Hoofdstuk 11 Regeling intern milieu
Paragraaf 11.1 Het interne milieu
Regeling van het interne milieu
Lichaamstemperatuur schommelt rond de 37 oC lichaam probeert deze norm te handhaven.
Norm: ingestelde (fysiologische) waarde, bijvoorbeeld lichaamstemperatuur.
Regelkring: voorkomt grote afwijkingen van de norm. Bestaat uit receptoren, een regelmechanisme
waaraan de norm is gekoppeld en effectoren.
De regelkring zorgt ervoor dat de waarde tussen een boven- en een ondergrens blijft.
Homeostase: het in stand houden van een dynamisch evenwicht rond een bepaalde norm.
Dynamisch evenwicht: evenwicht dat varieert tussen een ingestelde minimum- en een
maximumwaarde.
Receptoren en effectoren proberen samen een waarde rond de ingestelde norm te houden.
Receptor: een zintuig dat een waarde in het lichaam meet, bijvoorbeeld de temperatuur.
Effector: een klier of een spier, aangestuurd door een regelcentrum in het centraal zenuwstelsel.
Regelcentrum: spil van een regelkring, bewaakt de norm van een fysiologische waarde en stuurt
effectoren aan.
Temperatuurcentrum: spil van de temperatuurregeling, bewaakt de norm van de
lichaamstemperatuur en stuurt zo nodig de effectoren aan.
Terugkoppeling een afwijking van de norm zet een proces in gang dat invloed heeft op die
afwijking.
Negatieve terugkoppeling: proces dat de afwijking van de norm tegengaat.
Regelkring van temperatuur
Kerntemperatuur: de temperatuur in het centrale deel van je lichaam, waar de vitale organen (hart,
longen, hersenen, lever) liggen.
De kerntemperatuur varieert normaal zeer weinig is dus ongeveer 37 oC dit is ook de
norm die vastligt draagt bij aan een goede werking van de processen in de diepliggende
vitale organen.
Hypothalamus: hersendeel met receptoren voor de kerntemperatuur; bevat het regelcentrum die de
norm voor de kerntemperatuur bewaakt.
De hypothalamus registreert aan de hand van de bloedtemperatuur de kerntemperatuur.
Schiltemperatuur: de temperatuur in de buitenste lagen, buiten de vitale organen van het lichaam.
De schiltemperatuur verschilt met de temperatuur van de omgeving.
De receptoren voor de schiltemperatuur liggen in de huid en de skeletspieren het zijn aparte
koude- en warmtereceptoren.
, Koudereceptor: receptor die een temperatuurdaling registreert.
Warmtereceptor: receptor die een temperatuurstijging registreert.
Meestal is de schiltemperatuur lager dan de kerntemperatuur.
Bij de regeling van de schiltemperatuur zijn meerdere hersencentra betrokken die van invloed zijn op
de warmteproductie in de kern.
Onderkoeling: een daling van de lichaamstemperatuur tot onder de 36 oC.
Bij een te lage kerntemperatuur werken enzymen trager, het afweersysteem werkt minder goed en
de vitale organen raken verstoord.
Koorts
Koorts: verhoging van de lichaamstemperatuur tot boven de 41 oC.
Bij koorts heeft de hypothalamus de norm verhoogd hierdoor gaan de effectoren aan de slag alsof
er onderkoeling dreigt.
Koorts is meestal een reactie van je lichaam op een infectie.
Een hogere lichaamstemperatuur stimuleert de productie en de afgifte van afweerstoffen het
lichaam kan de infectie sneller en beter bestrijden.
Afweerstoffen: stoffen die een infectie bestrijden.
Een verhoging van de norm voor de kerntemperatuur vindt plaats onder invloed van een cytokine.
Cytokine: eiwit uitgescheiden door bepaalde witte bloedcellen, onder andere bij ontstekingen. Werkt
als boodschapperstof bij celcommunicatie en verhoogt bij een ontsteking de norm van de
kerntemperatuur.
Interne milieu
Niet alleen je lichaamstemperatuur, maar ook je interne milieu mag niet teveel variëren, ook al
verandert je omgeving wel sterk.
Interne milieu: delen van het lichaam, die geen direct contact hebben met de buitenwereld. Bestaat
uit cellen, bloed, weefselvloeistof en lymfe.
Het regelcentrum voor de samenstelling van het interne milieu bevindt zich ook in de hypothalamus.
Elke regelkring heeft voor een waarde van het interne milieu een eigen norm.
Gluconeogenese: het maken van nieuwe glucose uit aminozuren en vetten.
Paragraaf 11.2 Processen in de lever
Bouw en doorbloeding van de lever
Bijna alle voedingsstoffen die je via de darmen opneemt passeren de lever.
De lever ligt rechtsboven in de buikholte in deze grote chemische werkplaats vinden zo’n 600
verschillende processen plaats bij de meeste processen ontstaat veel warmte de lever is de
belangrijkste verwarmingsbron.
