samenvatting inleiding in het recht blok 1

Voorbereiding toets w1-4

Week 1 het recht
Functie van het recht:
Ordening samenleving
-voorkomt maatschappelijke chaos en conflicten
-maakt het maatschappelijk verkeer voorspelbaar

Rule of law
houdt in dat iedereen zich moet houden aan het recht

Bescherming burger (tegen de overheid)
-als de regel is overtreden, wordt met het recht bepaald wat de consequentie moet zijn
-het recht verleent rechten en vrijheden aan burgers

Recht en rechtvaardigheid
Bij een rechtvaardige samenleving worden ieders belangen zoveel mogelijk gerespecteerd en
veiliggesteld.

Legaliteit/bevoegdheid
 Legaliteitsbeginsel houdt in dat alle bevoegdheid die je krijgt waarmee je macht krijgt
over een ander, moeten in de wet zijn opgenomen

Indelingen in het recht:
Privaat en publiekrecht
 Privaatrecht betreft de rechtsverhoudingen tussen burger onderling (ook
rechtspersonen)
-omvat het burgerlijk procesrecht, personen- en familierecht, rechtspersonenrecht en
vermogensrecht
-horizontaal, want gelijk(op een lijn)
 Publiekrecht betreft de rechtsverhoudingen tussen burger en overheid
-omvat het staatsrecht, het bestuursrecht, het strafrecht en het internationaal
publiekrecht
-verticaal, want ongelijk (machtige overheid boven de burger)

Nationaal en internationaal
 Het uitoefenen van soevereiniteit leidt tot nationaal recht -> alleen het
desbetreffende land is dan van toepassing
 Bij internationaal recht gelden de rechtsregels tussen bepaalde landen.
-het internationaal privaatrecht is het internationaal recht dat rechtsregels bevat over
het verkeer tussen staten onderling en het verkeer tussen staten en internationale
organisaties

Materieel en formeel
 Het materieel recht betreft de inhoud van rechten en plichten
 Het formeel recht heeft betrekking op de handhaving van regels van materieel recht
in procedures voor de rechter. Procesrecht is een synoniem.

, Objectief en subjectief
 Objectief recht betreft alle nu in Nederland geldende rechtsregels.
 Bij het subjectief recht ontleed je het objectief recht. Je gebruikt als individuele
burger de bevoegdheid om in een concreet geval een regel van het objectief recht te
ontleden.

Soorten rechtsgebieden
 Het staatsrecht regelt hoe de staat is ingericht
-het bevat de regels die betrekking hebben op de organisatie van de staat en zijn
organen en de bevoegdheden van die organen. Burgers kunnen invloed uitoefenen op
het functioneren van de staatsorganen.
-de Grondwet staat centraal in het staatsrecht, want die waarborgt de grondrechten
en de democratische rechtsstaat. Ook bestaat het staatsrecht uit organieke wetten en
het gewoonte recht.
-organieke wetten zijn wetten die in opdracht zijn gemaakt van de grondwet

 Het bestuursrecht regelt het optreden van de bestuursorganen tegenover de burger
en een eigen procesrecht voor beslechtingen van geschillen
-het materiele bestuursrecht houdt zich bezig met de bevoegdheid van
bestuursorganen tot het maken van beschikkingen.
-in het formele bestuursrecht is geregeld dat een burger tegen een beschikking
bezwaar kan maken bij het orgaan dat de beschikking uitvaarde. Ook kan een burger
naar de bestuursrechter als hij het niet eens in met de uitkomst van het bezwaar
-in het bestuursrecht is een beschikking een besluit van een bestuursorgaan in een
individueel geval (bijv. keisha die studiefinanciering krijgt)

 Bij het strafrecht is het kenmerkend dat het bepaalde gedragingen bedreigt met straf
-het materiele strafrecht geeft aan welke gedragingen strafbaar zijn, wie dader is en
welke straffen voor het plegen van strafbare feiten kunnen worden opgelegd
-> dit vind je terug in Sr
-het formele strafrecht bevat alles over het proces van de bevoegdheden
-> dit vind je terug in Sv
-een strafbaar feit is een in de wet bedreigde gedraging -> een strafbaar feit kan
worden gepleegd door natuurlijke personen of rechtspersonen
-het OM kan beslissen of een burger wordt vervolgt en vervolging is aan de OVJ
-de belangrijkste strafrechtelijke sancties zijn de gevangenisstraf, de hechtenis, de
taakstraf en de geldboete

 Het burgerlijk recht is ook wel het privaatrecht en dus staan de juridische
betrekkingen tussen burgers onderling centraal
-het materiele privaatrecht kan gaan over regels over de persoon of regels over het
vermogen van een persoon
-BW 1 is het personen- en familie recht en dit gaat over alle persoonlijke betrekkingen
binnen en buiten het gezin. (nationaliteit, het recht op naam etc…)
-BW 2 is het rechtspersonenrecht en dit gaat over rechtspersonen.