De Hoorcolleges
Hoorcollege 1: Scheidslijnen in de Nederlandse samenleving
Pedagogische vraagstukken staan niet los van maatschappelijke vraagstukken.
Er wordt vanuit gegaan als de kinderen met meerdere culturen in aanraking komen → vergroot de
gelijke kansen & kinderen kunnen beter met verschillende mensen omgaan.
1995: De Nederlandse staat is verplicht om zich aan het kinderrechtenverdrag te houden.
Voorbeelden van kinderrechten:
1. Alle rechten gelden voor alle kinderen
2. Kinderen hebben recht op bijzondere bescherming om zich te kunnen ontwikkelen
3. Ieder kind heeft recht op een naam en een nationaliteit
4. Ieder kind heeft recht op onderwijs
5. Ieder kind heeft recht op liefde, begrip en ouderlijke zorg
Polarisatie: een scheiding/tegenstellingen.
Voor de eeuwwisseling werd de politiek gekenmerkt door het Poldermodel (minder tot geen
discussie over polarisatie).
Voor 2000
Poldermodel: Er wordt gezocht naar consensus/overeenstemmingen. Werd op alle gebieden
toegepast in de samenleving. Polderen: op een bepaalde manier kijken naar verschillen → niet
gekeken naar verschillen, maar hoe je dit kunt samenbrengen, iedereen moet wat water bij de wijn
doen, werd gezocht naar overeenkomsten. De paarse coalitie
Door Pim Fortuyn en veranderingen in de maatschappij (als 9/11) → Focusing events: Ingrijpende,
plotselinge gebeurtenissen die het debat over een onderwerp stek aanwakkeren.
Minder over overeenkomsten (Poldermodel), maar meer nadruk op tegenstellingen.
Tweedelingen in Nederland
● Verschil opleiding → verschil in kennis (in bijvoorbeeld scholing van kinderen of hoe je een
belastingformulier moet invullen) → verschil in inkomsten → Bv. problemen in woningen
kopen. Laagopgeleiden hebben ook een slechtere gezondheid (heeft te maken met geld &
voorlichting)
● Jong & oud: Over bijvoorbeeld pensioen
● Migratie: Een bepaalde groep mensen heeft moeite met de verandering van de Nederlandse
cultuur & de mensen die in Nederland komen, voelen zich minder thuis door bepaalde
aspecten in Nederland.
Dimensies (per demententie kun je kijken of er verandering zijn in bv. de mate van de verschillen):
● Differentiatie (objectieve/feitelijke verschillen). Hierin zien we de afgelopen jaren geen
verschillen. Toch voelen we dat de polarisatie toeneemt.
● Identificatie (mate van identificatie met onderscheiden groepen). Subjectieve verschillen
gaan mensen zien en identificeren zich met een bepaalde groep en zetten zichzelf daardoor
, tegenover een andere groep. In tijden van crisis en stress gaan mensen zich sneller
identificeren met groepen.
● Representatie (Mate van representatie van onderscheid tussen groepen in de media).
○ Verhulling: De mate van het zichtbaar zijn/het bezig zijn met verschillen
○ Correspondentie: Fit tussen representatie en werkelijkheid
○ Overdeterminering: (overrepresentatie: wij tegen zij)
Verschillen zijn van alle tijden: de verzuiling. Waarom toen geen gevoel polarisatie en nu wel:
● Sociale media
● Groepen kwamen bijna niet meer met elkaar in contact
● Je kunt wisselen van groep
● Toename van identificatie
Maken de verschillen/maakt de polarisatie uit (groepsvorming)?
● Bezwaar: Het is in strijd met ultieme waarden. De scheidingslijnen zorgen voor ongelijkheid
en minder vrijheid. Kant: durf je eigen verstand te gebruiken (verlichting): men wilde dat
iedereen gelijk moest zijn en mensen gingen zelf nadenken.
● Met ongelijkheid/scheiding, valt het land uit elkaar. Wat zorgt voor: verlies van solidariteit en
verbondenheid, wantrouwen en conflict.
Vaak is geweld of conflict dat wordt gestart in groepsverband. Ze gaan met elkaar in conflict door
verschil in belangen.
Onderwijssegregatie is een gevaar voor gelijke kansen en sociale cohesie. Gemengde scholen
kunnen daarbij helpen.
SES: Sociaal economische status
College 2: Werken aan gelijke kansen in de Gemeente Utrecht
Jongeren in een kwetsbare positie → bedoelen ze jongeren mee zonder startkwalificatie.
Startkwalificatie: Minimaal havo, vwo of mbo 2 diploma. De jongeren die dit niet hebben en van het
middelbaar onderwijs afgaan, hebben dan een kwetsbare positie in de samenleving.
Gelijke kansen voor jonge kinderen: Het aanmeldbeleid voor de basisschool
In Utrecht was er niet overal een transparant aanmeldbeleid. Daarnaast waren er ook
schaduwlijsten, die zorgden dat bepaalde kinderen voorrang kregen voor die basisschool.
● Kan leiden tot segregatie
● Ouders die minder op de hoogte zijn van de mogelijkheden van aanmelden, daarvan kunnen
kinderen dan al achterstand krijgen.
Bonding (het goede) en Bridging (het slechte): Binding tussen verschillende groepen (goed), maar
mensen zoeken ook sneller naar hun eigen groep → ontstaat segregatie (slecht).
In welke wijk je opgroeit
● In sommige wijken meer criminaliteit (investering in specifieke wijken).
