groei of herstel. Wanneer een cel deelt door
mitose, worden twee nieuwe cellen gevormd en elke cel is identiek aan de andere, en zijn
gelijk aan de cel waar ze oorspronkelijk uit gevormd zijn
- Een proces dat mitose heet en dat verantwoordelijk is voor de replicatie van de
meeste typen cellen zorgt ervoor dat bijna alle cellen van het lichaam dezelfde 46
chromosomen bevatten als de zygote
- Gaat heel het leven door groeien en vernieuwen van beschadigde cellen
Stappen mitose
1. Elk chromosoom (46) splitst zichzelf door tweeën
2. Elk chromosoom vormt een duplicaat (kopie) van
zichzelf
3. De cel splitst in tweeën en de duplicaten gaan
ieder naar een andere cel
4. Er ontstaat zo een exacte kopie (dochtercel), met
ook 46 chromosomen
1. Moedercel
2. Chromosomen maken identieke kopieën van
zichzelf
3. Ze stellen zich op langs het midden
4. Ze bewegen uit elkaar
5. Twee dochtercellen vormen met identieke chromosomen aan de moedercel
De celkerndeling wordt schematische weergegeven door 2N = 2N + 2N. De chromatiden
gaan zich spiraliseren, verkorten en verdikken. De chromatiden gaan uit elkaar
Verschillende fasen:
- Profase
- Metafase
- Anafase
- Telofase
Meiose (celdeling vorming gameten)
Gameten (sperma, eieren) zijn gevormd uit cellen in
de reproductieve organen door celdeling genaamd
meiose
De cellen die worden gevormd door meiose hebben
half zoveel chromosomen als de cel die hun
gevormd hebben
Menselijke lichaamscellen bevatten 23
chromosomen paren, terwijl de menselijke geslachtscellen 23 enkele chromosomen bevatten
- Op het moment dat de gameten worden gevormd in het lichaam van een volwassen
mens, een proces dat meiose heet, krijgt elke gameet een van de twee
chromosomen die samen 23 paren vormen
2