Paragraaf 11.1 Het interne milieu
Regeling van het interne milieu
Lichaamstemperatuur schommelt rond de 37 oC lichaam probeert deze norm te handhaven.
Norm: ingestelde (fysiologische) waarde, bijvoorbeeld lichaamstemperatuur.
Regelkring: voorkomt grote afwijkingen van de norm. Bestaat uit receptoren, een regelmechanisme
waaraan de norm is gekoppeld en effectoren.
De regelkring zorgt ervoor dat de waarde tussen een boven- en een ondergrens blijft.
Homeostase: het in stand houden van een dynamisch evenwicht rond een bepaalde norm.
Dynamisch evenwicht: evenwicht dat varieert tussen een ingestelde minimum- en een
maximumwaarde.
Receptoren en effectoren proberen samen een waarde rond de ingestelde norm te houden.
Receptor: een zintuig dat een waarde in het lichaam meet, bijvoorbeeld de temperatuur.
Effector: een klier of een spier, aangestuurd door een regelcentrum in het centraal zenuwstelsel.
Regelcentrum: spil van een regelkring, bewaakt de norm van een fysiologische waarde en stuurt
effectoren aan.
Temperatuurcentrum: spil van de temperatuurregeling, bewaakt de norm van de
lichaamstemperatuur en stuurt zo nodig de effectoren aan.
Terugkoppeling een afwijking van de norm zet een proces in gang dat invloed heeft op die
afwijking.
Negatieve terugkoppeling: proces dat de afwijking van de norm tegengaat.
Regelkring van temperatuur
Kerntemperatuur: de temperatuur in het centrale deel van je lichaam, waar de vitale organen (hart,
longen, hersenen, lever) liggen.
De kerntemperatuur varieert normaal zeer weinig is dus ongeveer 37 oC dit is ook de
norm die vastligt draagt bij aan een goede werking van de processen in de diepliggende
vitale organen.
Hypothalamus: hersendeel met receptoren voor de kerntemperatuur; bevat het regelcentrum die de
norm voor de kerntemperatuur bewaakt.
De hypothalamus registreert aan de hand van de bloedtemperatuur de kerntemperatuur.
Schiltemperatuur: de temperatuur in de buitenste lagen, buiten de vitale organen van het lichaam.
De schiltemperatuur verschilt met de temperatuur van de omgeving.
De receptoren voor de schiltemperatuur liggen in de huid en de skeletspieren het zijn aparte
koude- en warmtereceptoren.
, Koudereceptor: receptor die een temperatuurdaling registreert.
Warmtereceptor: receptor die een temperatuurstijging registreert.
Meestal is de schiltemperatuur lager dan de kerntemperatuur.
Bij de regeling van de schiltemperatuur zijn meerdere hersencentra betrokken die van invloed zijn op
de warmteproductie in de kern.
Onderkoeling: een daling van de lichaamstemperatuur tot onder de 36 oC.
Bij een te lage kerntemperatuur werken enzymen trager, het afweersysteem werkt minder goed en
de vitale organen raken verstoord.
Koorts
Koorts: verhoging van de lichaamstemperatuur tot boven de 41 oC.
Bij koorts heeft de hypothalamus de norm verhoogd hierdoor gaan de effectoren aan de slag alsof
er onderkoeling dreigt.
Koorts is meestal een reactie van je lichaam op een infectie.
Een hogere lichaamstemperatuur stimuleert de productie en de afgifte van afweerstoffen het
lichaam kan de infectie sneller en beter bestrijden.
Afweerstoffen: stoffen die een infectie bestrijden.
Een verhoging van de norm voor de kerntemperatuur vindt plaats onder invloed van een cytokine.
Cytokine: eiwit uitgescheiden door bepaalde witte bloedcellen, onder andere bij ontstekingen. Werkt
als boodschapperstof bij celcommunicatie en verhoogt bij een ontsteking de norm van de
kerntemperatuur.
Interne milieu
Niet alleen je lichaamstemperatuur, maar ook je interne milieu mag niet teveel variëren, ook al
verandert je omgeving wel sterk.
Interne milieu: delen van het lichaam, die geen direct contact hebben met de buitenwereld. Bestaat
uit cellen, bloed, weefselvloeistof en lymfe.
Het regelcentrum voor de samenstelling van het interne milieu bevindt zich ook in de hypothalamus.
Elke regelkring heeft voor een waarde van het interne milieu een eigen norm.
Gluconeogenese: het maken van nieuwe glucose uit aminozuren en vetten.
Paragraaf 11.2 Processen in de lever
Bouw en doorbloeding van de lever
Bijna alle voedingsstoffen die je via de darmen opneemt passeren de lever.
De lever ligt rechtsboven in de buikholte in deze grote chemische werkplaats vinden zo’n 600
verschillende processen plaats bij de meeste processen ontstaat veel warmte de lever is de
belangrijkste verwarmingsbron.