● Onderwijs komt in achterstandswijken vaak onder druk te liggen (vaak door nationaal te kort)
Hoorcollege 1: Scheidslijnen in de Nederlandse samenleving
Pedagogische vraagstukken staan niet los van maatschappelijke vraagstukken.
Er wordt vanuit gegaan als de kinderen met meerdere culturen in aanraking komen → vergroot de
gelijke kansen & kinderen kunnen beter met verschillende mensen omgaan.
1995: De Nederlandse staat is verplicht om zich aan het kinderrechtenverdrag te houden.
Voorbeelden van kinderrechten:
1. Alle rechten gelden voor alle kinderen
2. Kinderen hebben recht op bijzondere bescherming om zich te kunnen ontwikkelen
3. Ieder kind heeft recht op een naam en een nationaliteit
4. Ieder kind heeft recht op onderwijs
5. Ieder kind heeft recht op liefde, begrip en ouderlijke zorg
Polarisatie: een scheiding/tegenstellingen.
Voor de eeuwwisseling werd de politiek gekenmerkt door het Poldermodel (minder tot geen
discussie over polarisatie).
Voor 2000
Poldermodel: Er wordt gezocht naar consensus/overeenstemmingen. Werd op alle gebieden
toegepast in de samenleving. Polderen: op een bepaalde manier kijken naar verschillen → niet
gekeken naar verschillen, maar hoe je dit kunt samenbrengen, iedereen moet wat water bij de wijn
doen, werd gezocht naar overeenkomsten. De paarse coalitie
Door Pim Fortuyn en veranderingen in de maatschappij (als 9/11) → Focusing events: Ingrijpende,
plotselinge gebeurtenissen die het debat over een onderwerp stek aanwakkeren.
Minder over overeenkomsten (Poldermodel), maar meer nadruk op tegenstellingen.
Tweedelingen in Nederland
● Verschil opleiding → verschil in kennis (in bijvoorbeeld scholing van kinderen of hoe je een
belastingformulier moet invullen) → verschil in inkomsten → Bv. problemen in woningen
kopen. Laagopgeleiden hebben ook een slechtere gezondheid (heeft te maken met geld &
voorlichting)
● Jong & oud: Over bijvoorbeeld pensioen
● Migratie: Een bepaalde groep mensen heeft moeite met de verandering van de Nederlandse
cultuur & de mensen die in Nederland komen, voelen zich minder thuis door bepaalde
aspecten in Nederland.
Dimensies (per demententie kun je kijken of er verandering zijn in bv. de mate van de verschillen):
● Differentiatie (objectieve/feitelijke verschillen). Hierin zien we de afgelopen jaren geen
verschillen. Toch voelen we dat de polarisatie toeneemt.
● Identificatie (mate van identificatie met onderscheiden groepen). Subjectieve verschillen
gaan mensen zien en identificeren zich met een bepaalde groep en zetten zichzelf daardoor
, tegenover een andere groep. In tijden van crisis en stress gaan mensen zich sneller
identificeren met groepen.
● Representatie (Mate van representatie van onderscheid tussen groepen in de media).
○ Verhulling: De mate van het zichtbaar zijn/het bezig zijn met verschillen
○ Correspondentie: Fit tussen representatie en werkelijkheid
○ Overdeterminering: (overrepresentatie: wij tegen zij)
Verschillen zijn van alle tijden: de verzuiling. Waarom toen geen gevoel polarisatie en nu wel:
● Sociale media
● Groepen kwamen bijna niet meer met elkaar in contact
● Je kunt wisselen van groep
● Toename van identificatie
Maken de verschillen/maakt de polarisatie uit (groepsvorming)?
● Bezwaar: Het is in strijd met ultieme waarden. De scheidingslijnen zorgen voor ongelijkheid
en minder vrijheid. Kant: durf je eigen verstand te gebruiken (verlichting): men wilde dat
iedereen gelijk moest zijn en mensen gingen zelf nadenken.
● Met ongelijkheid/scheiding, valt het land uit elkaar. Wat zorgt voor: verlies van solidariteit en
verbondenheid, wantrouwen en conflict.
Vaak is geweld of conflict dat wordt gestart in groepsverband. Ze gaan met elkaar in conflict door
verschil in belangen.
Onderwijssegregatie is een gevaar voor gelijke kansen en sociale cohesie. Gemengde scholen
kunnen daarbij helpen.
SES: Sociaal economische status
College 2: Werken aan gelijke kansen in de Gemeente Utrecht
Jongeren in een kwetsbare positie → bedoelen ze jongeren mee zonder startkwalificatie.
Startkwalificatie: Minimaal havo, vwo of mbo 2 diploma. De jongeren die dit niet hebben en van het
middelbaar onderwijs afgaan, hebben dan een kwetsbare positie in de samenleving.
Gelijke kansen voor jonge kinderen: Het aanmeldbeleid voor de basisschool
In Utrecht was er niet overal een transparant aanmeldbeleid. Daarnaast waren er ook
schaduwlijsten, die zorgden dat bepaalde kinderen voorrang kregen voor die basisschool.
● Kan leiden tot segregatie
● Ouders die minder op de hoogte zijn van de mogelijkheden van aanmelden, daarvan kunnen
kinderen dan al achterstand krijgen.
Bonding (het goede) en Bridging (het slechte): Binding tussen verschillende groepen (goed), maar
mensen zoeken ook sneller naar hun eigen groep → ontstaat segregatie (slecht).
In welke wijk je opgroeit
● In sommige wijken meer criminaliteit (investering in specifieke wijken).
● Onderwijs komt in achterstandswijken vaak onder druk te liggen (vaak door nationaal te kort)
